انسداد هرمز، هشدار تهران به واشنگتن است که تفاهم، قابل گزینش نیست و لبنان از تعهدات اصلی آن حذف نمی‌شود

قفل هرمز؛ کلید لبنان؟!

نویسنده:

مترجم:

​​​​​​​

​​​​​​​اعلام انسداد دوباره تنگه هرمز توسط قرارگاه خاتم در سطح راهبردی، تلاشی برای جلوگیری از گزینشی‌سازی تفاهم از سوی آمریکا و اسرائیل است؛ یعنی وضعیتی که در آن طرف مقابل، بندهای مطلوب خود را اجرا کند، اما از اجرای تعهدات پرهزینه‌تر، به‌ویژه پایان جنگ در لبنان و مهار رفتار اسرائیل، طفره برود.در متن تفاهم اخیر، بازگشایی تنگه هرمز و رفع محاصره دریایی ایران، بخشی از یک مبادله امنیتی بزرگ‌تر بود. ایران پذیرفت مسیر کشتیرانی و انرژی را از وضعیت بحران خارج کند، اما در برابر، انتظار داشت جنگ در جبهه لبنان متوقف شود و رژیم صهیونیستی از ادامه حملات و اشغالگری در جنوب لبنان دست بکشد. اکنون از نگاه تهران، مسئله اصلی این است که طرف آمریکایی می‌خواهد از امتیاز هرمز بهره‌مند شود، بدون آنکه هزینه مهار اسرائیل را بپردازد.در چنین چارچوبی، بستن دوباره هرمز یک پیام روشن دارد: تفاهم، بسته‌ای یکپارچه است، نه فهرستی قابل انتخاب. ایران می‌خواهد از همان روزهای نخست، معادله را تثبیت کند و اجازه ندهد متن توافق به سود واشنگتن و تل‌آویو تفسیر شود. به تعبیر دقیق‌تر، تهران تلاش می‌کند «هزینه بدعهدی» را فوری، ملموس و بین‌المللی کند؛ زیرا اگر نقض بند نخست بدون واکنش بماند، طرف مقابل به این جمع‌بندی می‌رسد که می‌تواند تعهدات خود را فرسایشی، مبهم و مشروط اجرا کند.اهمیت همزمانی این اقدام با اعزام هیئت مذاکره‌کننده ایرانی به ژنو نیز در همین نقطه است. ایران از یک سو کانال دیپلماسی را باز نگه می‌دارد تا متهم به ترک میز مذاکره نشود و از سوی دیگر، با فعال‌کردن کارت هرمز، دست هیئت خود را در مذاکرات پر می‌کند. این ترکیب، همان منطق کلاسیک فشار کنترل‌شده همراه با مذاکره است.
از منظر آمریکا، هرمز همچنان پاشنه آشیل معادله است. ترامپ تفاهم را به‌عنوان موفقیت سیاسی خود معرفی می‌کند و هرگونه بحران در هرمز می‌تواند این تصویر را مخدوش کند؛ هم از منظر بازار انرژی، هم از منظر اعتبار تعهدات آمریکا در برابر متحدان منطقه‌ای. بنابراین اقدام ایران، مستقیم‌ترین فشار بر نقطه‌ای است که واشنگتن به آن حساسیت راهبردی دارد.با این حال، موفقیت این تاکتیک به دو شرط وابسته است: نخست، کنترل سطح تنش تا جایی که بحران از دست ایران خارج نشود؛ دوم، تبدیل فشار هرمز به امتیاز مشخص در پرونده لبنان و مذاکرات شصت‌روزه آینده. اگر این اقدام صرفاً به یک نمایش قدرت محدود بماند، اثر خود را از دست خواهد داد. اما اگر بتواند آمریکا را وادار کند میان حمایت بی‌هزینه از اسرائیل و حفظ دستاورد تفاهم یکی را انتخاب کند، هرمز بار دیگر از یک گذرگاه آبی به یک اهرم تعیین‌کننده در نظم پساجنگ تبدیل خواهد شد.
10 صفحه اول