پس از حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به زیرساخت‌های پتروشیمی ایران در ماهشهر و عسلویه، بامداد دیروز ایران با حمله‌ای موشکی و پهپادی به بزرگ‌ترین شهرک پتروشیمی عربستان در الجبیل پاسخ داد؛ منطقه‌ای که از آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین قطب‌های تولید محصولات شیمیایی جهان یاد می‌شود. در این عملیات، چند مجتمع بزرگ پتروشیمی با سهامداری شرکت‌های آمریکایی هدف قرار گرفتند؛ حمله‌ای که نشان می‌دهد نبرد اخیر به شریان‌های حیاتی صنعت انرژی منطقه کشیده شده است.
​​​​​​​
ضربه به مجتمع‌های آمریکایی
بر اساس گزارش منابع خبری، در این عملیات دو مجتمع مهم پتروشیمی که با مشارکت شرکت‌های آمریکایی فعالیت می‌کنند، هدف قرار گرفتند؛ مجتمع عظیم «سادارا» در الجبیل و مجتمع پتروشیمی «شورون فیلیپس» در منطقه الجعیمه عربستان.
گزارش‌ها از اصابت موشک‌ها و پهپادها به بخش‌هایی از این تأسیسات و وارد آمدن خسارات قابل توجه حکایت دارد، هرچند مقامات سعودی هنوز جزئیات دقیقی از میزان خسارات منتشر نکرده‌اند.
مجتمع سادارا یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های یکپارچه پتروشیمی در جهان محسوب می‌شود و با بیش از ۲۰ واحد تولیدی سالانه میلیون‌ها تن محصول شیمیایی تولید می‌کند. این مجتمع حاصل سرمایه‌گذاری مشترک شرکت سعودی آرامکو و شرکت آمریکایی داو کمیکال است و نقش مهمی در زنجیره صنایع پایین‌دستی پتروشیمی دارد.
الجبیل؛ قلب پتروشیمی خاورمیانه
شهرک صنعتی الجبیل یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های تولید محصولات پتروشیمی در جهان به شمار می‌رود. این منطقه صنعتی با مجموعه‌ای از پالایشگاه‌ها، مجتمع‌های شیمیایی و صنایع پایین‌دستی، سهمی قابل توجه از تولید جهانی محصولات پتروشیمی را در اختیار دارد.
برآوردها نشان می‌دهد این شهرک سالانه ده‌ها میلیون تن محصول شیمیایی تولید می‌کند و حدود ۶ تا ۸ درصد از کل تولید پتروشیمی جهان در این منطقه متمرکز است. حضور شرکت‌های بزرگی مانند سابیک، سادارا و پروژه‌های مشترک با شرکت‌های بین‌المللی، الجبیل را به یکی از مهم‌ترین مراکز صنعتی خاورمیانه تبدیل کرده است.
تفاوت در الگوی هدف‌گیری
حملات اخیر در شرایطی رخ داد که طی روزهای گذشته تأسیسات پتروشیمی ایران نیز هدف حملات قرار گرفته بود. در حمله به هاب‌های پتروشیمی ماهشهر و عسلویه، تمرکز اصلی بر واحدهای «یوتیلیتی» مانند نیروگاه‌ها و تأسیسات تأمین برق، آب و بخار بود؛ زیرساخت‌هایی که توقف آن‌ها می‌تواند فعالیت ده‌ها مجتمع پتروشیمی را به‌طور همزمان مختل کند.
با این حال گزارش‌های اولیه نشان می‌دهد در حمله ایران به الجبیل، بیشتر مجتمع‌های تولیدی و سایت‌های صنعتی هدف قرار گرفته‌اند. به گفته برخی تحلیلگران، پراکندگی تأسیسات یوتیلیتی در این شهرک صنعتی و ساختار متفاوت زیرساخت‌ها می‌تواند یکی از دلایل تفاوت در الگوی هدف‌گیری باشد.
ورود جنگ به زیرساخت‌های اقتصادی
حملات متقابل به هاب‌های پتروشیمی نشان می‌دهد که درگیری‌های اخیر از سطح اهداف نظامی فراتر رفته و به زیرساخت‌های اقتصادی و صنعتی راهبردی نیز کشیده شده است؛ زیرساخت‌هایی که نقشی تعیین‌کننده در صادرات انرژی، ارزآوری و زنجیره تأمین صنایع جهانی دارند.
در چنین شرایطی، حمله به شهرک صنعتی الجبیل نه تنها یک پاسخ نظامی به حملات اخیر محسوب می‌شود، بلکه پیامی روشن درباره آسیب‌پذیری زیرساخت‌های حیاتی انرژی در منطقه نیز به همراه دارد؛ زیرساخت‌هایی که هرگونه اختلال در آن‌ها می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای یک کشور داشته باشد و این یک هشدار جدی برای دشمن متجاوز است.