در گفت و گو با رئیس کمیسیون فرهنگی شورای شهر مشهد ناگفته ها و ملاحظات از روند تغییر نام خیابان دانشگاه را بررسی کردیم

منصوریان: نام گذاری معابر موضوعی هویتی  است

نویسنده: هانیه غلامی

مترجم:

​​​​​​​
درپی حواشی مختلفی که تغییر نام خیابان دانشگاه در مشهد به دنبال داشت، واکنش ها و اظهارنظرهای مختلفی رقم خورد، تا جایی که برخی توئیت اخیر مهدی فضائلی عضو دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید را به اقدام اخیر شورای شهر مشهد مرتبط دانستند. از همین رو به منظور بررسی اقدامات و تبیین ابعاد مختلف تغییر نام خیابان دانشگاه و ملاحظات آن با رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر مشهد گفت و گو کردیم.
مشورت با طیف گسترده ای از نخبگان و کنشگران فرهنگی 
حجت الاسلام حسن منصوریان در گفت و گو با «خراسان» با بیان این که متأسفانه برخی روایت‌ها در رسانه‌ها به گونه‌ای منعکس شده که گویی در این تصمیم، رویه قانونی یا کارشناسی نادیده گرفته شده است، گفت: این نام‌گذاری فراتر از رویه‌های معمول کمیته نام‌گذاری، نیازمند اجماعی فراگیر بود. پس از اعلام خبر شهادت قائد شهید امت و شکل‌گیری مطالبه عمومی و پویش‌های مردمی، مدیریت شهری با درک حساسیت موضوع، رویکردی مشورتی را در پیش گرفت تا تصمیمی متناسب با شأن این شهید والامقام اتخاذ شود. در همین راستا، آقای ناصحی مأموریت یافتند تا با طیف گسترده‌ای از نخبگان، کنشگران فرهنگی، مسئولان استانی و حتی اعضای ادوار گذشته شورای شهر مشورت کنند. وی ادامه داد: استدلال ما در انتخاب این معبر مبتنی بر یک «روایت هویتی» بود؛ ما به این نتیجه رسیدیم که نام‌گذاری نباید به حذف نمادهای دیگر که خود حامل ارزش‌های انقلابی هستند، منجر شود. بر همین اساس، از تغییر نام خیابان‌هایی که یادآور مفاهیم نظام مقدس جمهوری اسلامی بودند مانند جانباز، جمهوری و پیروزی اجتناب کردیم تا خللی در هویت انقلابی شهر ایجاد نشود و یا با تغییر نام بولوار وکیل آباد برای مردم زحمت ایجاد شود. در نهایت، با بررسی‌های دقیق کارشناسی و در نظر گرفتن روایتی که ترکیبی از شخصیت رهبر شهید انقلاب، ارادت ایشان به امام خمینی (ره) و جایگاه رفیع شهادت باشد، خیابان دانشگاه انتخاب شد. این خیابان در امتداد محور امام خمینی(ره) قرار دارد و با پهنه‌هایی مزین به نام شهیدان هاشمی‌نژاد، رئیسی و دیگر شهدای انقلاب هم‌راستاست، به طوری که نمادی از ایستادگی در برابر ظلم و استکبار را در ذهن متبادر سازد و با مسیر مجاهدت آقای شهید ایران نیز همخوانی کامل داشته باشد. ما به دنبال روایتی بودیم که جامعیت داشته باشد. شخصیت امام خامنه ای شهید سراسر آمیخته با توسل و ارادت به ساحت قدسی حضرت رضا(ع) بود؛ بنابراین در روایت ما این مسیر از ابتدای کوهسنگی که نمادی از استواری و توسل است، آغاز شد، در راستای زندگی ایشان که همانا پیروی از امام خمینی(ره) و مبانی نظام مقدس جمهوری اسلامی بود، ادامه یافت و در نهایت به «میدان شهدا» ختم شد. 
فرایند کاملا قانونی انجام شده است
رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر مشهد افزود: نکته حائز اهمیت دیگر، مربوط به فرایند قانونی است. طبق قانون، مصوبات شورا برای بررسی انطباق با قوانین بالادستی به «هیئت تطبیق فرمانداری» ارسال می‌شود و این مرجع، صرفاً حق بررسی انطباق با قانون را دارد و ورود به محتوای تصمیمات شورا، خارج از اختیارات آن است. با این حال، ما برای همراهی، موضوع را دوباره در صحن مطرح کردیم اما اعضای شورا مجدد بر مصوبه خود اصرار ورزیدند. طبق قانون در صورت اختلاف‌نظر میان شورا و هیئت تطبیق موضوع به «شورای حل اختلاف استانداری» ارجاع می‌شود و قانون‌گذار برای جلوگیری از تعطیلی امور، تعیین کرده است که اگر این شورا ظرف مدت یک ماه به موضوع رسیدگی نکند، سکوت آن‌ به منزله رضایت و تأیید مصوبه تلقی شده و لازم‌الاجرا می‌شود. این اتفاق دقیقاً در پرونده حاضر رخ داد و مصوبه به صورت قانونی ابلاغ شد.
کمترین آسیب به هویت تاریخی شهر
منصوریان در پاسخ به کسانی که نگران آسیب به هویت تاریخی شهر هستند، گفت: باید بگویم که این انتخاب با رعایت کمترین آسیب صورت گرفته است. نام «دانشگاه» نه یک نام اصیل و قدیمی، بلکه عنوانی است که به مرور زمان و به دلیل استقرار یکی از دانشکده‌ها در این خیابان بر سر زبان‌ها افتاده است، در حالی که در ابتدا نام این خیابان «اسدی» بوده و پس از آن در دوره پهلوی فوزیه گفته شده که بعد از جدایی محمدرضا پهلوی از همسر مصری اش فوزیه، به دلیل این که دستور داده شد دیگر این نام گفته نشود، خیابان دانشگاه بر سر زبان مردم افتاد. وی افزود: البته برای این تغییر نام با دانشگاه نیز صحبت کردیم و بنا شد خیابان شهید باهنر در مجاورت دانشگاه فردوسی مشهد به «دانشگاه» تغییر کند؛ چراکه در نقطه ای دیگر از مشهد شهرکی به نام شهید باهنر وجود دارد. در نهایت ما به جای حذف هویت دیرینه، در حال احیای روایتی هستیم که با پهنه‌های انقلابی شهر گره خورده است. ما از همه افرادی که در این موضوع مخالفت داشتند هم خواستیم پیشنهادی مطرح کنند اما نداشتند یا مناسب نبود. 
10 صفحه اول