10 نکته درباره مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام‌آباد

نویسنده: مصطفی نجفی 

مترجم:


‏۱. مذاکرات کنونی در اسلام‌آباد اولین مذاکرات تهران ‌و واشنگتن در میانه یک جنگ است. همه مذاکرات پیشین در وضعیت «عدم جنگ» و «عدم صلح» میان دو کشور برگزار شده بود. 
۲. مذاکره در میانه جنگ، در اوج بی‌اعتمادی، تردید و دشمنی انجام می‌شود که خود شانس رسیدن به توافق را کاهش می‌دهد؛ به ویژه وقتی در یک سال اخیر، آمریکا ۲ مرتبه در بحبوحه مذاکرات جنگ راه انداخت!
‏۳. با این حال، بن‌بست در جنگ و نیاز طرفین به خروج از وضعیت جنگی، می‌تواند کاتالیزور مهمی برای موفقیت مذاکرات باشد؛ مشروط بر اینکه هر دوطرف بخواهند تغییر اساسی در مواضع و دستورکارهای سیاسی خود ایجاد کنند. 
‏۴. بنابراین، این مذاکرات بیش از آنکه فنی باشد، صحنه تصمیم‌های بزرگ سیاسی است؛ جایی که شاید هزینه توافق، کمتر از ادامه بحران باشد.
‏۵. پرونده‌های مورد مناقشه در این مذاکرات، متکثرتر و پیچیده‌تر از مذاکرات پیشین است. در ادوار مذاکراتی قبل، هسته‌ای و تحریم مبنای مذاکرات بود. اما اکنون غیر از هسته‌ای، مسائلی مانند تنگه هرمز و چارچوب‌های حقوقی و سیاسی برای آتش‌بس دائم نیز به مذاکرات اضافه شده است. این تکثر پرونده‌ها کار را برای توافق دشوار می‌کند.
‏۶. این مذاکرات در بالاترین سطح میان دو کشور در ۴ دهه اخیر برگزار می‌شود که تا پیش از این سابقه نداشته است؛ یک‌طرف ونس به عنوان معاون ترامپ و طرف ایرانی نیز قالیباف به عنوان رئیس قوه مقننه. کمیت هیئت‌های مذاکراتی نیز قابل توجه و بزرگ است.
‏۷. همچنین، برای اولین بار در مذاکرات ایران و آمریکا، ریاست هیئت مذاکره‌کننده ایرانی به شخصی خارج از دولت سپرده شده است که این نیز معنادار و مهم است.
‏۸. این مذاکرات اولین مذاکرات ایران با آمریکا در دوره رهبری سوم جمهوری اسلامی است که از قضا مهم‌ترین آن است.
‏۹. شکست احتمالی مذاکرات، جنگ میان ایران و آمریکا را وارد مرحله خطرناکی برای همه خواهد کرد. به همین دلیل، به نظر می‌رسد غیر از بازیگران محدودی همچون اسرائیل و امارات و احتمالا سعودی‌ها، اکثر بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی از مذاکرات استقبال می‌کنند.
‏۱۰. درنهایت ارزیابی خودم از سرنوشت مذاکرات را می‌نویسم؛ من شانس زیادی برای دستیابی به توافق قائل نیستم؛ مگر اینکه هر دوطرف تصمیم بگیرند از گذشته عبور کنند!
10 صفحه اول