گزارشی از اجرای طرح مقاوم‌سازی مدارس با مشارکت سازمان ملل، سفارت ژاپن و سازمان نوسازی مدارس در کاشمر

مقاوم‌سازی مدارس با نسخه سبز

نویسنده: مهدیان

مترجم:

کاشمر در مسیر تبدیل شدن به الگوی ملی مقاوم‌سازی مدارس با رویکرد توسعه پایدار قرار گرفته است. طرحی که با مشارکت برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (هبیتات)، سفارت ژاپن و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور در این شهرستان آغاز شده و قرار است علاوه بر ایمن‌سازی فضاهای آموزشی، زمینه توسعه مدارس سبز و مدیریت بهینه منابع انرژی و آب را نیز فراهم کند.
​​​​​​​

 از زلزله کاشمر تا انتخاب به‌عنوان پایلوت ملی
به گزارش خراسان، زلزله پنج ریشتری ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ کاشمر، بار دیگر موضوع ایمنی ساختمان‌ها و زیرساخت‌های این شهرستان، از جمله فضاهای آموزشی را در کانون توجه قرار داد. این زمین‌لرزه که در ساعت ۱۳:۲۴ و در عمق حدود ۶ کیلومتری زمین رخ داد، خسارت‌هایی در بخش‌های مختلف شهرستان برجای گذاشت.
براساس اعلام مسئولان شهرستان در تیرماه ۱۴۰۳، این زمین‌لرزه به ۲۰ مدرسه آسیب کلی یا جزئی وارد کرد؛ به‌طوری که ۱۰ مدرسه نیازمند تخریب و نوسازی کامل و ۱۰ فضای آموزشی دیگر نیازمند تعمیر و ترمیم اعلام شدند.
در پی این حادثه و با توجه به ضرورت نوسازی و مقاوم‌سازی فضاهای آموزشی آسیب‌پذیر، پیگیری‌هایی از سوی آموزش و پرورش و مجموعه نوسازی مدارس برای جذب اعتبارات و استفاده از ظرفیت‌های حمایتی آغاز شد.
در ادامه این پیگیری‌ها، پیشنهاد مشارکت برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) در طرح مقاوم‌سازی مدارس کاشمر مطرح شد. کارشناسان این مجموعه در آذرماه ۱۴۰۴ با حضور در شهرستان، از هشت مدرسه پیشنهادی بازدید کردند و پس از بررسی‌های کارشناسی، سه فضای آموزشی با ظرفیت ۲۷ کلاس درس برای اجرای مرحله نخست طرح انتخاب شدند.
سرانجام با مشارکت سفارت ژاپن و سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس، عملیات اجرایی نخستین پروژه در دبیرستان نمونه اندیشه و خوابگاه آن از ابتدای مهرماه ۱۴۰۵ آغاز شد تا کاشمر به‌عنوان یکی از نخستین الگوهای اجرای طرح مقاوم‌سازی مدارس با رویکرد مدارس سبز در کشور مطرح شود.
مدیر آموزش و پرورش کاشمر در تشریح جزئیات این طرح گفت: برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat)  نهادی فعال در زمینه توسعه زیستگاه‌های انسانی و توسعه پایدار شهری در کشورهای مختلف است که در پروژه‌های مرتبط با بهبود فضاهای شهری و انسانی مشارکت می‌کند.
علیرضا رئوفی افزود: با توجه به فرسودگی بخشی از فضاهای آموزشی کاشمر و آسیب‌هایی که در پی زلزله این شهرستان به برخی مدارس وارد شد، پیگیری‌های متعددی برای تخریب، بازسازی و مقاوم‌سازی مدارس در دستور کار قرار گرفت؛ به طوری که در همین زمینه، پیشنهاد اجرای طرح مقاوم‌سازی مدارس کاشمر از طریق اداره کل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان به مجموعه هبیتات ارائه شد.
از بازدید ۸ مدرسه تا انتخاب ۳ فضای آموزشی
مدیر آموزش و پرورش کاشمر با اشاره به روند بررسی و انتخاب مدارس هدف بیان کرد: کارشناسان و مشاوران هبیتات در آذر سال گذشته برای انجام مطالعات اولیه به کاشمر آمدند و از میان هشت فضای آموزشی پیشنهادی آموزش و پرورش بازدید کردند. پس از بررسی‌های فنی و مطالعات کارشناسی، در نهایت سه فضای آموزشی با ظرفیت مجموع ۲۷ کلاس درس برای اجرای طرح در گام نخست انتخاب شد.
وی ادامه داد: در نخستین مرحله اجرایی، دبیرستان نمونه اندیشه به همراه خوابگاه آن که از فضاهای آموزشی قدیمی شهرستان به شمار می‌رود، در اولویت قرار گرفت و عملیات اجرایی این پروژه از ابتدای مهرماه ۱۴۰۵ آغاز شد.
رئوفی با بیان این که براساس برنامه‌ریزی اولیه، مدت زمان اجرای پروژه بین سه تا شش ماه پیش‌بینی شده است، افزود: البته این زمان‌بندی ممکن است با توجه به نتایج آزمایش‌های فنی، ضرورت اصلاح برخی برنامه‌های عمرانی و روند تأمین منابع مالی تغییر کند.
مشارکت مالی ژاپن و سازمان نوسازی مدارس
مدیر آموزش و پرورش کاشمر درباره منابع مالی این طرح نیز یادآور شد: بخشی از اعتبارات مورد نیاز از طریق برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد و با مشارکت سفارت ژاپن تأمین خواهد شد و بخش دیگری نیز برعهده سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور و اداره کل نوسازی مدارس استان است.
وی با تأکید بر این که هبیتات در این پروژه نقش تأمین مالی و نظارت بر روند اجرای تعهدات را برعهده دارد، خاطرنشان کرد: اجرای عملیات عمرانی برعهده مجموعه‌های اجرایی و تخصصی مرتبط با نوسازی مدارس است و هبیتات به‌صورت مستقیم مجری عملیات ساختمانی نیست، بلکه بر انطباق روند اجرای پروژه با اهداف و برنامه‌های پیش‌بینی‌شده نظارت می‌کند.
مقاوم‌سازی با رویکرد مدارس سبز
رئوفی یکی از ویژگی‌های مهم این طرح را استفاده از الگوی مقاوم‌سازی مبتنی بر توسعه مدارس سبز دانست و افزود: هدف تنها مقاوم‌سازی ساختمان‌ها و ایجاد فضای ایمن برای تحصیل دانش‌آموزان نیست، بلکه تلاش می‌شود در کنار ایمن‌سازی سازه‌ها، موضوعاتی مانند مدیریت مصرف انرژی، مدیریت آب‌های خاکستری و استفاده بهینه از فضاهای سبز نیز در طراحی و اجرای پروژه‌ها مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: در واقع قرار است مدارس هدف پس از مقاوم‌سازی، علاوه بر برخورداری از ایمنی لازم، از نظر مدیریت منابع و ملاحظات زیست‌محیطی نیز به الگوی مناسبی تبدیل شوند.
مدیر آموزش و پرورش کاشمر با اشاره به انتخاب این شهرستان به‌عنوان پایلوت اجرای طرح افزود: سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور و اداره کل نوسازی استان، با توجه به ظرفیت‌های اجرایی و شرایط موجود، کاشمر را برای اجرای این الگو انتخاب کرده‌اند.
وی تصریح کرد: آنچه در دبیرستان نمونه اندیشه و خوابگاه آن در حال اجراست، می‌تواند پس از تکمیل مطالعات و عملیات اجرایی، به‌عنوان یک الگوی عملی و قابل استفاده در فرایند مقاوم‌سازی مدارس سایر نقاط کشور مورد بهره‌برداری قرار گیرد.
10 صفحه اول