جام جهانی یا فوتبال آمریکایی؟

با وقفه‌های برنامه‌ریزی‌شده در جریان مسابقه و بحث اجرای ستاره‌های موسیقی در فینال، جام جهانی ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگری به مدل سرگرمی‌محور و تجاری ورزش‌های آمریکایی نزدیک شده است

نویسنده: شایان اله‌آبادی

مترجم:

 جام جهانی ۲۰۲۶ با تغییراتی بی‌سابقه نسبت به دوره‌های پیشین آغاز شد که یکی از مهم‌ترین این تغییرات، توقف‌های بازی است! فیفا با استناد به گرمای هوا در آمریکا، مکزیک و کانادا، وقفه‌های اجباری برای نوشیدن آب را وارد جریان مسابقات کرده؛ وقفه‌هایی که هر ۲۵ دقیقه بازی را متوقف می‌کنند. چیزی که فیفا می‌گوید این است که برای اطمینان از حال بازیکنان این وقفه‌ها به وجود آمده اما این توقف بیش از هر چیز بوی درآمدزایی، تبلیغات و تبدیل فوتبال به محصولی تلویزیونی‌تر می‌دهد. ازسوی دیگر برنامه‌ریزی فیفا برای برگزاری کنسرت‌های طولانی‌مدت و پرزرق‌وبرق بین دو نیمه بازی فینال، نشان داده که پیکان اهدافش بیش از پیش به سمت درآمدزایی و الگوبرداری از ورزش‌های آمریکایی چرخیده. تصمیمی که ماهیت همیشگی و پیوسته فوتبال را به خطر انداخته و این سوال اساسی را مطرح می‌کند که آیا رفاه بازیکنان صرفا یک سپر دفاعی برای فروش بیشتر زمان تبلیغات است؟



فوتبال پیوسته در مسیر بسکتبالی شدن
یکی از قابل توجه‌ترین و البته بحث‌برانگیزترین تغییرات در جام جهانی ۲۰۲۶، معرفی استراحت‌های اجباری است. طبق قوانین جدید، هر ۲۵ دقیقه، مسابقات به مدت 3 دقیقه متوقف می‌شود تا بازیکنان بتوانند آب بنوشند و ریکاوری کنند. فیفا می‌گوید این تصمیم به دلیل گرمای تابستان در سراسر ایالات متحده، مکزیک و کانادا ضروری است؛ اما استراحت برای نوشیدن آب در فوتبال موضوع تازه‌ای نیست. سال‌هاست که در بازی‌هایی با دمای بالا یا رطوبت شدید، داوران می‌توانند برای حفظ سلامت بازیکنان دستور توقف کوتاه بازی را بدهند. تفاوت مهم اما این جاست که در گذشته، این تصمیم وابسته به شرایط واقعی مسابقه بود؛ یعنی داور با توجه به دما، رطوبت، محل برگزاری و ...، درباره ضرورت وقفه تصمیم می‌گرفت. حالا اما این وقفه‌ها در جام جهانی ۲۰۲۶ به شکلی فراگیرتر و منظم‌تر اجرا می‌شوند؛ حتی در مسابقاتی که شاید شرایط آب‌وهوایی چندان بحرانی نباشد. مشخص است که فیفا به فکر درآمدزایی است. نیمه‌های بدون وقفه و پیوسته فوتبال همیشه ویژگی تعیین‌کننده این ورزش بوده است، اما حالا فوتبال در حال شبیه‌تر شدن به بسکتبال، هاکی و فوتبال آمریکایی است. ورزش‌هایی که ساختارشان پر از تایم‌اوت، کوارتر، وقفه تبلیغاتی و فرصت‌های منظم برای پخش‌کنندگان تلویزیونی است. سه دقیقه وقفه در هر نیمه، در ظاهر زمان کوتاهی است؛ اما برای تلویزیون و اسپانسرها می‌تواند فرصتی بسیار ارزشمند باشد.
رفاه بازیکنان؛ سپر دفاعی در برابر انتقادات
مشکل اصلی این نیست که فوتبال مدرن درآمدزا شده است. امروز همه می‌دانند که فوتبال حرفه‌ای با حق پخش، اسپانسرینگ، تبلیغات محیطی و قراردادهای تجاری زنده است. اما مسئله اصلی، نحوه ارائه این تغییرات است. فیفا این وقفه‌ها را تقریبا به طور کامل با بهانه مربوط به سلامت بازیکنان توضیح می‌دهد. ایمنی بازیکنان بحثی است که کسی نمی‌خواهد آن را به چالش بکشد و همین امر آن را به سپری موثر در برابر انتقادات تبدیل کرده است. با این روند، بعید نیست اگر جام جهانی آینده در ایسلند یا نروژ برگزار شود، فیفا زمان استراحت را با نام «نوشیدن چای یا شکلات داغ» در بازی بگنجاند!
​​​​​​​
خطر سرد شدن بدن بازیکنان پشت زرق‌وبرق کنسرت
میل فیفا به تجاری‌سازی تنها به جریان بازی ختم نمی‌شود. حضور ستارگان موسیقی برای اجرا بین دو نیمه فینال جام جهانی ۲۰۲۶، این سوال جدی را پیش آورده که آیا زمان استراحت قانونی ۱۵ دقیقه‌ای در این دیدار حساس رعایت خواهد شد؟ این نمایش پرزرق‌وبرق که تقلیدی آشکار از شوهای بین دو نیمه مسابقات سوپربول (فوتبال آمریکایی) است، در ورزشگاه ۸۲ هزار و ۵۰۰ نفری مت‌لایف برگزار خواهد شد. برگزارکنندگان ادعا می‌کنند که به دنبال اجرای این نمایش در همان زمان قانونی ۱۵ دقیقه هستند؛ اما با توجه به چیزی که دوسال پیش در همین آمریکا دیدیم، بعید است این اتفاق بیفتد. دو سال پیش در جریان فینال کوپا آمریکا ۲۰۲۴ هم دقیقا همین حرف‌ها زده شد، اما این اتفاق نیفتاد! در دیدار نهایی بین کلمبیا و آرژانتین، قانون ۱۵ دقیقه‌ای تمدید شد و شکیرا در فاصله‌ای ۲۵ دقیقه‌ای برنامه خود را اجرا کرد. این موضوع همان سال با اعتراض شدید نستور لورنزو، سرمربی کلمبیا همراه شد. به نظر می‌رسد فیفا اصرار دارد رفاه بازیکنان را در اولویت نشان دهد، اما واقعیت این است که در میدان عمل، جریان بازی، سلامت عضلات بازیکنان و هیجان مسابقه، قربانی توقف‌های تبلیغاتی و کنسرت‌های درآمدزا شده است.
10 صفحه اول