کودک هست، ولی فیلم کودک کم است!
سی‌وهشتمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان در حالی در اصفهان برگزار می‌شود که علاوه بر نمایش آثار جدید، بار دیگر ضرورت جدی گرفتن سینمای کودک و نوجوان را یادآوری میکندنویسنده: مصطفی قاسمیان
مترجم:
جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان که شنبه 11 مهر در اصفهان آغاز شده، در کنار نمایش فیلم‌های مختلف، فرصتی برای بازخوانی وضعیت این بخش از سینمای ایران فراهم آورده است؛ حوزه‌ای که با وجود اهمیت بالای آن از منظر فرهنگ‌سازی و اقتصاد سینما، همچنان با کمبود تولید و فاصله با نیازهای مخاطبان مواجه است. اظهارات فیلم‌سازان حاضر در جشنواره نیز نشان می‌دهد اگرچه نشانه‌هایی از رشد تولید و استقبال مخاطبان دیده می‌شود، اما برای تبدیل جشنواره به جریانی مؤثر در هدایت و حمایت از سینمای کودک، مسیر زیادی باقی است. در چنین شرایطی، این دوره از جشنواره با آثاری مانند «کوچ»، «عموی بچه‌ها»، «شوتینگا» و پویانمایی «نگهبانان خورشید» برگزار می‌شود که هرکدام از زاویه‌ای به مخاطب نزدیک شده‌اند. در ادامه، در گفت‌وگو با دو تن از تهیه‌کنندگان آثار شاخص این دوره، وضعیت تولید، جایگاه انیمیشن و نقش جشنواره در سیاست‌گذاری سینمای کودک را واکاوی کرده‌ایم
چالش رقابت انیمیشن با آثار رئال
مهدی جعفری جوزانی، تهیه‌کننده انیمیشن «نگهبانان خورشید»، درباره بازخورد تماشاگران گفت: «بزرگی در سینما می‌گوید فیلمی که نیمی از تماشاگران را راضی و نیمی را ناراضی کند، موفق است. من این مواجهه با «نگهبانان خورشید» را تجربه نکرده بودم؛ تشویق‌ها، هیجان و درگیر شدن بچه‌ها با قصه برای من بسیار جذاب بود.» او اگرچه رقابت انیمیشن و لایواکشن (رئال) در یک بخش را غیرمنصفانه دانست، اما مدیریت حامد جعفری را به عنوان تهیه‌کننده انیمیشن در جشنواره، فرصتی برای این حوزه ارزیابی کرد و افزود: «یک سازنده انیمیشن طبق قانون نمی‌تواند وارد برخی بخش‌ها شود، اما جشنواره وظیفه دارد از انیمیشن‌ها حمایت کند. برای ما افتخار است که یک انیمیشن‌ساز در فارابی و جشنواره حضور دارد.»
جعفری جوزانی درباره نقش هدایتگری جشنواره تصریح کرد: «درباره اثرگذار بودن جشنواره تردیدی نیست. اما این که چقدر در عمل به رشد سینمای کودک کمک کرده، باید از دریچه آمار تولید و اکران ارزیابی شود. تعداد فیلم‌های متقاضی نسبت به سال گذشته، نشان‌دهنده رشد است.» او با اشاره به تغییر نگاه برگزارکنندگان و اضافه شدن بخش هوش مصنوعی ادامه داد: «سال گذشته دیپلم افتخار بهترین انیمیشن اهدا شد و این نگاه توسعه‌ای، صحیح است. تعداد فیلم‌های راه‌یافته به مرحله نهایی از۱۱ به ۱۵ اثر افزایش یافته که گویای تولیدات بیشتر است.» جعفری جوزانی در انتها تأکید کرد: «سینمای کودک سال گذشته با وجود تمام محدودیت‌ها، فروش خوبی داشت و حتی رکوردشکنی کرد. این اتفاق نشان می‌دهد که سینمای کودک در حال تجربه رشد جدی‌تری است.»
«کوچ» و پیوند با مخاطب
مهدی مطهر، تهیه‌کننده فیلم سینمایی «کوچ»، درباره استقبال از این اثر گفت: «تأکید ما از ابتدا این بود که فیلمی خانوادگی بسازیم. استقبال از فیلم فراتر از ذهنیت ما بود؛ بیشتر از جمعیت، انرژی و حسی که از مخاطبان می‌گرفتیم، مهم بود. واکنش‌های بچه‌ها در موقعیت‌های مختلف جالب بود؛ مثلاً در صحنه‌ای که خواهر حاج‌قاسم واکنشی نشان می‌دهد، دخترها حدود یک دقیقه دست می‌زدند. در سالن پسرها هم واکنش‌های خوبی نسبت به سربازان و قهرمانان فیلم داشتیم.» او افزود: «این میزان استقبال غافلگیرکننده بود. به ما گفته بودند دانش‌آموزان بی‌محابا سؤال می‌کنند، اما برخوردشان بسیار خونگرم بود.»
گلایه از صدای خانه جشنواره
تهیه‌کننده «کوچ» درباره ارزیابی‌اش از این دوره گفت: «من از طرفداران جشنواره هستم و حدود ۱۰ سال پیش هم فیلمی در جشنواره داشتم. به نظرم جشنواره نسبت به آن زمان، بسیار منظم‌تر، رسمی‌تر و بین‌المللی‌تر شده است. حضور ۱۶۰۰ دانش‌آموز رأی‌دهنده نیز فضا را نوجوانانه‌تر و پرنشاط تر کرده است.» او تصریح کرد: «البته گلایه‌ای هم درباره سالن‌های نمایش دارم. ما برای طراحی صوتی فیلم زحمت زیادی کشیده‌ایم، اما عمده سالن‌های جشنواره در پخش صدا مشکل داشتند. صدا یکی از مهم‌ترین ورودی‌های اطلاعات برای ذهن مخاطب است و اگر ناقص باشد، بخشی از اثرگذاری فیلم از بین می‌رود.»
لزوم راه‌اندازی بازار فیلم
مطهر درباره سیاست‌گذاری جشنواره گفت: «اگر برگزیده شدن در این جشنواره بتواند امتیازاتی مانند نوبت اکران مناسب، تیزر بیشتر یا جذب حمایت مالی برای فیلم‌نامه بعدی ایجاد کند، ریل‌گذاری درستی خواهد بود. اما اگر جشنواره صرفاً به اهدای یک جایزه نقدی محدود شود، تأثیرش اندک است.» او ایجاد بازار فیلم را یکی از نیازهای اصلی دانست و افزود: «من در همین جشنواره با گروه‌های فیلم‌ساز آشنا شدم. فکر می‌کنم اگر برای حدود ۲۰ گروه فیلم‌سازی، جلسات یا آکادمی‌هایی با حضور پیشکسوتان ایجاد شود تا طرح‌های بعدی‌شان را بررسی کنند، اتفاق بسیار خوبی خواهد بود. جشنواره نباید فقط نمایش و جایزه باشد، بلکه باید در فرایند تولید و تأمین فاند برای فیلم‌نامه‌های آینده فیلم‌سازانی چون محمد اسفندیاری یا جواد هاشمی نقش ایفا کند. اگر جشنواره بتواند در این بخش وارد شود، اتفاق بسیار مبارکی است.»
چالش رقابت انیمیشن با آثار رئال
مهدی جعفری جوزانی، تهیه‌کننده انیمیشن «نگهبانان خورشید»، درباره بازخورد تماشاگران گفت: «بزرگی در سینما می‌گوید فیلمی که نیمی از تماشاگران را راضی و نیمی را ناراضی کند، موفق است. من این مواجهه با «نگهبانان خورشید» را تجربه نکرده بودم؛ تشویق‌ها، هیجان و درگیر شدن بچه‌ها با قصه برای من بسیار جذاب بود.» او اگرچه رقابت انیمیشن و لایواکشن (رئال) در یک بخش را غیرمنصفانه دانست، اما مدیریت حامد جعفری را به عنوان تهیه‌کننده انیمیشن در جشنواره، فرصتی برای این حوزه ارزیابی کرد و افزود: «یک سازنده انیمیشن طبق قانون نمی‌تواند وارد برخی بخش‌ها شود، اما جشنواره وظیفه دارد از انیمیشن‌ها حمایت کند. برای ما افتخار است که یک انیمیشن‌ساز در فارابی و جشنواره حضور دارد.»
جعفری جوزانی درباره نقش هدایتگری جشنواره تصریح کرد: «درباره اثرگذار بودن جشنواره تردیدی نیست. اما این که چقدر در عمل به رشد سینمای کودک کمک کرده، باید از دریچه آمار تولید و اکران ارزیابی شود. تعداد فیلم‌های متقاضی نسبت به سال گذشته، نشان‌دهنده رشد است.» او با اشاره به تغییر نگاه برگزارکنندگان و اضافه شدن بخش هوش مصنوعی ادامه داد: «سال گذشته دیپلم افتخار بهترین انیمیشن اهدا شد و این نگاه توسعه‌ای، صحیح است. تعداد فیلم‌های راه‌یافته به مرحله نهایی از۱۱ به ۱۵ اثر افزایش یافته که گویای تولیدات بیشتر است.» جعفری جوزانی در انتها تأکید کرد: «سینمای کودک سال گذشته با وجود تمام محدودیت‌ها، فروش خوبی داشت و حتی رکوردشکنی کرد. این اتفاق نشان می‌دهد که سینمای کودک در حال تجربه رشد جدی‌تری است.»
«کوچ» و پیوند با مخاطب
مهدی مطهر، تهیه‌کننده فیلم سینمایی «کوچ»، درباره استقبال از این اثر گفت: «تأکید ما از ابتدا این بود که فیلمی خانوادگی بسازیم. استقبال از فیلم فراتر از ذهنیت ما بود؛ بیشتر از جمعیت، انرژی و حسی که از مخاطبان می‌گرفتیم، مهم بود. واکنش‌های بچه‌ها در موقعیت‌های مختلف جالب بود؛ مثلاً در صحنه‌ای که خواهر حاج‌قاسم واکنشی نشان می‌دهد، دخترها حدود یک دقیقه دست می‌زدند. در سالن پسرها هم واکنش‌های خوبی نسبت به سربازان و قهرمانان فیلم داشتیم.» او افزود: «این میزان استقبال غافلگیرکننده بود. به ما گفته بودند دانش‌آموزان بی‌محابا سؤال می‌کنند، اما برخوردشان بسیار خونگرم بود.»
گلایه از صدای خانه جشنواره
تهیه‌کننده «کوچ» درباره ارزیابی‌اش از این دوره گفت: «من از طرفداران جشنواره هستم و حدود ۱۰ سال پیش هم فیلمی در جشنواره داشتم. به نظرم جشنواره نسبت به آن زمان، بسیار منظم‌تر، رسمی‌تر و بین‌المللی‌تر شده است. حضور ۱۶۰۰ دانش‌آموز رأی‌دهنده نیز فضا را نوجوانانه‌تر و پرنشاط تر کرده است.» او تصریح کرد: «البته گلایه‌ای هم درباره سالن‌های نمایش دارم. ما برای طراحی صوتی فیلم زحمت زیادی کشیده‌ایم، اما عمده سالن‌های جشنواره در پخش صدا مشکل داشتند. صدا یکی از مهم‌ترین ورودی‌های اطلاعات برای ذهن مخاطب است و اگر ناقص باشد، بخشی از اثرگذاری فیلم از بین می‌رود.»
لزوم راه‌اندازی بازار فیلم
مطهر درباره سیاست‌گذاری جشنواره گفت: «اگر برگزیده شدن در این جشنواره بتواند امتیازاتی مانند نوبت اکران مناسب، تیزر بیشتر یا جذب حمایت مالی برای فیلم‌نامه بعدی ایجاد کند، ریل‌گذاری درستی خواهد بود. اما اگر جشنواره صرفاً به اهدای یک جایزه نقدی محدود شود، تأثیرش اندک است.» او ایجاد بازار فیلم را یکی از نیازهای اصلی دانست و افزود: «من در همین جشنواره با گروه‌های فیلم‌ساز آشنا شدم. فکر می‌کنم اگر برای حدود ۲۰ گروه فیلم‌سازی، جلسات یا آکادمی‌هایی با حضور پیشکسوتان ایجاد شود تا طرح‌های بعدی‌شان را بررسی کنند، اتفاق بسیار خوبی خواهد بود. جشنواره نباید فقط نمایش و جایزه باشد، بلکه باید در فرایند تولید و تأمین فاند برای فیلم‌نامه‌های آینده فیلم‌سازانی چون محمد اسفندیاری یا جواد هاشمی نقش ایفا کند. اگر جشنواره بتواند در این بخش وارد شود، اتفاق بسیار مبارکی است.»
10 صفحه اول
پربازدیدترین اخبار
اخبار برگزیده
