غایب همیشگی روز  شعر و ادب فارسی 

نویسنده: رضایی

مترجم:

​​​​​​​
بیست و هفتم شهریورماه، روز شعر و ادب فارسی و روز بزرگداشت «شهریار» نام‌گذاری شده است. در درستی و نادرستی تعیین روز درگذشت شهریار به عنوان روز شعر و ادب فارسی، بحث‌های فراوانی وجود دارد که از آن می‌گذریم و می‌رویم سر اصل مطلب که ماجرای این نام‌گذاری چه بود و چرا در این روز، نامی از شهریار به میان نمی آید؟
ماجرا از سال ۱۳۸۱ آغاز شد؛ زمانی که علی‌اصغر شعردوست، پژوهشگر ادبی و نماینده وقت تبریز، پیشنهاد کرد سالروز درگذشت شهریار، یعنی ۲۷ شهریور، به عنوان روز شعر و ادب فارسی در تقویم رسمی ثبت شود. این پیشنهاد در شورای فرهنگ عمومی و سپس شورای عالی انقلاب فرهنگی بررسی و تصویب شد. البته انتخاب روز درگذشت  شهریار  از همان ابتدا موافقان و مخالفانی داشت. برخی معتقد بودند اگر قرار است یک شاعر نماد روز شعر و ادب فارسی باشد، فردوسی، سعدی یا حافظ گزینه‌های منطقی‎تری هستند و بعدها نام نیما یوشیج نیز در این بحث مطرح شد. علی‌اصغر شعردوست اما شهریار را شاعری جامع می‌دانست که هم در شعر فارسی و هم در شعر آذری، جایگاه ویژه‌ای دارد و میان مردم نیز محبوب است.
حالا که این اختلافات کمرنگ شده و این روز جایش را در تقویم ایرانی باز کرده، مسئله دیگری به چشم می‎آید. شهریار زیرسایه همان مناسبتی قرار گرفته که قرار بود نام او را پررنگ کند. ۲۷ شهریورماه که می‌رسد، در بسیاری از برنامه‌ها سخن از شعر فارسی، زبان فارسی، شاعران کلاسیک و وضعیت ادبیات است، اما در بیشتر موارد کمتر کسی سراغ خود شهریار می‌رود؛ نه از «حیدربابایه سلام» خبری جدی است، نه از غزل‌های این شاعر، نه از جایگاه او در شعر معاصر.
روزی که می‌توانست فرصتی برای بازخوانی شهریار و در کنار آن، پرداختن به شعر و ادب فارسی باشد، گاهی وقت‌ها به مراسمی عمومی درباره شعر تبدیل می‌شود که شهریار در آن فقط یک نام در حاشیه تقویم است.
قرار نیست شهریار را جای سعدی و حافظ و فردوسی بنشانیم؛ اما اگر نام او دلیل انتخاب این تاریخ بوده، دست‌کم نباید کاری کنیم که خودش در روز خودش غایب باشد.
البته تلخ‌تر این که وقتی نهادهای فرهنگی خودشان برای چنین مناسبت‌هایی جریان‌سازی نمی‌کنند، بار بزرگداشت و زنده نگه داشتن آن‌ها آرام‌آرام روی دوش انجمن‌ها و برنامه‌های خودجوش می‌افتد؛ گویی نهادهایی که باید متولی فرهنگ باشند، کم‌کم از وظیفه اصلی خود فاصله گرفته‌اند.
10 صفحه اول