​​​​​​​
بندر راهبردی چابهار با وجود گذشت بیش از یک دهه از آغاز برنامه‌های توسعه‌ای، همچنان با چالش‌هایی مانند بلاتکلیفی در انتخاب شریک تجاری، نبود بودجه متمرکز و نامشخص بودن متولی اجرایی روبه‌روست؛ وضعیتی که به گفته کارشناسان می‌تواند به از دست رفتن فرصت‌های ژئوپلیتیکی ایران در منطقه منجر شود.
محسن مروجی، تحلیلگر مسائل اقتصادی و راهبردی، در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس با اشاره به اهمیت این بندر در معادلات تجاری منطقه، تأکید می‌کند که تأخیر در تصمیم‌گیری‌های کلان درباره چابهار، هزینه‌های قابل توجهی برای اقتصاد ایران به همراه داشته است. به گفته او، بندری که می‌توانست به یکی از حلقه‌های اصلی کریدورهای ترانزیتی منطقه تبدیل شود، هنوز به‌طور کامل وارد مدار تجارت نشده است.
یک دهه انتظار با شریک نامطمئن
به اعتقاد این تحلیلگر، یکی از عوامل اصلی کندی توسعه چابهار، نبود یک نقشه راه عملیاتی و مشخص نبودن نهاد مسئول در تصمیم‌گیری‌های کلان است. او می‌گوید با وجود گذشت بیش از 10سال از توافق با هند برای توسعه این بندر، هنوز مشخص نیست کدام نهاد باید پاسخگوی نتایج این همکاری باشد.مروجی همچنین انتخاب هند به عنوان شریک اصلی پروژه را مورد انتقاد قرار می‌دهد و معتقد است که ایران می‌توانست با رویکردی متفاوت، از ظرفیت‌های اقتصادی چین برای سرعت بخشیدن به توسعه چابهار استفاده کند. به گفته او، حجم روابط اقتصادی ایران و چین به مراتب گسترده‌تر است و همین موضوع می‌توانست به پیشبرد سریع‌تر پروژه کمک کند.
پراکندگی منابع؛ مانع پیشرفت پروژه
این تحلیلگر اقتصادی یکی دیگر از چالش‌های توسعه چابهار را نحوه تخصیص منابع مالی می‌داند. به گفته او، توزیع محدود منابع میان پروژه‌های متعدد باعث شده هیچ‌کدام از طرح‌های راهبردی به نتیجه نرسند.به باور او، تمرکز بودجه بر پروژه‌هایی مانند چابهار می‌توانست در مدت کوتاهی به ایجاد ثروت و رونق اقتصادی منجر شود و نقش این بندر را در تجارت منطقه‌ای تقویت کند.
چالش‌های عملیاتی در مسیر تجارت
علاوه بر مسائل مدیریتی و مالی، مشکلات عملیاتی نیز از دیگر عوامل کاهش جذابیت چابهار برای فعالان اقتصادی عنوان می‌شود. مروجی توضیح می‌دهد که در حال حاضر بسیاری از کامیون‌ها به صورت خالی به چابهار می‌روند و با بار بازمی‌گردند، موضوعی که هزینه حمل‌ونقل را برای بازرگانان افزایش می‌دهد.
به گفته او، اگرچه فاصله دریایی برخی مسیرها از طریق چابهار کوتاه‌تر است، اما هزینه‌های دموراژ و زمان انتظار برای تخلیه کالا موجب می‌شود مزیت مسافتی این بندر عملاً از بین برود. در نتیجه بسیاری از بازرگانان ترجیح می‌دهند مسیرهای سنتی مانند بندرعباس را انتخاب کنند.
رقابت فشرده کریدورهای منطقه‌ای
این تحلیلگر با اشاره به رقابت فزاینده کریدورهای حمل‌ونقل در منطقه هشدار می‌دهد که اگر توسعه چابهار با سرعت بیشتری دنبال نشود، ایران ممکن است نقش خود را در برخی مسیرهای مهم ترانزیتی از دست بدهد.
او به شکل‌گیری مسیرهای جایگزین در منطقه اشاره می‌کند؛ از جمله کریدورهایی که از طریق عراق به ترکیه و اروپا متصل می‌شوند یا پروژه‌هایی که با مشارکت هند، امارات و عربستان در حال شکل‌گیری است.
به گفته مروجی، اگر این مسیرها تثبیت شوند، بازگرداندن جریان تجارت به مسیرهای عبوری از ایران بسیار دشوار خواهد بود.
2 اقدام فوری برای احیای چابهار
به اعتقاد این کارشناس، دو اقدام فوری می‌تواند در کوتاه‌مدت مسیر توسعه چابهار را تغییر دهد: نخست تمرکز بودجه بر پروژه‌های راهبردی و دوم تعیین تکلیف شریک خارجی و اصلاح مسیر همکاری‌های بین‌المللی.
او تأکید می‌کند که چابهار باید به عنوان یک پروژه ملی تعریف شود؛ پروژه‌ای با زمان‌بندی مشخص، ساختار اجرایی قدرتمند و مدیریت متمرکز در سطح کلان کشور.
مروجی در پایان می‌گوید اگر تصمیم‌گیری‌های لازم به سرعت انجام شود، این بندر می‌تواند طی چند سال به یکی از نقاط کلیدی تجارت منطقه تبدیل شود؛ در غیر این صورت، شکل‌گیری کریدورهای موازی ممکن است جایگاه ایران در معادلات ترانزیتی را تضعیف کند.