بهترین تاریخ؟ مسیِ نابغه یا مارادونای اسطوره...
نویسنده: صابری
مترجم:
فوتبال هر چند سال یکبار دوباره همان پرسش قدیمی را زنده میکند: مسی بهتر است یا مارادونا؟ این بار جرقه بحث از جایی زده شد که کمتر کسی انتظارش را داشت؛ مسیِ ۳۹ ساله، در دیدار آرژانتین و الجزایر، تورنمنت را با هتتریک آغاز کرد. ستارهای که بیش از دو دهه در اوج مانده، رکوردها را جابهجا کرده، هشت توپ طلا برده و حالا حتی به رکورد گلهای میروسلاو کلوزه در جام جهانی هم رسیده است. با این اوصاف طبیعی است که دوباره این گزاره تکرار شود که مسی از مارادونا هم بهتر باشد. البته اگر معیار را صرفاً «دستاورد» بگیریم، این ادعا چندان دور از ذهن نیست. مسی با بارسلونا، پاریسنژرمن، اینتر میامی و البته تیم ملی آرژانتین تقریباً هر جامی را لمس کرده است. استمرار او خیرهکننده است؛ فوتبالیستی که بیشتر از 20 سال در بالاترین سطح بازی کرده، بدنش را مثل یک پروژه مهندسی مدیریت کرده و در عصر فوتبال دادهمحور، تغذیه کنترلشده و رسانههای دائماً بیدار، الگویی از حرفهایگری بوده است. در چنین چارچوبی، مسی از بسیاری جهات از مارادونا جلو میزند. اما فوتبال فقط جدول افتخارات نیست. استعداد ناب را نمیشود در خلأ مقایسه کرد، چون هر دوره زمین بازی خودش را دارد. مارادونا در جهانی فوتبال بازی میکرد که نظم حرفهای امروز را نداشت؛ رژیم غذایی، کنترل وزن، تیمهای پزشکی و روانشناسی و حتی حفاظت رسانهای از بازیکن به شکل امروزی وجود نداشت. او نه در یک ابرسیستم هماهنگ مثل بارسلونای گواردیولا، بلکه در تیمهایی بازی کرد که اغلب متوسط بودند. قهرمانی با ناپولی در ایتالیا هنوز هم یکی از عجیبترین داستانهای تاریخ فوتبال است؛ مارادونا در ناپولی ستارهای بود که شهری حاشیهای را مقابل غولهای شمال ایتالیا به قله رساند. با این حال، تفاوت اصلی شاید در جایی بیرون از مستطیل سبز باشد؛ در «شخصیت». مارادونا شخصیتی عصیانگر و خودویرانگر داشت، اما همین وجهِ آشوبناک او را به چیزی فراتر از یک فوتبالیست تبدیل کرد. او با سیاستهای فیفا درافتاد، علیه قدرتهای جهانی حرف زد، کنار رهبران چپ آمریکای لاتین ایستاد و به شکلی غریزی صدای طبقات فرودست شد. مارادونا برای بسیاری فقط یک شماره ۱۰ نبود؛ نمادی از مقاومت، شور و حتی بینظمی انسانی بود. اما مسی در نقطه مقابل قرار دارد. او نمونه کامل ستاره عصر باشگاههای چندمیلیارددلاری است؛ نابغهای آرام، دقیق و بیحاشیه که مسیر حرفهایاش بهدقت مدیریت شده است. بدنش، برنامه تمرینیاش، حتی تا حدی تصویر رسانهایاش در چارچوب ساختار باشگاهها شکل گرفته است. مسی شاید کاملترین فوتبالیست عصر مدرن باشد، اما کمتر به عنوان صدایی بیرون از فوتبال شنیده شده است. به همین دلیل است که حتی اگر در محاسبه سرد رکوردها بپذیریم مسی از مارادونا جلو زده، در حافظه بلندمدت فوتبال ماجرا به این سادگی نیست. اسطورهها فقط با گل و جام ساخته نمیشوند؛ آنها از تناقضها، اشتباهها، شورشها و رؤیاهای جمعی شکل میگیرند. مارادونا همه اینها را با هم داشت: نابغهای که میدرخشید، سقوط میکرد، دوباره بلند میشد و همچنان الهامبخش میماند.
مسی شاید کاملترین فوتبالیست زمانه ما باشد؛ اما مارادونا چیزی بود که فوتبال به ندرت میبیند: یک اسطوره تمامعیار، با همه شکوه و همه خطاهای انسانیاش.
10 صفحه اول


