هر سال با شروع سال تحصیلی، خانه‌های بسیاری از افراد صحنه یک نبرد تکراری می‌شود: مادر ساعت 7صبح چند بار در اتاق را می‌کوبد و نوجوانی که تا ساعت 3بامداد بیدار بوده، با چشمانی سنگین و بدنی بی‌رمق از خواب برمی‌خیزد. این صحنه آن‌قدر تکرار شده که بسیاری آن را بخشی طبیعی از «نوجوانی» می‌دانند، اما واقعیت این است که بی‌نظمی خواب در این سن، ریشه‌ای روانی و زیستی دارد و بی‌توجهی به آن می‌تواند کل سال تحصیلی را تحت‌الشعاع قرار دهد.


 شب‌بیداری از بی‌نظمی شروع نمی‌شود
شب‌بیداری نوجوان اغلب نشانه‌ای از یک نیاز روانی برآورده‌نشده است، نه صرفاً بی‌نظمی. روان‌شناسان تحولی معتقدند نوجوان در این دوره به دنبال «استقلال» است. شب، تنها زمانی است که او احساس می‌کند از نظارت والدین آزاد است، بنابراین بیدار ماندن، شکلی از اعلام استقلال بر زندگی خویش است. اگر والدین  تنها بر ساعت خواب تمرکز کنند، مقاومت نوجوان تشدید می‌شود.
وقتی گوشی، مسکن اضطراب می‌شود
دومین عامل روانی، «اجتناب از سکوت و تنهایی» است. برای بسیاری از نوجوانان، شب‎هنگام که هیاهوی روز فروکش می‌کند، افکار منفی، اضطراب امتحان، ترس از شکست یا احساس تنهایی سراغشان می‌آید. گوشی و شبکه‌های اجتماعی، در این لحظات نقش «مسکن روانی» را بازی می‌کنند و او را از مواجهه با این احساسات ناخوشایند دور نگه می‌دارند.
هزینه‌ای که پرداخت می‌شود
کم‌خوابی مزمن، حافظه فعال را که برای یادگیری و حل مسئله حیاتی است، تضعیف می‌کند. نوجوان خسته در کلاس حاضر می‌شود اما ذهنش پرواز می‌کند؛ بنابراین نمرات افت می‌کنند. از سوی دیگر، کم‌خوابی تنظیم هیجانی را برهم می‌زند و زمینه‌ساز تحریک‌پذیری، پرخاشگری، اضطراب و افسردگی می‌شود. حتی سیستم ایمنی هم ضعیف می‌شود و نوجوان بیشتر مستعد بیماری می‌شود. به این ترتیب، بی‌خوابی فقط یک عادت بد نیست، یک عامل خطر جدی برای سلامت جسم و روان است.
راهبردهایی برای بازگرداندن نظم
1 اولین گام، تغییر نگاه از «کنترل» به «همراهی» است. اگر والدین شب‌بیداری را به نبردی برای برد و باخت تبدیل کنند، نوجوان برای حفظ استقلال خود، مقاومت می‌کند. 
2گام دوم، «گفت‌وگوی غیرقضاوتی» است. به جای جمله «تو  همیشه برای خوابیدن بی نظمی»، از نوجوان بپرسید: «به نظرت چه چیزی باعث می‌شود شب‌ها دیرتر خوابت ببرد؟» این پرسش، او را از موضع متهم به موضع تحلیلگر منتقل می‌کند و زمینه همکاری را می‌سازد. گاهی پاسخ او اضطراب امتحان یا تعارض با دوستی است که کشف آن، مسیر درمان را تغییر می‌دهد. 
3 گام سوم، «بازسازی تدریجی چرخه خواب در شرایط فعلی» است. لازم نیست منتظر تعطیلات بمانید. هر شب 15 دقیقه زمان خواب را جلو بیندازید و صبح هم 15 دقیقه زودتر بیدار شوید. مهم است که نوجوان در این تصمیم شریک باشد، نه هدف دستور. 
4گام چهارم، «جایگزینی برنامه های شبانه» است. به جای حذف ناگهانی گوشی که مقاومت برمی‌انگیزد، فعالیتی آرامش‌بخش جایگزین کنید: دوش آب گرم، مطالعه کتاب کاغذی، نوشتن سه خط از روز در دفتر خاطرات یا شنیدن موسیقی بی‌کلام. این برنامه ها به مغز پیام «زمان فرود آمدن» می‌دهند و نیاز روانی نوجوان به آرامش شبانه را به شکلی سالم برآورده می‌کنند.
5گام پنجم، «مدیریت اضطراب شبانه» است. اگر نوجوان شب‌ها مضطرب می‌شود، به او بیاموزید افکارش را روی کاغذ بنویسد و نگرانی‌ها را تا فردا «به امانت بگذارد». تمرین‌های تنفس عمیق یا آرام‌سازی عضلانی هم مؤثرند. هدف این است که ذهن نوجوان یاد بگیرد شب جای حل مسائل نیست، جای استراحت است.
6گام ششم، «تقویت انگیزه درونی» است.  بر مزایای ملموس خواب کافی برای خود نوجوان تأکید کنید. تمرکز بهتر در بازی و درس، خلق‌وخوی آرام‌تر، انرژی بیشتر برای تفریح. وقتی نوجوان ببیند خواب به نفع خودش است، نه خواسته والدین، تعهد درونی شکل می‌گیرد. 
7 گام هفتم، «الگوسازی خانوادگی» است. اگر والدین خود تا دیروقت بیدار بمانند، هیچ استدلالی کارساز نیست. خواب منظم والدین، مؤثرترین پیام غیرکلامی است.
شب‌بیداری نوجوان، پیش از آن‌که مشکل خواب باشد، اغلب نشانه‌ای از نیازهای روانی برآورده‌نشده است. نیاز به استقلال، آرامش، کنترل و امنیت هیجانی.