دعوا نمی‌کنیم پس خوشبختیم!

پرهیز از مشاجره ممکن است تنش را موقتاً کاهش دهد، اما دلخوری‌های ناگفته می‌توانند فاصله عاطفی زوج‌ها را بیشتر کنند

نویسنده: پرستو عادل صدیق | کارشناسی ارشد روان شناسی

مترجم:

«ما اصلاً با هم دعوا نمی‌کنیم!» این جمله در نگاه اول نشانه تفاهم و خوشبختی است؛ تصویری از زندگی مشترکی آرام که در آن خبری از دلخوری و اختلاف نیست. اما همیشه پشت این آرامش ظاهری، تفاهم واقعی پنهان نشده است. گاهی یکی از زوجین برای جلوگیری از تنش سکوت می‌کند، گاهی دیگری از بیان خواسته‌هایش ناامید شده و گاهی هر دو آموخته‌اند که برای حفظ ظاهر زندگی، درباره مسائل مهم حرف نزنند.

​​​​​​​
رابطه سالم، رابطه بی‌اختلاف نیست
دو انسان با تربیت، تجربه‌ها، باورها و نیازهای متفاوت، قرار است سال‌ها در کنار یکدیگر زندگی کنند. طبیعی است که درباره مسائل مالی، تربیت فرزندان، روابط خانوادگی و تقسیم مسئولیت‌ها اختلاف داشته باشند. بنابراین، نبود اختلاف نه شرط خوشبختی است و نه به‌تنهایی نشانه سلامت رابطه. معیار اصلی، چگونگی مواجهه با اختلاف‌هاست. زوج‌های سالم لزوماً کمتر اختلاف ندارند؛ آن‌ها می‌توانند بدون تحقیر، تهدید و سرزنش، درباره تفاوت‌هایشان گفت‌وگو کنند. در مقابل، رابطه‌ای که در آن همه‌چیز ظاهراً آرام است، ممکن است زیر فشار دلخوری‌های بیان‌نشده قرار داشته باشد.
3 چهره متفاوت سکوت
سکوت در زندگی مشترک همیشه معنای یکسانی ندارد. گاهی فرد برای کنترل خشم و جلوگیری از گفتن حرف‌های آسیب‌زننده، آگاهانه مکث می‌کند و بعد به گفت‌وگو بازمی‌گردد. این سکوت می‌تواند سازنده باشد. اما گاهی سکوت از ترس سرچشمه می‌گیرد؛ ترس از واکنش تند، تمسخر، تحقیر یا طرد شدن. در چنین شرایطی، فرد احساساتش را پنهان می‌کند، نه به این دلیل که مشکلی وجود ندارد، بلکه چون بیان آن را پرهزینه می‌داند. شکل سوم، سکوت ناشی از ناامیدی است. فرد بارها حرف زده، توضیح داده و تلاش کرده، اما به این نتیجه رسیده که شنیده نمی‌شود. در نتیجه، دیگر اعتراض نمی‌کند؛ نه لزوماً چون راضی است، بلکه چون امیدی به تغییر ندارد. این وضعیت می‌تواند نشانه فاصله عاطفی جدی باشد. پس وقتی زوجی می‌گویند «ما هیچ‌وقت دعوا نمی‌کنیم»، سؤال مهم این نیست که چند بار بحث کرده‌اند؛ سؤال این است که آیا هر دو می‌توانند آزادانه از ناراحتی‌ها و نیازهایشان حرف بزنند؟
لطفا بدون تحقیر بحث کنید
1 به‌جای سرزنش، احساس و نیاز خود را بیان کنیم. جمله «تو اصلاً به من اهمیت نمی‌دهی» معمولاً طرف مقابل را در موضع دفاعی قرار می‌دهد. اما گفتن «وقتی بدون هماهنگی تصمیم می‌گیری، احساس می‌کنم نظرم اهمیت ندارد»، راه گفت‌وگو را باز می‌کند.
2پشت گلایه‌ها را ببینیم. اعتراض به دیر آمدن همسر ممکن است فقط درباره زمان نباشد؛ شاید بیانگر نیاز به توجه، همراهی یا احساس امنیت باشد. شنیدن این نیازها، به‌جای مسابقه برای اثبات حقانیت، می‌تواند تنش را کاهش دهد.
3هنگام شدت گرفتن هیجان مکث کنیم. اگر خشم بالا رفته است، ادامه بحث همیشه به حل مسئله کمک نمی‌کند. می‌توان گفت: «الان عصبانی‌ام و نمی‌خواهم حرفی بزنم که آزارت بدهد. کمی آرام‌تر که شدیم، ادامه می‌دهیم.» مهم است که این مکث به فرصتی برای آرام‌شدن تبدیل شود، نه بهانه‌ای برای فرار همیشگی از گفت‌وگو.
خوشبختی، جایی فراتر از سکوت است
رابطه سالم، رابطه‌ای نیست که در آن هیچ دلخوری و اختلافی رخ ندهد؛ رابطه‌ای است که در آن اختلاف، امنیت و احترام دوطرف را از بین نبرد. زن و شوهر باید بتوانند بدون ترس از تحقیر یا طرد شدن، خود واقعی‌شان باشند و پس از دلخوری، برای ترمیم رابطه تلاش کنند.
شاید وقت آن رسیده است که به‌جای افتخار به جمله «ما هرگز دعوا نمی‌کنیم»، از خود بپرسیم: «آیا در زندگی مشترکمان می‌توانیم از هر چیزی که آزارمان می‌دهد، حرف بزنیم؟» خوشبختی همیشه در سکوت خانه نیست؛ در اطمینان به این است که حتی اگر حرفی دشوار بزنیم، باز هم شنیده خواهیم شد.
10 صفحه اول