ترافیک گلایه ها از اتوبوسرانی

زائران و مجاوران از انتظارهای طولانی و ازدحام در اتوبوس های شهری گلایه دارند؛ در گزارشی میدانی به بررسی این وضعیت پرداختیم

نویسنده: مریم رستگار

مترجم:

​​​​​​​
انتظار طولانی، ازدحام و فرسودگی؛ شاید این سه کلیدواژه، نخستین کلماتی باشند که با شنیدن نام اتوبوس‌های شهری مشهد به ذهن بسیاری از شهروندان و زائران می‌رسد. این روزها و با آغاز سال تحصیلی و افزایش رفت‌وآمدهای روزانه، ایستگاه‌های اتوبوس با حجم انبوهی از مسافرانی روبه‎رو هستند که گاهی برای رسیدن یک اتوبوس دقایق زیادی منتظر می‌مانند و پس از سوارشدن هم در ازدحام و فشار جمعیت قرار می‎گیرند. به گزارش خراسان رضوی، در ایستگاه‌های اتوبوس، دانش‌آموزان یکی از گروه‌هایی هستند که بیش از دیگران از تأخیر اتوبوس‌ها آسیب می‌بینند. دختری جوان در ایستگاه خیابان شهید فلاحی از خط ۷۳ گلایه دارد و می‌گوید: «گاهی باید ۲۰ دقیقه تا نیم ساعت منتظر بمانم؛ وقتی اتوبوس از راه می‌رسد نیز گاهی آن‎قدر شلوغ است که نمی‎توانم سوار شوم.» خانم دیگری نیز در شلوغی این خط دچار آسیب دیدگی دست شده است.
آن قدر اتوبوس دیر آمد که زنگ دوم 
به مدرسه رسیدیم

در یکی از ایستگاه های بولوار شفا، پسری دانش‌آموز با همان شیطنت کودکی جلو می دود و به خبرنگار ما می‌گوید:  «خط 28 افتضاح است؛ باید نیم ساعت معطل شویم.» مادر یکی از دانش‌آموزان نیز می‌گوید: «یک بار فرزندم به دلیل انتظار ۴۵ دقیقه‌ای برای اتوبوس، با تأخیر به مدرسه رسید و زنگ دوم به کلاس رفت.» البته همه خطوط شرایط مشابهی ندارند. در همین بررسی میدانی، یک دانش‌آموز از عملکرد خط ۲۴ رضایت داشت و گفت اتوبوس این خط معمولاً هر 5 تا ۱۰ دقیقه می‌رسد. در خطوط تندرو یا بی‌آرتی بولوار طبرسی، اتوبوس‌ها با فاصله زمانی کوتاه‌تری در حال جابه‌جایی مسافران هستند، اما تعداد بالای مسافران باعث شده است که تداوم حرکت ناوگان نیز نتواند به‌طور کامل پاسخگوی تقاضا باشد. مرد سالمندی که در ایستگاه نشسته است، با وجود گلایه از شلوغی، می‌گوید اتوبوس‌ها زودبه‌زود می‌رسند. در مقابل، شهروندان استفاده‌کننده از خطوط ۲۸.۱، ۳۷.۱ و ۸۰۰ از ترکیب دو مشکل تکراری سخن می‌گویند: انتظار طولانی و ازدحام داخل اتوبوس. یک دانشجوی دختر نیز از وضعیت خطوط ۱۸.۱ و ۱۴ ناراضی است و می‌گوید زمان رسیدن اتوبوس‌ها، به‌ویژه در ساعات ابتدایی صبح و هنگام تعطیلی مدارس، قابل پیش‌بینی نیست و وسایل نقلیه نیز اغلب شلوغ‌اند.
آسیب دیدن مسافران در اتوبوس های شلوغ
خانم جوانی با اشاره به این که مجبور است همیشه برای کارهای روزمره از اتوبوس استفاده کند، می‎گوید: خط های منتهی به حرم مطهر ازجمله 12، 832، 831 و 833 در اغلب موارد شلوغ هستند. جالب آنکه گاهی اوقات مجبوریم 20 دقیقه منتظر بمانیم و وقتی خط 833 می آید، جمعیت حاضر در ایستگاه سعی می‎کنند سوار اتوبوس شوند که بعضا باعث درگیری لفظی بین مسافران و حتی راننده می‎شود. بارها در همین اتوبوس ها، خانم های مسن در شلوغی زمین خوردند یا افرادی که سعی کردند سوار اتوبوس شوند، در ازدحام جمعیت آسیب دیدند. بعد در کمتر از 3-4 دقیقه اتوبوس بعدی می آید و خالی می‎رود، آیا نمی‎شود این را مدیریت کرد؟ خانم میانسالی نیز وارد گفت و گو می‎شود و می‎گوید: اتوبوسرانی مدیریت درستی ندارد؛ گاهی در مناسبت ها و بعضی ایام این‎قدر تعداد اتوبوس های حرم را زیاد می‎کند که گاهی خالی حرکت می‎کنند اما در حالت عادی اتوبوس همیشه شلوغ است. دختر نوجوانی نیز با اشاره به این که بعضی اتوبوس ها واقعا فرسوده اند و بارها در میانه راه خراب 
شده اند، بیان می‎کند: گاهی اتوبوس این‎قدر تکانه و سر و صدا دارد که می‎ترسی هر آن از هم بپاشد. حتی اتوبوس هایی که به ظاهر نو هم هستند، بارها بین راه خراب شده اند؛ ازجمله خط 28.1 که من خودم سوار می‎شوم. 
ترافیک و مشکلات فنی اتوبوس، زمان‌بندی حرکت را مختل می‌کند
مدیرعامل سازمان اتوبوسرانی شهرداری مشهد در توضیح این شرایط، کاستی ها  را می پذیرد و می‎گوید: اکنون سازمان با مسائل متعددی از جمله تامین قطعات و افزایش قیمت لحظه ای اتوبوس های جدید روبه‎روست. در مورد سر فاصله استاندارد رسیدن اتوبوس ها به ایستگاه نیز میانگین فاصله حرکت اتوبوس‌ها در خطوط ایزوله و بی‌آرتی کمتر از پنج دقیقه و در سایر خطوط کمتر از ۱۵ دقیقه است. محسن شریعتی درباره فرسودگی ناوگان نیز می گوید: میانگین عمر ناوگان حدود ۱۱ سال است. با توجه به گستردگی ناوگان ۱۷۴۰ دستگاهی، محدودیت تولید اتوبوس‌های تجاری در کشور و افزایش قیمت‌ها، نوسازی کامل ناوگان در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست. برنامه‌ریزی برای تأمین حدود ۱.۷ همت منابع مالی و خرید نزدیک به ۱۰۰ دستگاه اتوبوس در سال جاری در حال انجام است. وی با اشاره به این که بخشی از تأخیرها ناشی از ترافیک شهری است، می‌گوید: حتی اتوبوس‌هایی که از خطوط ویژه استفاده می‌کنند نیز گاهی درگیر ترافیک می‌شوند. او از برنامه آغاز فاز نخست مسیر جدید بی‌آرتی در محدوده بولوار توس در سال جاری خبر می‌دهد و می‎گوید: اجرای این طرح به رفع معارضات، از جمله جابه‌جایی تأسیسات برق و روشنایی و انتقال درختان واقع در مسیر وابسته است.
نظارت بر خطوط برای کاهش صف‌های انتظار
حامد شامکوئیان، معاون بهره‌برداری سازمان اتوبوسرانی شهرداری مشهد نیز در پاسخ به این سوال که چرا در برخی مسیرها، انتظار مسافر در حد چند دقیقه است، اما در خطوط دیگر فاصله رسیدن اتوبوس‌ها به ۳۰ دقیقه می‌رسد، می‎گوید: تخصیص اتوبوس به مسیرها بر اساس میزان تقاضای سفر و تعداد مسافران انجام می‌شود؛ به همین دلیل خطوط محوری و بی‌آرتی سهم بیشتری از ناوگان را به خود اختصاص می دهند؛ در حالی که خطوط شهرکی با تعداد اتوبوس کمتری فعالیت می‌کنند و فاصله زمانی رسیدن اتوبوس‌ها در آن‌ها بیشتر است. 
10 صفحه اول