تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد در زمستان امسال، تعداد شاغلان کشور بیش از ۵۷ هزار نفر افزایش یافته است. این در شرایطی است که حدود ۲۰ روز از جنگ اخیر در همین دوره زمانی (در زمستان)رخ داده و طبق گفته معاون وزیر کار، همین جنگ موجب خروج شمار زیادی از افراد از بازار کار و افزایش بیکاران شده است. این تضاد آماری باعث شده تحلیلگران بپرسند آمار رسمی منعکس‌کننده واقعیت است یا بخشی از تحولات از دید آمارگیری دور مانده است؟
​​​​​​​
کاهش ۴۰ هزارنفری کارجویان 
همزمان با افت نرخ مشارکت
به گزارش خراسان، چکیده طرح آمارگیری نیروی کار نشان می‌دهد نرخ بیکاری در زمستان امسال نسبت به زمستان ۱۴۰۳، ۰.۲ درصد کاهش یافته و به ۷.۶ درصد رسیده است. بر همین اساس، تعداد بیکاران بیش از ۴۱ هزار نفر کمتر شده است.
اما این کاهش نرخ بیکاری تنها یک وجه ماجراست؛ زیرا نرخ مشارکت اقتصادی نیز کاهش یافته است. به بیان دیگر، درصد کمتری از افراد در سن کار حاضر شده‌اند در بازار کار حضور یابند. نرخ مشارکت اقتصادی با افت ۰.۴ درصدی به ۳۹.۷ درصد رسیده؛ نرخی که فاصله قابل توجهی با میانگین‌های جهانی دارد.
کاهش تعداد کارجویان نشان می‌دهد که بخشی از افت بیکاری به دلیل خروج افراد از بازار کار است، نه لزوماً ایجاد فرصت‌های شغلی جدید. این روند در دوره‌های مشابه نیز دیده و باعث شده کاهش نرخ بیکاری همیشه به معنای بهبود واقعی بازار کار نباشد.
ریزش میلیونی اشتغال در آخرین ماه زمستان
معاون وزیر کار چند روز پیش اعلام کرد که در جریان جنگ اخیر، یک میلیون شغل از بین رفته است؛ عددی که با آمار رسمی اشتغال همخوانی ندارد. جنگ نیمی از مدت خود را در زمستان سپری کرده و همین مسئله این پرسش را مطرح می‌کند که آیا در مجموع، تعداد بیکاران در ماه‌های اخیر کاهش یافته یا افزایش؟
بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد مبنای آمارگیری مرکز آمار، هفته‌های دوم و سوم بهمن بوده است. این یعنی بخش قابل توجهی از ریزش مشاغل در انتهای زمستان احتمالاً هنوز در داده‌های رسمی منعکس نشده و ممکن است در گزارش‌های بعدی به شکل پررنگ‌تری بروز کند.
شامخ و چشم‌انداز منفی بازار کار
آخرین داده‌های شاخص مدیران خرید (شامخ)، که یکی از سریع‌ترین سنجه‌های وضعیت بنگاه‌های اقتصادی محسوب می‌شود، نیز چندان امیدوارکننده نیست. شامخ دی‌ماه نشان می‌دهد که میزان استخدام و به‌کارگیری نیروی انسانی نسبت به آذرماه کاهش یافته؛ هرچند از شدت این روند منفی اندکی کاسته شده است.
اتاق بازرگانی در تحلیل خود تاکید کرده است که در پی رکود اقتصادی ناشی از عواملی مانند نوسان نرخ ارز، شاخص استخدام برای هشتمین ماه متوالی کمتر از محدوده خنثی قرار گرفته و کمترین مقدار سه‌ماهه خود را ثبت کرده است. این داده‌ها تصویری مبنی بر تداوم ضعف تقاضای نیروی کار ارائه می‌دهد؛ تصویری که با افزایش ۵۷ هزار نفری اشتغال چندان همخوان نیست و برای تکمیل این تصویر نیاز به داده های بعدی از وضعیت اشتغال و بازار کار وجود دارد.