تاملی بر کلنگ زنی شهرک صنعتی جدید روی آبخوان بحران زده مشهد

شهرک صنعتی گلبهار با کدام آمایش سرزمینی؟

نویسنده: مسعود حمیدی

مترجم:



​​​​​​​ بارها گفته‌ایم که برنامه‌ریزی در خراسان رضوی، به دلیل خطاهای مدیریتی در 60سال گذشته، همواره بازنده شرایط موجود است و راهبردها بیشتر برای گذار از تنش و مدیریت وضعیت فعلی تدوین می‌شوند تا برای آینده و یکی از بزرگ‌ترین خطاهای نابخشودنی مدیریت کلان استان بارگذاری توسعه بدون توجه به توان سرزمینی آن است. آنچه بارگذاری را با توان سرزمینی هماهنگ می‌کند، آمایش سرزمینی است که حداقل در نیم‌قرن گذشته چندان مبنا ی تصمیم‌گیری نبوده است. بارگذاری تولید و اسکان بر محور غرب مشهد، در شرایطی که دشت مشهد از دهه 40 ممنوعه اعلام‌شده، نمونه بارز آن است و شرایط را امروز به‌جایی رسانده که تاب‌آوری آبخوان مشهد امروز به نقطه بحرانی رسیده است؛ نشست و فرونشست زمین در این محور امروز حتی سازه‌های حیاتی را هم تهدید می‌کند. سال‌هاست که رسانه‎ها، کارشناسان و دغدغه مندان این خطه هشدار داده و می‌دهند که این محور دیگر ظرفیت بارگذاری ندارد و نباید بیش از این تخصیص جدید تعریف کرد. در چنین شرایطی هفته گذشته شهرک صنعتی گلبهار در زمینی به مساحت ۳۱.۶ هکتار کلنگ زنی شد؛ شهرکی که بناست با سرمایه‌گذاری یک شرکت خصوصی در حوزه صنایع فعال شود.
سؤال این جاست که این سرمایه‌گذاری و کلنگ زنی بر اساس کدام مبانی آمایشی و واقعیت‌های دشت بحران‌زده و محور غرب مشهد در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان مجوز گرفته است؟
استاندار محترم خراسان رضوی بارها با اشاره به وضعیت بحران آبخوان مشهد و محور غرب، بر لزوم توجه به آمایش سرزمینی برای توسعه و بارگذاری‌های جدید تأکید کرده‌اند؛ آیا صدور چنین مجوزی با گفته‌ها و راهبردهای ایشان همخوانی دارد؟
قطعاً در شرایط دشوار اقتصادی و بحران سرمایه‌گذاری و اشتغال در استان و کشور، جذب چنین سرمایه‌گذاری یک ضرورت است اما سؤال این جاست که چرا این سرمایه‌گذاری و کلنگ زنی به‌جای محور غرب و روی آبخوان بحران‌زده مشهد در شهرک شماره 5 که تشنه سرمایه‌گذاری است، انجام ‌نشده است؟بحران امروز آبخوان و محور غرب مشهد تنها خشکی منابع زیرزمینی نیست. پساب صنعتی است که امروز به چالشی جدی تبدیل‌شده و آلایندگی، آبخوان و منابع آبی  را تهدید می‌کند. حالا به دو بحران فوق،  افزون شدن منبع و منشأ جدید برای آلودگی هوای کلان‌شهر مشهد نیز اضافه خواهد شد.آقای استاندار؛ رئیس شورای برنامه‌ریزی و توسعه ، رئیس شورای تأمین و متولی آمایش سرزمینی استان، با کدام منطق آمایشی چنین مجوزی صادرشده است؟
10 صفحه اول