گزارشی از وضعیت حیات وحش در تندوره به عنوان تنها پارک ملی خراسان رضوی

قلمرو امن پلنگ ایرانی

نویسنده: علی نظافت

مترجم:

​​​​​​​

پارک ملی تندوره واقع در محدوده شهرستان درگز در شمال خراسان رضوی، یکی از ارزشمندترین زیستگاه‌های حیات وحش ایران و از مهم‌ترین پناهگاه‌های پلنگ ایرانی به شمار می‌رود؛ منطقه‌ای که به دلیل برخورداری از شرایط طبیعی مناسب، میزبان جمعیت قابل توجهی از این گونه کمیاب است و به همین دلیل لقب «بهشت پلنگ ایرانی» را به خود اختصاص داده است. این پارک در محدوده شهرستان درگز و در نزدیکی مرز ترکمنستان، در منطقه‌ای کوهستانی با صخره‌های بلند، تپه‌ماهورهای متعدد و دره‌های عمیق و پرشیب قرار دارد و علاوه بر پلنگ ایرانی، یکی از زیستگاه‌های مهم قوچ و میش اوریال و دیگر گونه‌های حیات وحش محسوب می‌شود. به گفته رئیس اداره پارک ملی تندوره طی سال‌های اخیر، جمعیت پلنگ ها در این منطقه روند افزایشی داشته است.
جمعیت پلنگ ها هر سال افزایشی است
رئیس اداره پارک ملی تندوره در گفت و گو با خراسان گفت: پارک ملی تندوره با وسعت حدود ۳۵هزار و ۵۰۰ هکتار، یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های پلنگ ایرانی در کشور است. این منطقه به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های مناسب زیستگاهی، به بهشت پلنگ ایرانی شهرت دارد. طی سال‌های اخیر، جمعیت پلنگ در این منطقه روند افزایشی داشته است و بر اساس مشاهدات همکاران محیط‌بان ما در منطقه، امسال نیز شواهد موجود از ادامه این روند حکایت دارد. تأمین امنیت زیستگاه و وجود منابع آبی مناسب برای تأمین آب مورد نیاز و وجود تعداد مناسب طعمه برای شکار، از جمله عواملی است که در افزایش جمعیت این گونه تأثیرگذار بوده است. به همین دلیل، احتمال مشاهده پلنگ در تندوره نسبت به بسیاری از مناطق دیگر کشور بیشتر است. حمیدرضا صادقی افزود: طی ماه‌های سپری‌شده از سال جاری یا سال گذشته، خوشبختانه موردی از شکار غیرمجاز پلنگ در منطقه گزارش نشده است.
وی با اشاره به تنوع گونه های جانوری در این پارک ملی بیان کرد: گردشگران در برخی مواقع، به‌ویژه در ساعات ابتدایی صبح و هنگام غروب آفتاب، می‌توانند گونه‌های مختلف جانوری را مشاهده کنند. رئیس اداره پارک ملی تندوره در پاسخ به این سوال که آیا دوربین‌های تله‌ای در منطقه نصب شده است تا تصاویر پلنگ‌ها ثبت شود، گفت: در حال حاضر دوربین های تله ای در منطقه وجود ندارد؛ البته در سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ که در این منطقه مسئولیت معاونت را برعهده داشتم، مطالعاتی درباره پلنگ انجام شد و با استفاده از دوربین‌های تله‌ای نیز تعدادی از پلنگ‌های منطقه شناسایی شدند. با این حال، اجرای مجدد چنین طرح‌هایی به اعتبارات قابل توجهی نیاز دارد.
کمبود تعداد محیط بانان 
صادقی همچنین در پاسخ به این سوال که آیا این منطقه از نظر تعداد محیط‌بان با کمبود نیرو مواجه است یا نه، اظهار کرد: هم اکنون وضعیت نسبت به گذشته بهتر شده است، هرچند همچنان با شرایط مطلوب فاصله داریم. پارک ملی تندوره دارای شش واحد محیط‌بانی فعال و دو واحد غیرفعال است. 
10 صفحه اول