سوگ سوگند!

نویسنده:  مهدی مولایی

مترجم:


 در چند روز اخیر، فاجعه قتل سوگند صیادی، دختر ۱۶ساله کرمانشاهی توسط پدرش، به یکی از پرچالش‌ترین بحث‌‌های اجتماعی و رسانه‌ای کشور بدل شده است. طبق گزارش‌های اولیه مسئولان دبیرستان محل تحصیل سوگند صیادی، با کسب اخباری درخصوص نامبرده، پدرش را به مدرسه دعوت کرده و او را تحویل پدر داده‌اند. ساعتی بعد پیکر بی‌جان سوگند پای ساختمانی پنج طبقه مشاهده شده است.
همین اتفاق و انتشار گسترده خبر این جنایت، باعث شد که بحث‌هایی درباره خشونت علیه زنان، مسائل حقوقی و قضایی مربوط به مجازات عاملان و حقوق زنان در اسلام و انقلاب میان فعالان فضای مجازی شکل بگیرد. دغدغه‌مندان، مجازات مندرج در ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی که سه تا ده سال حبس تعزیری را کیفر چنین رفتار بزهکارانه‌ای قرار داده است، ناکافی و غیربازدارنده توصیف کرده و معتقدند که تشدید مجازات، سبب بازدارندگی اجتماعی خواهد شد. طبعا اگر مجازات مقرر در قانون، بازدارندگی لازم برای پیشگیری از وقوع چنین جرایم سهمگینی را داشت، نباید سالانه شاهد چندین فقره از قتل‌های این چنینی فرزندان به دست پدران می‌بودیم. اصلاح قانون فعلی یا وضع قوانین جدید قطعا تاثیر بسزایی در آمار جرایم مشابه خواهد داشت.
اما به این مسئله باید توجه داشت که مسائل اجتماعی و حقوقی، فرمول‌های ریاضی نیستند که با یک نسخه تک‌خطی «اعدامش کنید» حل شوند. دنیای علوم انسانی، دنیای ذوابعادی است که نسخه‌پیچی‌های هیجان‌زده که روی موج‌های موقت و چندروزه مجازی صادر می‌شوند، حلش نخواهد کرد. ما در تهران و کلان‎شهرها نشسته‌ایم و بدون درک صحیح از اتمسفر قومیت‌ها، تعصبات محلی، فشارهای اجتماعی طوایف، تفکرات جنسیتی، کم‌سوادی و ناآگاهی و تربیت‌های سنتی همراه موج‌های رسانه‌ای رای اعدام صادر می‎کنیم.
طبق آمار غیررسمی منتشرشده، به‎رغم مجازات قصاص، آمار «قتل زنان توسط شوهرانشان» در ایران بسیار پرتعدادتر از «قتل دختران توسط پدرانشان» است. یعنی تعداد افرادی که با وجود اطلاع از مجازات قصاص، همسرشان را کشته‌اند، بیشتر از تعداد پدرانی است که دخترشان را کشته‌اند. و این اختلاف در آمار، حدود 9 یا 10 برابر است. پس اگر صرف مجازات قصاص راه‌ چاره بود، عملا باید کسی دست به چنین جنایاتی نمی‌زد. برای نمونه، کمتر از یک روز پس از قتل سوگند صیادی توسط پدرش، صدف حق‌بین به دست شریک عاطفی خود به قتل رسیده است. خبری که سهم چندانی از واکنش‌ها را به خود اختصاص نداده است.
جالب‌تر این که، بعضی هنوز تصور می‌کنند که موج‌های رسانه‌ای در ایران کاملا خودجوش و اتفاقی بالا می‌آید و منتقد صدر تا ذیل احکام اسلام می‌شود. با خبر قتل سوگند صیادی، می‌توان موج‌ها و واکنش‌های مجازی در نقد احکام اسلام و عدم قصاص پدر در قتل فرزند به راه انداخت. می‌توان گزارش‌های رسانه‌ای در اینترنشنال و ایران‌وایر تولید کرد و از خشم و عصبانیت مخاطب در راستای هجمه به اسلام و انقلاب اسلامی بهره‌برد. خبر قتل صدف‌ حق‌بین اما چنین بستری را برای موج‌سواری رسانه‌ای فراهم نمی‌کند. پس خبری از گزارش‌های خبری و فرسته‌های مجازی نیست.
صرف‌نظر از واکنش‌های صادقانه دغدغه‌مندان پاک‌نیت، امروز خیل کثیری از ضدانقلاب و خارج‌نشینان کفتارصفت صرفا خونی برای تغدیه رسانه‌ای خود یافته‌اند. جماعتی که چندساعت پس از شهادت ۱۶۸ دختر در نهم اسفند رقصیدند و پایکوبی کردند، جماعتی که شهادت زهراسادات یک و نیم ساله در بیت رهبری را به تمسخر و ریشخند گرفتند، حالا یک‌شبه در رسانه‌ها و صفحاتشان دغدغه‌‌مند دختران ایرانی شده‌اند. ما پیروان پیامبری هستیم که اعراب پس از رحلتش گفتند «تا وقتی محمد(ص) زنده بود ما جرئت ضرب و شتم زنان خویش را نداشتیم». پیرو رهبری که فرمود «زن ریحانه است و رئیس خانه». خرس‌خاله‌های دخترکش در لباس میش برای دختران سرزمین ما اشک تمساح نریزند!
10 صفحه اول