پرتره ای از افول آمریکا در شنژن
چرا ترامپ نتوانست هیچ دستاورد ملموسی از سفر خود به چین و دیدار سه جانبه با سران روسیه و چین به واشنگتن ببرد؟نویسنده: هاشمی
مترجم:
مطابق برنامه ریزی ها دیدار سه جانبه رهبران چین، روسیه و آمریکا در شهر شنژن و در حاشیه اجلاس مجمع اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) برگزار شد. بنابر بیانیه مشترکی که با عنوان بیانیه صلح پس از این دیدار منتشر شد، هر سه توافق کردند که «جنگ هستهای برندهای ندارد و هرگز نباید به وقوع بپیوندد» و گفتوگوهایی برای «جلوگیری از اشاعه سلاحهای هستهای» در جریان است. علاوه بر این، این سه کشور به عنوان اعضای دائم شورای امنیت، بر اصلاح ساختار و عملکرد سازمان ملل تأکید کردند.
قیاس مع الفارق با یالتا
بیانیه پایانی این دیدار نشان داد که ایده مقایسه این دیدار با کنفرانس یالتا چقدر اشتباه بوده است. برخلاف یالتا که متفقین با اعتماد به نفس حاصل از پیروزی در جنگ جهانی دوم، درباره نظم جهانی در دوران پساجنگ تصمیم گرفتند؛ دیدار شنژن نشان داد که عصر هژمونی تک قطبی آمریکا به پایان رسیده است و جهان امروز در یک دوران انتقالی به نظم بعدی به سر می برد که امکان افزایش هرج و مرج و آشفتگی در آن هر روز افزایش می یابد. مهمترین تجلی آن هم تاکید این سه کشور بر کاهش نفوذ و قدرت دادگاه لاهه و ایجاد تغییرات در ساختار سازمان ملل و به طور کلی تضعیف نهادهای بین المللی بود که اولین نتایج آن می تواند افزایش سرعت حرکت جهان به سمت وضعیت آشوب را به دنبال داشته باشد.
اروپا بزرگ ترین بازنده شنژن
مفاد این بیانیه نشان داد که هیچ کدام از ابرقدرت های جهان برتری بر یکدیگر ندارند و صرفا در تلاش هستند تا فضای رقابتی خود را معین کنند؛ از این رو می توان گفت که هیچ یک از این کشورها با دست بالاتر از این دیدار خارج نشده اند؛ هرچند که می توان متوجه شد که اروپا احتمالا بزرگ ترین بازنده این دیدار است؛ بهخصوص که دو عضو دائم دیگر شورای امنیت که هردو هم اروپایی هستند (فرانسه و انگلیس)، هیچ کدام در این دیدار حضور نداشتند و حتی این سه کشور از توافق بر سر تغییر در ساختار سازمان ملل آن هم بدون نظرخواهی از دو عضو دیگر دائم شورای امنیت خبر دادند و دادگاه بین المللی لاهه (مستقر در اروپا) را هم که پوتین و نتانیاهو را محکوم کرده است، به سیاسی کاری متهم کردند.
سیگنال هسته ای به جهان
تاکید این سه کشور بر عدم اشاعه هسته ای و لزوم در نگرفتن جنگ هسته ای به این علت که این جنگ برنده نخواهد داشت، دو نکته اساسی در دل خود داشت. اول این که بار دیگر تاکید شد که بازدارندگی هسته ای همچنان اصلی ترین عامل بازدارنده در شکل دهی روابط بین المللی است و دوم این که نمی توان به ادعای کشوری که با حملات غیرقانونی به تاسیسات صلح آمیز یک کشور عضو NPT عملا نظام منع اشاعه را بی اعتبار کرده است، در این باره اطمینان کرد. مخصوصا که تقریبا همزمان با بیانیه پایانی نشست شنژن دو کشور دیگر شامل چین و روسیه یک بیانیه مشترک با ایران منتشر کردند و حملات آمریکا به تاسیسات هسته ای ایران را محکوم کردند.
مشاهده این وضعیت و فهم تهدید امکان حرکت جهان به سمت آشفتگی سیگنالی هسته ای به کشورهای دیگر بود و احتمالا تب هسته ای شدن را در جهان داغ تر خواهد کرد.
قیاس مع الفارق با یالتا
بیانیه پایانی این دیدار نشان داد که ایده مقایسه این دیدار با کنفرانس یالتا چقدر اشتباه بوده است. برخلاف یالتا که متفقین با اعتماد به نفس حاصل از پیروزی در جنگ جهانی دوم، درباره نظم جهانی در دوران پساجنگ تصمیم گرفتند؛ دیدار شنژن نشان داد که عصر هژمونی تک قطبی آمریکا به پایان رسیده است و جهان امروز در یک دوران انتقالی به نظم بعدی به سر می برد که امکان افزایش هرج و مرج و آشفتگی در آن هر روز افزایش می یابد. مهمترین تجلی آن هم تاکید این سه کشور بر کاهش نفوذ و قدرت دادگاه لاهه و ایجاد تغییرات در ساختار سازمان ملل و به طور کلی تضعیف نهادهای بین المللی بود که اولین نتایج آن می تواند افزایش سرعت حرکت جهان به سمت وضعیت آشوب را به دنبال داشته باشد.
اروپا بزرگ ترین بازنده شنژن
مفاد این بیانیه نشان داد که هیچ کدام از ابرقدرت های جهان برتری بر یکدیگر ندارند و صرفا در تلاش هستند تا فضای رقابتی خود را معین کنند؛ از این رو می توان گفت که هیچ یک از این کشورها با دست بالاتر از این دیدار خارج نشده اند؛ هرچند که می توان متوجه شد که اروپا احتمالا بزرگ ترین بازنده این دیدار است؛ بهخصوص که دو عضو دائم دیگر شورای امنیت که هردو هم اروپایی هستند (فرانسه و انگلیس)، هیچ کدام در این دیدار حضور نداشتند و حتی این سه کشور از توافق بر سر تغییر در ساختار سازمان ملل آن هم بدون نظرخواهی از دو عضو دیگر دائم شورای امنیت خبر دادند و دادگاه بین المللی لاهه (مستقر در اروپا) را هم که پوتین و نتانیاهو را محکوم کرده است، به سیاسی کاری متهم کردند.
سیگنال هسته ای به جهان
تاکید این سه کشور بر عدم اشاعه هسته ای و لزوم در نگرفتن جنگ هسته ای به این علت که این جنگ برنده نخواهد داشت، دو نکته اساسی در دل خود داشت. اول این که بار دیگر تاکید شد که بازدارندگی هسته ای همچنان اصلی ترین عامل بازدارنده در شکل دهی روابط بین المللی است و دوم این که نمی توان به ادعای کشوری که با حملات غیرقانونی به تاسیسات صلح آمیز یک کشور عضو NPT عملا نظام منع اشاعه را بی اعتبار کرده است، در این باره اطمینان کرد. مخصوصا که تقریبا همزمان با بیانیه پایانی نشست شنژن دو کشور دیگر شامل چین و روسیه یک بیانیه مشترک با ایران منتشر کردند و حملات آمریکا به تاسیسات هسته ای ایران را محکوم کردند.
مشاهده این وضعیت و فهم تهدید امکان حرکت جهان به سمت آشفتگی سیگنالی هسته ای به کشورهای دیگر بود و احتمالا تب هسته ای شدن را در جهان داغ تر خواهد کرد.
10 صفحه اول


