​​​​​​​

پروژه افلاک‌نمای خیام نیشابور به‌عنوان یکی از طرح‌های فاخر فرهنگی و علمی کشور، پس از گذشت نزدیک به سه دهه از آغاز ساخت، اکنون در مسیر تکمیل و بهره‌برداری کامل قرار گرفته است. مسئولان استانی و محلی با تأکید بر ظرفیت‌های بی‌نظیر این مجموعه، آن را نقطه عطفی در توسعه گردشگری، علمی و فرهنگی منطقه می‌دانند. داستان افلاک‌نمای خیام نیشابور، روایت یک تلاش طولانی و مردمی است؛ پروژه‌ای که از دهه ۷۰ آغاز شد و امروز به یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های علمی و گردشگری کشور تبدیل شده است. مجموعه‌ای که حالا قرار است با تکمیل بخش‌های مختلف، نام نیشابور را بیش از پیش در سطح ملی و بین‌المللی مطرح کند.
در همین باره فرماندار نیشابور در گفت و گو با «خراسان» با بیان این که پروژه افلاک نمای خیام یک مجموعه فاخر و فراملی است، گفت: ساخت این مجموعه فاخر از سال 1377 توسط خیران و مردم بافرهنگ نیشابور آغاز شده و تاکنون به این‌مرحله رسیده است.
موزه باستان‌شناسی نیشابور در مجموعه افلاک نما ساخته می شود
مهدی دونده درخصوص طرح های در دست اقدام در این مجموعه افزود: در روز ملی عطار سال گذشته، در محضر استاندار خراسان رضوی و وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اعلام کردیم نیشابور با این پیشینه غنی تاریخی و فرهنگی از داشتن یک موزه استاندارد محروم است و اشیای به دست آمده از دل تاریخ آن در سایر شهرها و کشورها نگهداری می شود و این موضوع در شأن نیشابور نیست. برای همین پیشنهاد دادیم ضلع شرقی مجموعه افلاک نمای خیام که دو هزار متر مربع مساحت دارد و توسط وزارت ارشاد ساخته شده و هیچ کاربری تا این لحظه نداشته، برای این موضوع اختصاص پیدا کند. وی ادامه داد: وزیر میراث فرهنگی با این موضوع موافقت و اعلام کردند در صورتی که وزارت ارشاد این موضوع را قبول کند، 100 میلیارد تومان به موزه بزرگ نیشابور اختصاص پیدا خواهد کرد.
فرماندار نیشابور با بیان این که در این خصوص با وزارت ارشاد مکاتبه شد، خاطرنشان کرد: در شورای برنامه ریزی استان نیز این‌موضوع مصوب شد و بال شرقی افلاک نما به مدت ۱۵ سال با حفظ مالکیت ارشاد در اختیار وزارت میراث فرهنگی قرار گرفت تا اولین‌موزه رسمی نیشابور در این‌مکان افتتاح شود و همه اشیای تاریخی کشف شده در این دیار تاریخی از سراسر کشور به نیشابور برگردد.
دونده تصریح کرد: ۳۰ میلیارد تومان نیز توسط نماینده مردم نیشابور در مجلس شورای اسلامی به این پروژه اختصاص پیدا کرده و امیدواریم در آینده ای نزدیک موزه ای ساخته شود که بیانگر تاریخ نیشابور باشد و رونق گردشگری را در منطقه افزایش دهد.
وی با اشاره به سایر پروژه های فعال در این مجموعه گفت: احداث پیشخوان مجموعه افلاک نما نیز با ترک تشریفات در اختیار خود مجموعه قرار گرفته و قرار است با ۱۰ میلیارد تومان اعتبار تکمیل شود. احداث فضای سبز پیرامونی مجموعه افلاک نما نیز بر عهده شهرداری نیشابور است که بخشی از کار انجام شده و باید شهرداری باقی مانده کار را به پایان برساند.
اجرای سیستم اعلام و اطفای حریق افلاک نما نیازمند اعتبار
دونده با بیان این که مجموعه افلاک نمای خیام با ۲۸۸۹ مترمربع زیربنا یکی از جاذبه های مهم گردشگری استان است که مشابه آن را در کشور نداریم، خاطرنشان کرد: ۲۸۰۰ متر از این مجموعه مسقف است که یکی از ضروریات آن اجرای سیستم اعلام و اطفای حریق است که انجام آن نیازمند اعتبار مناسب است.
وی با اشاره به بازدید چند روز پیش استاندار خراسان رضوی از این پروژه و ارائه آخرین وضعیت این طرح بزرگ گردشگری به وی، افزود: در این بازدید از استاندار درخواست شد برای اجرای طرح اعلام و اطفای حریق و همچنین تکمیل محوطه بیرونی که در اختیار شهرداری نیشابور است، اعتباراتی تخصیص داده شود؛ استاندار نیز مصوب کردند اعتبار مورد نیاز برای اجرای سیستم اعلام حریق این مجموعه از محل مسئولیت اجتماعی صنایع بزرگ دریافت و اعتبارات مورد نیاز برای اجرای سیستم اطفای حریق و تکمیل محوطه پیرامونی مجموعه نیز با هماهنگی معاونت عمرانی استانداری تامین شود.
فرماندار نیشابور در ادامه گفت: ضلع غربی مجموعه افلاک نما نیز متعلق به پروژه اخترشناسی و اخترفیزیک متعلق به دانشگاه فردوسی مشهد است که اعتبارات مناسبی از محل نشان دار کردن مالیات و اعتبارات دولتی به آن اختصاص پیدا کرده است و در حال حاضر نیز در حال تکمیل ساختمان هستند.
دونده با بیان این که بهره برداری از خود طرح افلاک نما از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و از سراسر کشور و نقاط دیگر دنیا گردشگران، دانش آموزان و دانشجویان از خدمات علمی آن استفاده می کنند، افزود: با تکمیل هر دو بال این مجموعه یک ظرفیت بی نظیر گردشگری در منطقه ایجاد خواهد شد.
بازدید 55 هزار نفر از مهر 1403 تاکنون
مدیر اجرایی بنیاد علمی فرهنگی خیام نیشابوری نیز در این باره گفت: افلاک نمای نیشابور از نظر بزرگی قطر پرده نمایش، ظرفیت تماشاچیان و کیفیت دستگاه دیجیتال، شرایط خاص و بی نظیری دارد و جزو بزرگ ترین پلانتاریوم های دنیاست و در خاورمیانه بی همتاست.
محسن لطفی افزود: از طرفی این مجموعه در کنار آرامگاه خیام ایجاد شده که این نکته، آن را در دنیا خاص و بی نظیر کرده است. وی با بیان این که از سال گذشته بازدید از افلاک نمای خیام آغاز شده است، خاطر نشان کرد: از مهر ۱۴۰۳ تاکنون ۳۰ هزار دانش آموز و ۲۵ هزار نفر دیگر در قالب مجموعه های مختلف از افلاک نما بازدید کرده اند.
وی همچنین خاطرنشان کرد: موزه قلب پروفسور صادقی، موزه سفال نیشابور، سالن اجتماعات، مرکز جغرافیا، مرکز علم، موزه موسیقی مقامی و موزه خراسان شناسی از سایر بخش های این مجموعه است که برخی از آن ها به بهره برداری رسیده و تعدادی دیگر نیز در آینده آماده استفاده عموم خواهد شد.