روایت «خون شریکی» در حوزه‌ تمدنی ایران

گفت و گو با شاعرانی از افغانستان، تاجیکستان، هندوستان و پاکستان که با شعرشان پیام همدلی به ایران مخابره کردند. محمدکاظم کاظمی، شاه منصور شاه میرزا، عینی رضوی و احمد شهریار از دل‎نگرانی مردم کشورشان برای ایران گفته اند

نویسنده: محمد بهبودی نیا

مترجم:


وقتی  از «ایران فرهنگی» سخن به میان می‌آید، ضرورت دارد تا از محدودیت‌ مرزهای جغرافیایی کنونی فراتر برویم؛ زیرا گستره‌ زبان فارسی و حوزه‌تمدنی ایران فرهنگی، ورای مرزهای جغرافیایی معاصر، کشورهایی چون افغانستان، تاجیکستان، پاکستان و بخش‌هایی از شبه‌قاره هند را در برمی‌گیرد. این پهنه‌ فرهنگی تمدنی، که میراث‌دارِ تمدن غنی ایرانی است، صرفاً به اشتراکات فرهنگی محدود نمی‌شود، بلکه در بزنگاه‌های حساس تاریخی، پیوندی عمیق در ابعاد انسانی و سیاسی میان ملت‌های خود پدیدار ساخته است.نمونه‌ بارز این همبستگی راهبردی، همراهی صادقانه این ملت‌ها با ایران در دوران چالش‌های منطقه‌ای، به‌ویژه در «جنگ 12‌روزه» و «جنگ رمضان» است. مردمان این حوزه‌ تمدنی، با هوشیاری  مثال‌زدنی و حضوری فعال در عرصه‌های میدانی و فکری، دوشادوش ایرانیان ایستاده‎اند تا اثبات کنند که امنیت ملت‌های «ایران فرهنگی» در گرو پیوستگی و یگانگی متقابل است. در ماه‌های اخیر نیز شاهد سرایش اشعار متعددی از سوی شاعران برجسته‌ افغانستان، تاجیکستان، پاکستان و هندوستان در حمایت از ایران بوده‌ایم. متن پیش رو، حاصل گفت‌وگو با چهار تن از این شاعران است که نگرانی و دغدغه‌های مردمان این کشورها را نسبت به ایران بازتاب می‌دهد.


جان پدر کجاستی؟
           محمدکاظم کاظمی (شاعر افغانستانی،عضو فرهنگستان زبان
        و ادب فارسی)
در مورد همدلی ها و همبستگی هایی که بین مردم منطقه در این بزنگاه ها اتفاق می افتد، باید گفت این امری طبیعی است که این همدلی ها به ویژه در عالم شعر رخ دهد . در چنین شرایطی ما همواره در اولین قدم به سمت شعر می رویم و شعر را سرپناه خودمان می سازیم. شاعران در این میان جزو اولین گروه هایی هستند که به وقایع مختلف واکنش نشان می دهند. 
در سال های گذشته وقتی حادثه دانشگاه کابل اتفاق افتاد، شاعران ایرانی و بسیاری از کشورها درباره این واقعه شعر گفتند و شعرها در مجموعه ای با نام «جان پدر کجاستی؟» گرد آمد. در دو  تجاوز اخیر که برای کشور دوست و همزبان ما یعنی ایران اتفاق افتاده، در حرکتی خودجوش، تمام شاعران قلمرو زبان فارسی، احساس وظیفه کردند و وارد عمل شدند. در افغانستان، شاعران زیادی مانند مهران پوپل، حسن حسین زاده، علی عطایی و زینب بیات شعرهایی سرودند و به مردم ایران تقدیم کردند.همچنین به محض شروع جنگ 12روزه  ما چند محفل شعر داشتیم که در آن شاعران افغانستان به شعرخوانی در حمایت از مردم ایران پرداختند. امروز مردم، شاعران، اندیشمندان و هنرمندان فراوانی با ایرانیان همدل هستند و از عبارت «خون شریکی» و برادری در مواجهه با نام ایران و ایرانی یاد می کنند و به اتفاق امیدوارند که ملل این منطقه و به ویژه گویشوران زبان فارسی تا همیشه زیر سایه آرامش در کنار هم همراه، همسو و همدل باشند.


هیچ  ملتی برای تاجیک ها نزدیک‌تر از ایران نیست
                     شاه منصور شاه میرزا (ادب پژوه تاجیکستانی)
تاجیکستان از روز اول جزو نخستین کشورهایی بود که چه در زمینه حضور پرشور شاعران و چه کمک های بشردوستانه خود پیشتازی کرد. در این میان اهل ادب و فرهنگ تاجیکستان لحظه به لحظه پیگیر اخبار ایران بودند و در فضای مجازی هم نسبت به این هجوم وحشیانه به ایران، ابراز انزجار و نفرت خود را بیان داشته اند و اشعار فراوانی سرودند و منتشر کردند.تاجیکستان و ایران دو کشور دوست، همزبان، هم‎فرهنگ ،هم‎آیین، همقدم ، همدرد و هم‎علم هستند؛ چون ما از تاریخی مشترک برخورداریم و هیچ کشور و هیچ ملتی برای تاجیکستان نزدیک‌تر از ایران نیست.
در طول چند ماه گذشته در تاجیکستان هرجا که بنده نشست و برخاست هایی در خجند، دوشنبه و دیگر شهرها داشتم، مردم را نگران حال ایران می دیدم. حتی در سفری که به ازبکستان داشتم در سمرقند که بودم، مردم همیشه اظهار نگرانی می‌کردند و امید داشتند که هرچه زودتر این جنگ بسیار ناعادلانه پایان یابد و مردم ایران آسیب و گزند نبینند . خلاصه اینکه  هرجا که می رفتم  زن، مرد، پیر، جوان عامی و عالم از ایران از وضعیت امروز می‌گفتند . در یک کلام تاجیکستانی ها امروز یکصدا این پیام را به ایران مخابره می کنند که دل‌های ما مردم تاجیک در کنار شما می‌تپد و اندوه شما را از صمیم جان احساس می‌کنیم؛ رنجی که امروز بر مردم ایران می‌گذرد تنها رنج یک ملت نیست بلکه اندوهی است که وجدان‌های بیدار و دل های همدرد را در سراسر منطقه و جهان متأثر ساخته است.


جهان به پایداری و  شجاعت شما  درود  می فرستد
                  عینی رضوی (شاعر و نویسنده پژوهشگر هندوستانی )
قصد دارم امروز به عنوان یک شاعر هندوستانی پیام مردم هند را به مردم ایران بر سانم . مردم هند این روزها  یکصدا خطاب به ایرانیان شجاع می گویند: امروز که توفان‌های زمانه تند شده‌اند این شجاعت شما، صبر شما و ایمان شماست که می‌تواند این تاریکی را بشکافد.
جنگ هرگز تنها با سلاح‌ها پیروز نمی‌شود، بلکه با استواری دل‌ها، یقینِ نگاه‌ها و پایداریِ روح‌ها به دست می‌آید. نیاکان شما در هر آزمونی، سربلند زیستن را آموختند و امروز شما پاسداران همان راه هستید.
هنگامی که صدای انفجارها بلند می‌شود، صدای دعاهای شما باید از آن هم بلندتر باشد. وقتی تاریکی عمیق‌تر می‌شود، چراغ امید شما باید روشن‌تر بدرخشد. زیرا امید، نیرویی است که دل‌های شکسته را به هم پیوند می‌دهد و رؤیاهای پراکنده را دوباره می‌سازد.
به چهره کودکان‌تان نگاه کنید- لبخندهای معصومشان از شما می‌خواهد که هرگز تسلیم نشوید. دعای بزرگ‌ترهای‌تان را به یاد آورید- همان دعاهایی که در هر سختی، سپر شما بوده‌اندو خاک سرزمین‌تان را حس کنید- خاکی که از شما وفاداری و پایداری می‌طلبد.
شما تنها نیستید. به عنوان یک ملت، پشتیبان یکدیگر هستید. هرگاه یکی ناتوان شود، دیگری او را یاری می‌دهد؛ و این اتحاد، بزرگ‌ترین قدرت شماست.
روزی خواهد آمد که غبار این جنگ فرو خواهد نشست، نغمه‌های صلح در فضا طنین‌انداز خواهند شد، کودکان بدون ترس بازی خواهند کرد و شما نفسِ آرامش خواهید کشید.


برادر جان بیا تا در کنار هم قوی باشیم
       احمد شهریار (شاعر، مجری و نویسنده پاکستانی)
ملت پاکستان، این روزها یکصدا به حمایت از ایران برخاسته است. بنده به عنوان یک پاکستانی که هم  در زمان جنگ 12روزه و هم در دوران جنگ رمضان در ایران حضور داشته ام، شیفته حمایت مردم ایران در خیابان ها و اقتدار رزمندگان ایرانی در میدان جنگ شده ام. کشورهای ایران و پاکستان از قدیم با یکدیگر همدل و همراه بوده اند و این همدلی درطول جنگ رمضان، پررنگ‎تر هم  شد. 
خطاب به مردم ایران باید بگویم که امروز در پاکستان، موج عظیمی از حمایت ها و همدلی های مردم این کشور به چشم می خورد تا جایی که در راستای حمایت از حقوق مردم ایران در کراچی و دیگر شهرهای پاکستان حدود 40 نفر شهید شدند.
 شاعران و اندیشمندان پاکستان نیز در این روزها اشعار فراوانی را در حمایت از ملت و مردم ایران سروده اند.
این روزها جهان شاهد این واقعیت است که ایرانیان هر روز  در سنگرها و خیابان ها مشتی محکم‎تر بر صورت پلید دشمنان ایران و اسلام می زنند و به امید خدا هرچه زودتر شاهد نابودی اسرائیل و ترامپ جنایتکار خواهیم بود. 
«برادر جان بیا تا در کنار هم قوی باشیم 
 یکی هستیم الهی تا ته دنیا یکی باشیم 
جهان، ما را فقط هابیل یا قابیل می خواهد
 ولی ما مثل عباس و حسین بن علی باشیم» 
10 صفحه اول