مربیان لژیونر ایرانی، از داکا تا بوندس‌لیگا

انتصاب علیرضا منصوریان به‌عنوان سرمربی الطلبه عراق، بار دیگر جایگاه مربیان ایرانی را در عرصه بین‌المللی یادآور شد

نویسنده: شایان اله آبادی

مترجم:

صبح روز گذشته خبری غیرمنتظره در رسانه‌ها منتشر شد؛ علیرضا منصوریان، سرمربی سابق استقلال فولاد، رسماً هدایت تیم الطلبه عراق را برعهده گرفت. انتخابی غافلگیرکننده برای مربی‌ای که طی دو سال اخیر از نیمکت‌نشینی دور بوده و اخیرا هم در قالب کارشناس تلویزیونی فعالیت می‌کرد. منصوریان در حالی راهی عراق می‌شود که الطلبه، تیمی با سابقه حضور مکرر در رقابت‌های آسیایی، این روزها شرایط مطلوبی ندارد و با قرار گرفتن در رتبه نهم جدول لیگ، سال‌هاست جایگاه خود را به تیم‌هایی چون الزورا، نیروی هوایی و الشرطه واگذار کرده است. به همین بهانه، در این مطلب نگاهی می‌اندازیم به شاخص‌ترین مربیان لژیونر فوتبال ایران و مسیرهایی که در خارج از کشور طی کرده‌اند.
​​​​​​​
حشمت مهاجرانی اولین مربی لژیونر ایران
وقتی صحبت از مربیان لژیونر ایرانی می‌شود، نام حشمت مهاجرانی همیشه در صدر فهرست قرار دارد. مهاجرانی نخستین‌بار در دهه ۵۰، دوره‌ای فشرده را زیر نظر مربیان مطرح ژاپنی گذراند و خیلی زود مسیر حرفه‌ای‌اش به سمت تیم ملی ایران و صعود تاریخی به جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین هدایت شد. در سال ۱۳۵۹، مهاجرانی راهی امارات شد و چهار سال هدایت تیم ملی این کشور را بر عهده گرفت. مهاجرانی سپس روی نیمکت الوحده امارات نشست و بعدها سرمربی تیم ملی عمان شد. در سال ۱۳۷۷ هم هدایت الاهلی قطر را پذیرفت و بار دیگر به عمان بازگشت تا یکی از طولانی‌ترین و تأثیرگذارترین کارنامه‌های بین‌المللی یک مربی ایرانی را ثبت کند.
ناصر حجازی اسطوره‌ای در داکا
حضور ناصر حجازی در فوتبال بنگلادش یکی از خاص‌ترین تجربه‌های مربیان ایرانی بود. او راهی سرزمینی شد که کمتر کسی حتی به مربیگری در آن‌جا فکر می‌کند. دروازه‌بان افسانه‌ای استقلال و تیم ملی، در سال ۱۳۶۶ هدایت باشگاه محمدان داکا را برعهده گرفت؛ تیمی که با او به شگفتی‌ساز آسیا بدل شد. محمدان در یک‌چهارم نهایی جام باشگاه‌های آسیا پرسپولیسِ علی پروین را 2 بر یک شکست داد؛ نتیجه‌ای تاریخی که هنوز هم یکی از بزرگ‌ترین افتخارات فوتبال بنگلادش محسوب می‌شود. حجازی در سال ۱۳۶۸ سرمربی تیم ملی بنگلادش شد و سطح این تیم را ارتقا داد؛ تا جایی که توانست برابر ایران هم نمایش قابل‌توجهی داشته باشد. تجربه او نقطه عطفی در تاریخ مربیان لژیونر ایرانی بود.
قطبی و نوری آغاز در خارج با دو مسیر متفاوت
هر دو مربی ایرانی‌تبار، افشین قطبی و الکساندر نوری، مسیر حرفه‌ای خود را خارج از ایران آغاز کردند. قطبی پس از حضور در کادر فنی تیم ملی کره‌جنوبی با گاس هیدینگ، به ایران آمد و با پرسپولیس قهرمان لیگ شد. او سپس راهش را در فوتبال بین‌المللی ادامه داد و در جی‌لیگ ژاپن، لیگ تایلند، آمریکا، چین و کانادا مربیگری کرد؛ تجربه‌ای گسترده که او را به یکی از شناخته‌شده‌ترین مربیان ایرانی بدل ساخت. در مقابل، الکساندر نوری هیچ‌گاه در فوتبال ایران فعالیت نکرد. او در فصل ۲۰۱۶-۲۰۱۷ هدایت وردربرمن در بوندس‌لیگا را برعهده گرفت و بعدها دستیار یورگن کلینزمن در هرتابرلین شد. نوری حتی در سال های گذشته مورد توجه باشگاه استقلال قرار گرفت و مذاکراتی هم بامدیران  استقلال داشت که به دلیل اختلاف مالی به نتیجه نرسید.
فرهاد مجیدی  فراز و فرودهای قهرمان بی‌شکست
یکی از مهم‌ترین سرمربیان لژیونر ایرانی، فرهاد مجیدی است. مجیدی بعد از قهرمانی بدون شکست همراه با استقلال به طور ناگهانی این باشگاه را ترک کرد و هدایت باشگاه اتحاد کلبا در لیگ  امارات را برعهده گرفت. مجیدی اوایل نتایج خوبی را هم همراه با این باشگاه کسب کرد ولی بعد از آن روند نتایجش سینوسی شد و در میانه‌های فصل دوم حضورش در این تیم برکنار شد. اما آمار مجیدی آن‌قدر قابل قبول بود که چندماه بعد از اخراجش سرمربی البطائح همان کشور شد. هرچند مجیدی فصل گذشته این تیم را از سقوط نجات داد اما در این فصل نتایج خوبی را کسب نکرده و تیمش با 6 امتیاز در رده دوازدهم است. 
10 صفحه اول