​​​​​​​

ترکیب ناترازی چندساله انرژی با شرایط خاص کنونی کشور، وضعیت تولید و حال‌وروز صنایع را در حالتی قرار داده است که بعضا پرداختن به برخی زوایای آن شاید به مصلحت نباشد؛ اما ازآن‎جایی‌که به لحاظ منابع زیرزمینی به‎خصوص فراورده‌های نفتی، کشور در رتبه نخست جهان قرارگرفته باید اذعان کرد که حتی شدیدترین شرایط جنگ در همه جبهه‌ها علیه ایران هم وضعیت را به مراد دشمن نخواهد رساند. بااین‌حال، با گذر از بحران برق و قطعی برق تابستان، امروز چراغ هشدار جدیدی روشن شده است؛ ناترازی گاز زمستان. بنا بر اعلام رسمی وزیرنفت در هفته گذشته، کشور امسال با ناترازی حداقل 200 میلیون مترمکعب گاز روبه رو خواهد بود؛ اگرچه آمارهای رسمی از کسری 300 میلیون متر مکعبی گاز در زمستان پیش رو خبر می دهند. در چنین شرایطی رقابت بین چهار مصرف‌کننده اصلی گاز یعنی بخش خانگی، صنعت، پتروشیمی و نیروگاه‌ها به‌گونه‌ای است که اولویت دولت همواره تأمین بخش خانگی و وابسته کردن نیروگاه‌ها به سوخت دوم که موجب تشدید آلایندگی شده و پتروشیمی‌هاست.
از کسری تا هشدار ذخیره سازی
شرایط پیش روی صنایع کشور و استان خاص است و متغیرهای زیادی می‌توانند موجب تشدید بحران شوند، ازجمله تشدید تنش‌ها علیه کشور، تغییر ناگهانی وضعیت آب‌وهوا مانند پدیده «ال نینو» و زمستان، و بحران تأمین گاز صنایع ممکن است از آبان ماه آغاز شود؛ هرچند بنا بر اعلام معاون وزیر صمت این وزارتخانه معادل 750 میلیون لیتر گازوئیل برای زمستان صنایع و معادن ذخیره‌سازی کرده یا در حال ذخیره‌سازی است؛ بااین‌حال هم وزارت نفت، هم شرکت گاز و وزارت صمت به واحدهای تولیدی هشدار داده‌اند که زودتر به فکر ذخیره‌سازی سوخت جایگزین برای تولید خود باشند.سال‌های گذشته با شروع زمستان، بخش عمده صنایع با قطعی گاز مواجه می‌شدند؛ مثلاً صنایع سیمان و کاشی سازی ها در اولویت قطعی گاز بودند اما به نظر می‌رسد امسال بناست گستره این قطعی گاز بیشتر از سال‌های گذشته باشد و واحدهای تولید بیشتری مشمول قطعی گاز شوند. 
بخش مهمی از تولیدی‌ها نمی‌توانند سوخت جایگزین استفاده کنند
بنا بر گفته دبیر انجمن مدیران صنایع استان، بحران انرژی و قطعی گاز برای واحدهای تولید امسال جدی است و پیشنهاد استفاده از سوخت جایگزین مشکل واحدهای تولیدی را برطرف نمی‌کند. مهدی مرادی در گفت وگو با خراسان می‌گوید: اگرچه شرایط کشور به‌گونه‌ای است که نمی‌توان انتظار داشت حتماً گاز موردنیاز را دولت تأمین کند و قطعاً بازهم تأمین گاز بخش خانگی در اولویت خواهد بود و قطعی گاز به صنایع تحمیل خواهد شد، اما سوخت جایگزین مشکل را حل نخواهد کرد.
مرادی معتقد است که بخش عمده واحدهای تولیدی اصلاً قادر به استفاده از سوخت جایگزین نیستند و گاز محرک تولید آن‌هاست؛ مانند صنعت کاشی سازی. به گفته دبیر انجمن مدیران صنایع استان، صنایع و واحدهای تولیدی استان باید آماده تعطیلی باشند زیرا گاز به دست آن‌ها نخواهد رسید و سوخت جایگزین هم برای آن‌ها قابل‌استفاده نیست. 
قیمت سوخت آخرین دغدغه است
وی درباره این که چه راه‌حلی باید جایگزین شود و این که دولت باید چگونه برای تأمین سوخت جایگزین اقدام کند، می‌گوید: به نظر می‌رسد قیمت سوخت و انرژی امروز جایگاه پایین‌تری نسبت به دیگر دغدغه‌های واحدهای تولیدی دارد؛ یعنی کارخانه‌دار آخرین نگرانی که دارد قیمت سوخت است و تأمین آن و استفاده از آن اولویت بالاتری دارد و مشکلات دیگر مانند مواد اولیه بحران جدی‌تری هستند.
دولت برنامه قطعی را اعلام کند
دبیر انجمن مدیران صنایع استان تصریح می‌کند: امیدوار هستیم که بحران گاز جدی نباشد و یا به نحوی تأمین شود؛ اما به‌هرحال دولت باید این شرایط را برای واحدهای تولیدی که به‌صورت اجباری ممکن است یک ماه تعطیل شوند درنظر بگیرد و از امروز برنامه‎ای مدون به بخش صنایع اعلام کند؛ این که مشخص شود چه دوره یا چه روزهایی واحدهای تولیدی تعطیل شوند و این که وضعیت نیروی کار آن‌ها چه خواهد شد و چه حمایت‌هایی درنظر گرفته می‌شود تا واحدهای تولیدی بتوانند خود را برای شرایط آماده کنند.
چه باید کرد؟
درنهایت باید اذعان کرد که ممکن است شرایط تحت وضعیتی خاص پیش برود که خارج از کنترل باشد؛ مانند تشدید تنش یا پدیده هواشناسی که منجر به اعمال محدودیت‌های جدی‌تر و زودتر گازی شود. در چنین شرایطی انتقال و ذخیره‌سازی سوخت جایگزین باید اولویت اساسی دولت و واحدهای تولیدی و حتی نیروگاه‌ها باشد. شاید بتوان انتقال گاز از ترکمنستان را به‌عنوان یک‌راه حل خروج از بحران درنظر گرفت اما دستیابی به چنین جایگزینی نیازمند تلاش و رایزنی‌های دیپلماتیک بسیار دشوار و پیچیده در شرایط کنونی منطقه است. بااین‌حال برخی بوروکراسی‌ها و به‌روز نبودن بخش‌هایی از ساختار دولت متناسب با شرایط خاص فعلی کشور خود می‌تواند عامل تشدید بحران شود که لازم است هماهنگی جدی‌تری در این خصوص اجرایی شود و دولت در همه نشست ها و اتاق‌های بحران خود یک‌طرف میز بخش خصوصی را دعوت کند تا تصمیمات با در نظر گرفتن همه جوانب اتخاذ شود تا پذیرش آن‌ها اقناع پذیری بالاتری داشته باشد.