در دنیای پرالتهاب امروز که دیپلماسی رسمی اغلب درگیر چالش‌های پیچیده و تنش‌های سیاسی است، علم به عنوان یک زبان صلح‌آمیز و جهانی، مسیری متفاوت و امیدبخش را می‌گشاید. خبر درخشش دکتر امیرعلی حمیدیه، استاد برجسته دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس مرکز نوآوری سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی، به عنوان برنده جایزه سازمان جهانی بهداشت (WHO) در منطقه مدیترانه شرقی در حوزه کنترل سرطان، تنها یک موفقیت فردی نیست، بلکه نمادی از بلوغ علمی ایران و جایگاه ممتاز نخبگان ایرانی در تراز جهانی است. این جایزه قرار است ماه آینده در حاشیه هفتاد و سومین نشست کمیته منطقه‌ای مدیترانه شرقی در مصر اهدا شود.
​​​​​​​
نکته قابل تامل و کلیدی در این موفقیت، ماهیت این جایزه است. جایزه دولت کویت برای مبارزه با سرطان، بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت، یکی از معتبرترین جوایز بنیادین در منطقه مدیترانه شرقی است که با حمایت مالی کشور کویت تعریف شده و زیر نظر سازمان جهانی بهداشت اداره می‌شود. در فضای پیچیده روابط منطقه‌ای که گاهی با سوءتفاهم‌ها همراه است، انتخاب یک دانشمند ایرانی توسط کمیته‌های فنی سازمان جهانی بهداشت برای دریافت جایزه‌ای که ریشه‌های آن به بنیادهای خیریه و دولتی در کشورهای حوزه خلیج فارس بازمی‌گردد، حاوی یک درس استراتژیک است. این که برای رشد علم و نجات انسان ها با توسعه علم پزشکی، عینک های سیاسی را باید برداشت.
این که کمیته بنیاد جایزه کویت، پس از بررسی‌های دقیق و موشکافانه، نام یک محقق ایرانی را به عنوان نفر برتر در حوزه سرطان برگزیده و این انتخاب به تایید نهایی کمیته منطقه‌ای سازمان بهداشت جهانی رسیده است، نشان می‌دهد که دستاوردهای علمی ایران به سطحی از انکارناپذیری رسیده است. در واقع، این انتخاب نه تنها تقدیر از دکتر حمیدیه، بلکه مهر تاییدی بر اعتبار سیستم بهداشت و درمان ایران است که در طول دهه‌های گذشته، با وجود محدودیت‌ها، توانسته است قله‌های علمی را فتح کند و به یک مرجع در منطقه تبدیل شود. این اتفاق ثابت می‌کند که دیپلماسی علمی، قدرتمندترین ابزاری است که می‌تواند دیوار بی‌اعتمادی را فرو بریزد و جای خود را به احترام متقابل بدهد.
انتخاب دکتر حمیدیه در این مقطع زمانی اهمیت مضاعفی دارد، زیرا پاسخ در کارنامه عملیاتی او نهفته است. او تنها یک پژوهشگر تئوریک نیست؛ او معمار زیرساخت‌هایی است که جان هزاران کودک را نجات داده است. نگاهی به دستاوردهای او، نشان می‌دهد که چرا سازمان جهانی بهداشت، این دانشمند ایرانی را به عنوان الگوی برتر معرفی کرده است.
شبکه سازی ملی
نخستین دستاورد بزرگ او، شبکه‌سازی ملی است. او بنیان‌گذار شبکه ملی اهداکنندگان سلول‌های بنیادی در ایران است. پیش از این اقدام، بیماران بسیاری برای یافتن نمونه مشابه خون برای پیوند، دچار سرگردانی بودند و گاهی فرصت طلایی درمان را از دست می‌دادند. دکتر حمیدیه با راه‌اندازی اولین سامانه ثبت اطلاعات آنتی‌ژن لکوسیت انسانی (HLA) در ایران، عملاً یک زیرساخت حیاتی ایجاد کرد که تا پیش از آن در کشور وجود نداشت. این زیرساخت اکنون به ستون فقرات درمان‌های پیوندی در کشور تبدیل شده است.
۲۱۰۰ پیوند موفق سلول‌های بنیادی در کودکان
دومین مولفه در عملکرد او، عملکرد بالینی در ابعاد گسترده است. انجام بیش از ۲۱۰۰ پیوند موفق سلول‌های بنیادی در کودکان، رقمی است که نشان‌دهنده یک سیستم درمانی استاندارد، دقیق و با ضریب موفقیت بالاست. این تعداد پیوند، یعنی ۲۱۰۰ خانواده که زندگی دوباره فرزندان خود را مدیون این دانش و زیرساخت هستند. این آمار نه تنها در ایران، بلکه در مقیاس منطقه‌ای نیز کم‌نظیر است.
پیشگامی در تکنولوژی‌های مرز دانش
سومین ویژگی، پیشگامی در تکنولوژی‌های مرز دانش است. جهان امروز به سمت درمان‌های تولید زنده یا داروهای زنده حرکت می‌کند. دکتر حمیدیه با هدایت نوآوری‌های بالینی در حوزه درمان با سلول‌های کارتی یا همان CAR-T و روش‌های پیشرفته‌ای همچون فوتوفرزیس در ایران، نشان داد که فاصله ایران با دانش روز دنیا در پیشرفته‌ترین حوزه‌های انکولوژی، نه تنها زیاد نیست، بلکه در برخی زمینه‌ها هم‌تراز با مراکز معتبر جهانی است.
  توسعه عادلانه دسترسی بیماران به خدمات درمانی
سازمان جهانی بهداشت در تقدیرنامه خود به صراحت از نقش او در توسعه عادلانه دسترسی بیماران به خدمات درمانی پیشرفته یاد کرده است. این یعنی دکتر حمیدیه نه تنها در آزمایشگاه، بلکه در عرصه عدالت سلامت نیز موفق بوده و الگویی عملیاتی برای تمامی کشورهای منطقه مدیترانه شرقی ساخته است.
احترام جهانی به ظرفیت های علمی ایران
در تحلیل‌های سیاسی، معمولاً بر دیپلماسی کلاسیک تمرکز می‌شود، اما این رویداد، کلاس درسی برای دیپلماسی علمی است. اهدای این جایزه به یک استاد ایرانی، در حالی که تنش‌های دیپلماتیک در منطقه خاورمیانه وجود دارد، نشان‌دهنده احترام جامعه جهانی به ظرفیت های علمی ایران است. این موفقیت ثابت می‌کند که ایران، با وجود همه فشارهای بین‌المللی، نه تنها در حوزه دانش پزشکی منزوی نشده، بلکه به عنوان یک قطب علمی در منطقه شناخته می‌شود.
انتخاب دکتر حمیدیه نشان می‌دهد که سازمان جهانی بهداشت، مسیر علمی و معیارهای فنی خود را از تنش‌های حاکم در روابط دیپلماتیک جدا کرده است. وقتی یک دانشمند ایرانی برای جایزه‌ای که مورد حمایت مالی کشوری از حاشیه خلیج فارس است برگزیده می‌شود، عملاً شاهد شکسته شدن کلیشه‌هایی هستیم که سعی در القای انزوای علمی ایران داشتند. این جایزه، سندی بر این واقعیت است که دانش، فراتر از مرزهای جغرافیایی و سیاسی است و وقتی به نفع بشریت به کار گرفته شود، تمامی ملت‌ها آن را ارج می‌نهند.درخشش دکتر امیرعلی حمیدیه و کسب این جایزه بین‌المللی، یادآور این حقیقت است که سلامت بهترین نقطه برای آغاز تعاملات بین‌المللی است. جامعه پزشکی ایران با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی و تلاش بی‌وقفه نخبگانی چون دکتر حمیدیه، نشان داده است که می‌تواند به استانداردهای تراز اول دنیا دست یابد و حتی راهبردهای جدیدی به منطقه صادر کند.