ضیافت پوتین - شی بر افول آمریکا

سفر پوتین به چین را می‌توان نشانه‌ای از تعمیق همگرایی مسکو و پکن در مسیر تغییر موازنه قدرت جهانی دانست که با هدف افزایش نقش قدرت‌های نوظهور در معادلات سیاسی و اقتصادی جهان انجام‌شد

نویسنده: سیدمحمدمهدی هاشمی

مترجم:

​​​​​​​
ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه که  عصر سه‌شنبه در یک سفر رسمی بنا به دعوت همتای چینی خود وارد پکن شده بود روز گذشته به صورت رسمی و با تشریفاتی مشابه با مراسم استقبال از ترامپ در میدان تیان آمن پکن مورد استقبال شی جین پینگ رئیس جمهور چین قرار گرفت. برخی منابع خبری با اشاره به این که نخست‌وزیر چین در سفر روزهای اخیر دونالد ترامپ به پکن در فرودگاه از رئیس‌جمهور آمریکا استقبال کرد و در سفر پوتین، وزیر امور خارجه چین برای استقبال از رهبر روسیه در فرودگاه حاضر شد، مطالبی منتشر کردند. مسئله ای که واکنش سخنگوی کرملین را هم به دنبال داشت. دیمیتری پسکوف در پاسخ به پرسشی در حاشیه مذاکرات رؤسای جمهور روسیه و چین در پکن گفت: جنبه‌های تشریفاتی سفرهای ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و دونالد ترامپ رهبر ایالات متحده به پکن، نمی‌تواند مبنایی برای مقایسه یا نتیجه‌گیری باشد. وی خاطرنشان کرد:‌ آنچه در این سفرها ارزشمند است، ماهیت تعاملاتی است که صورت می‌گیرد. 
در ادامه هم صحبت های پسکوف درست ازآب درآمد مخصوصا که شی‌جین پینگ در آغاز مذاکرات خود با همتای روسی در تالار بزرگ خلق پکن از ولادیمیر پوتین همتای روسی خود به عنوان «دوست دیرینه» یاد کرد. رئیس‌جمهور چین در ادامه خاطرنشان کرد: چین و روسیه به عنوان اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل و قدرت‌های بزرگ جهانی، باید با در نظر گرفتن منافع بلندمدت خود، در مسیر پیشبرد تعامل استراتژیک جامع با کیفیت بالاتر و ایجاد یک سیستم عادلانه‌تر و منطقی‌تر از حکومت جهانی گام بردارند. وی اظهار کرد: سال‌هاست که ما روابط نزدیکی را حفظ کرده‌ایم و با هم، محورهایی را برای تعمیق و توسعه ثمربخش روابط چین و روسیه - یک مشارکت جامع و تعامل استراتژیک - در دوران جدید تعریف کرده‌ایم. پوتین و شی جین پینگ همچنین  توافق کردند که پیمان حسن همجواری و همکاری دوستانه چین و روسیه را تمدید کنند. علاوه بر این رؤسای جمهور روسیه و چین در پکن بیانیه‌ای مشترک درباره تشکیل جهان چندقطبی و تعمیق همکاری‌ها امضا کردند؛ و درمجموع 20 سند دوجانبه با موضوع تعمیق انواع همکاری های اقتصادی، سیاسی و راهبردی به امضای طرفین رسید. 
مانیفست مشترک ضد آمریکایی 
نکته بسیار مهم سفر پوتین به چین صدور بیانیه مشترک بود. بیانیه ای که مانیفستی انتقادی از سیاست های آمریکا و در راستای راهبرد ضد غربی قدرت های شرقی صادر شد. آن ها در این بیانیه تاکید کردند: حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران نقض قوانین بین‌المللی و هنجارهای اساسی روابط بین‌الملل است و تلاش‌های تعدادی از کشورها برای مدیریت یکجانبه امور جهانی، تحمیل منافع خود بر کل جهان و محدود کردن توسعه حاکمیتی سایر کشورها با روحیه دوران استعمار، شکست خورده است. رهبران مسکو و پکن در این بیانیه خاطرنشان کردند: که از یک سو، نظام روابط بین‌الملل در قرن بیست و یکم در حال تحول عمیقی است و به سمت یک وضعیت چندمرکزی بلندمدت حرکت می‌کند، اما از سوی دیگر، وضعیت جهانی در حال پیچیده‌تر شدن است. آن ها همچنین با طعنه به سیاست های جنگ افروزانه آمریکا نسبت به خطر چندپارگی جامعه بین‌المللی و بازگشت به «قانون جنگل» هشدار دادند. روسیه و چین در این بیانیه همچنین مخالفت خود را با استفاده از حقوق بشر به عنوان بهانه‌ای برای دخالت در امور سایر کشورها اعلام کرده و افزودند: همه تمدن‌های بشری به خودی خود ارزشمند و برابر هستند و به بسیار توسعه‌یافته و توسعه نیافته، قوی و ضعیف تقسیم نمی‌شوند. همچنین‌ روسیه و چین ابتکارات مربوط به مسدود کردن، توقیف یا مصادره دارایی‌ها و اموال کشورهای خارجی را محکوم می‌کنند.
چین در مرکزیت
فارغ از این که آیا کیفیت تشریفات استقبال از ترامپ و پوتین از سوی چینی ها متفاوت بوده یا نه، واقعیت ماجرا آن است که پوتین برخلاف همتای آمریکایی اش با دستی پر به مسکو بر می گردد. هرچند که نقطه اشتراک سفر دو رئیس جمهور آمریکا و روسیه که روزگاری دو قطب اساسی قدرت در جهان را نمایندگی می کردند؛ دیدار با شی جین پینگ رئیس جمهور چین است و اتفاقا تلاش هر دو کشور آمریکا و روسیه برای القای تصویر نزدیکی با چین خود نشان دهنده تغییرات اساسی در صحنه بین الملل و تصویر چین در مرکزیت آن است. البته که نفس سفر پوتین به پکن با فاصله بسیار کم از سفر ترامپ خود پیام هایی از سوی طرف چینی نیز در دل دارد.
می شود از پکن دست پر هم بازگشت
بدیهی است که دیدار شی و پوتین بسیار دوستانه تر و گرم تر از دیدار شی و ترامپ بود. به هر حال همکاری های چین و روسیه ذیل سازمان های همکاری ضد نظم غربی شانگهای و بریکس زمینه نزدیکی بیش از پیش این دو کشور را فراهم کرده است. نکته مهم دیگر بازگشت پوتین به مسکو با دستی پر و امضای معاهدات و اسناد همکاری پرتعداد است. مخصوصا که حس می شد طرف چینی نیز تعمدا به دنبال افزایش همکاری هاست تا نشان دهد که برخلاف ترامپ که کوله باری از چاخان و اظهارات دروغ را با خود از پکن به سوغات برد؛ می شود با دستی پر از پکن بازگشت. 
مانیفست ضدآمریکایی دشمنان شرقی ترامپ
مهم ترین بخش این سفر اما صدور بیانیه مشترک شی و پوتین بود. بیانیه ای که بند به بند و خط به خط آن مانیفست مواجهه دو قدرت شرقی چین و روسیه و طعنه به مدل سیاست خارجی ترامپ است. ترامپ هر چقدر که بخواهد می تواند ادعای دوستی با شی جین پینگ و پوتین را تکرار کند اما بدیهی است که از منظر روسیه و چین جهان تک قطبی به پایان رسیده و اتفاقا این دو کشور هم در مسیر رسمیت دادن به آن حرکت می کنند. در این مسیر پوتین، تایوان را جزو جدانشدنی خاک چین می داند، شی از سیاست فشار بر کره شمالی انتقاد می کند، پوتین و شی به خطرناک بودن رفتارهای ژاپن (متحد قدیمی آمریکا در منطقه شرق آسیا) در مسلح شدن می پردازند و حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران را محکوم می کنند. 
10 صفحه اول