اول اردیبهشت،روزی که به نام سعدی و برای بزرگداشت این شاعرپرآوازه ایرانی،درحالی فرا رسیدکه این روزها، جهان شاهد ظلم آشکارجبهه استکبارعلیه آزادی خواهان است. این همزمانی، که یادآوردوران پرآشوب حمله مغول به ایران درقرن هشتم هجری است؛ درست همان زمانی که سعدی، شاعرنامی ایران،درمیانه‌ آشوب و ویرانی، آثاری ماندگارخلق کرد. بی‌شک، خلق گلستان، بوستان، نصیحة الملوک و دیگرآثار سعدی درچنین شرایطی، پیام‌های فراوانی برای دوران ما دارد. اما پیام سعدی، که چندین قرن پیش می‌زیست،برای آمریکا ،اسرائیل ودیگرسران خونریزچیست؟ به منظوریافتن پاسخ این پرسش مهم، با دکتراسماعیل امینی، شاعروپژوهشگرادبی، به گفت‌وگو نشسته‌ایم. امینی می گوید: پیام سعدی برای جنایتکاران امروزجهان همچون آمریکا و اسرائیل،خردورزی، اخلاق وپراکندن مهر وعطوفت است.

به نظر شما سعدی شیرازی اگر امروز در میان ما بود مهم ترین پیامش به کشورهایی مانند آمریکا و رژیم صهیونیستی که طی سال گذشته دوبار به ایران حمله کرده اند چیست؟ 
سعدی و بسیاری ازاندیشمندانی که همواره درتلاشند مناسبات را بر پایه‌ اخلاق وخرد بناکنند«مصلح» نامیده می‌شوند.درواقع مهم ترین حرف سعدی، جزخردورزی، مهربانی و رعایت اخلاق نیست. درمقابل این گروه، اهل زوربا خشونت، تهدید و تطمیع، اهداف خود را پیش می‌برند.دراین روزها به ویژه درجریان حملات اخیر،شاهد آن هستیم که جهان به دست کسانی افتاده که به تخریب کشورهای دیگر، کشتارانسان‌ها، محاصره‌ اقتصادی و ویران کردن اقتصاد ملت‌ها افتخار می‌کنند.
درزمان زندگی سعدی هم جنگی ویرانگردرایران اتفاق افتاد اما سعدی به آفرینش هنری خود ادامه داد. تشابه زندگی این روزهای ما زیرسایه جنگ با دوران سعدی را درچه مواردی می بینید؟
بله. اتفاقاً سعدی نیزدردوران حمله قوم مغول به ایران می‌زیست. مغولان که فاقد فرهنگ وتمدن غنی بودند، با خشونت تمام پیشروی می‌کردند. درس بزرگ سعدی برای شاعران و نویسندگان ما این است که او دردوران آفرینش آثارفاخرخود،ازحد اعتدال خارج نشد.  درآن روزگارکه ایران زیرتیغ جنگی ویرانگربود و برخی ازنویسندگان و شاعران به خودنمایی و فضل ‌فروشی روی آورده بودند، سعدی با زبانی قابل فهم برای عموم مردم، آثاری خلق کرد که مورد بهره‌وری همگان قرارگرفت. «نصیحة‌الملوک» سعدی،اثری خواندنی است که خطاب به اهل قدرت آن زمان نوشته شده وبه نظرمن، حرف‌های زیادی برای حاکمان جهان امروزدارد. او دراین اثربیان می‌کند که حاکم باید خردمندانه و با مهربانی رفتارکند. علی‌رغم گذشت هشت قرن اززمان زندگی سعدی،آثاراو با زبان امروزغریب نیست و این یکی ازنکات شگفت‌انگیزآثاراوست
​​​​​​​
به نظرشما مهم‌ترین پیام‌های سعدی برای زندگی امروزچیست؟
 اگربخواهیم چند پیام ازسعدی را درشرایط امروزبه کارببندیم، مهم‌ترین آن‌ها عبارتنداز:زیبایی دربعد هنری وعملی، این مهم‌ترین پیام سعدی است.دربعد عملی، این زیبایی همان رعایت اخلاق، دیدن وترویج زیبایی‌ها، خردگرایی، گذشت وسهل گرفتن است.
امروز نگاه تعداد زیادی ازکشورها به سمت ایران و شناخت بیشتر فرهنگ و تمدن ماست. چگونه می توان ازآثارسعدی برای معرفی تمدن ایرانی به جهان بهره برداری کرد؟
درجریان این جنگ، ادبیات کهن ما می‌توانست بسیارتأثیرگذارباشد، اما موانع بزرگی مانند قطع اینترنت، مانع بهره‌برداری مؤثرازفرهنگ و هنرایرانی برای نمایش تاریخ این کشورمتمدن شد. درحال حاضر، تلویزیون تنها مسیر رساندن صدای ایران و تمدنش به گوش جهانیان است، اما متأسفانه این رسانه دردست افرادی نیست که بتوانند این مسائل را به درستی مطرح کنند. مسئولان تلویزیون درحال حاضر به گونه‌ای عمل می‌کنند که گویی دوراندیشی لازم را ندارند. قطع اینترنت و نحوه فعالیت مسئولان تلویزیون یکی از مهم‌ترین عواملی است که باعث شد دراین روزها که توجه جهان به سمت ایران جلب شده، صدای متفکران و مردم ما خاموش شود و نتوانند تمدن خود را به نمایش بگذارند. 
وسخن پایانی.
کشورهایی که به ما حمله کردند، به نابخردانه عمل کردن خود افتخار می‌کنند.ازآن‌ها نمی‌توان انتظارداشت که دربرابرملتی با چنین تاریخ کهن، نظام حکومتی دیرینه، فرهنگ غنی وسابقه‌ خردورزی، اقدامات درستی انجام دهند؛ سعدی وآثارش تنها یکی از نمودهای این تمدن هستند. آثارکهن ما هیچ‌کدام حالت موزه‌ای ندارند، بلکه آثاری زنده هستند که درجامعه‌ امروزنیزمورد استفاده قرارمی‌گیرند. مهاجمان ممکن است ساختمان‌های ما را ویران کنند وآسیب‌های جانی و مالی وارد کنند، همان‌گونه که مغولان حتی درختان و حیوانات را درنیشابورازبین بردند؛ اما با این حال، هنوزهم سعدی، نیشابور وتاریخ کهن ما زنده است. این جنگ‌طلبان خارجی قطعاً به جهنم خواهندرسید، اما فرهنگ، تمدن ومیراث ما پابرجا خواهد ماند وآیندگان همچنان این تمدن را سرلوحه‌ کارخود قرارخواهند داد.