فرار از سقوط با رؤیای براندازی

نتانیاهو با احیای شعار «تغییر رژیم» در ایران، جنگ را به ابزار بقای انتخاباتی خود تبدیل کرده است؛ درحالی‌که ایران پیامدهای اقدام پیش‌دستانه بر آینده سیاسی او را می‌سنجد

نویسنده: صابر گل‌عنبری

مترجم:

 آمریکا و به ‌ویژه اسرائیل در دو هفته اخیر دوباره به نوعی به ادبیات روزهای آغازین جنگ علیه ایران بازگشته‌اند و بار دیگر با آب و تاب از «تغییر رژیم» سخن می‌گویند. البته آمریکا این موضوع را عمدتاً به ‌صورت غیرمستقیم دنبال می‌کند که رگه‌هایی از آن در پست‌های ترامپ به چشم می‌خورد، اما در اظهارات مقامات اسرائیلی به‌ خصوص نتانیاهو، این رویکرد بسیار پررنگ، صریح و علنی است. همین امر این پرسش را ایجاد می‌کند که چه عاملی سبب بازگشت اسرائیل به چنین ادبیاتی شده است؟ آن هم در شرایطی که پس از ناکامی جنگ در دستیابی به این هدف، در ماه‌های گذشته مقامات اسرائیلی و شخص نتانیاهو از اشاره به این هدف پرهیز می‌کردند.
این بازگشت در وهله اول با کشیده شدن جنگ علیه ایران به فاز تشدید فرسایشی اقتصادی همزمان شده و از منظر تل‌آویو و واشنگتن، جنگ وارد حوزه‌ای شده که آن را پاشنه آشیل ایران می‌دانند. آن‌ها معتقدند تشدید جنگ اقتصادی و محاصره می‌تواند با فلج کردن اقتصاد به بی‌ثبات‌سازی داخلی و در نهایت سقوط جمهوری اسلامی بینجامد. با این حال، همزمانی بازگشت به کلیدواژه «تغییر رژیم» با تشدید جنگ اقتصادی، لزوماً به این معنا نیست که این عامل، تنها انگیزه اسرائیلی‌ها باشد؛ بلکه متغیر بسیار مهم دیگری که نتانیاهو را به اتخاذ مجدد این مواضع ترغیب می‌کند، انتخابات پیش‌روی اسرائیل است.
نتانیاهو که با خطر برکناری از قدرت مواجه است، می‌داند که جنگ با ایران همچنان اولویت نخست جامعه تندرو اسرائیل است؛ از این رو می‌کوشد رای‌دهندگان و به ویژه بدنه اجتماعی طیف‌های متعدد احزاب راست افراطی را متقاعد سازد که در صورت ابقای او در قدرت، این جنگ را تا تحقق هدف سرنگونی نظام سیاسی ایران ادامه خواهد داد. بر این اساس، رجوع دوباره نتانیاهو به شعار براندازی، قبل از هر چیز یک «وعده انتخاباتی» و تلاشی برای متحد کردن راست افراطی در انتخابات به شمار می‌رود.
بنابراین بی‌تردید شرایط تا زمان برگزاری انتخابات در 27 اکتبر آتی بسیار حساس‌تر و شکننده‌تر از قبل خواهد بود؛ تا جایی که چه بسا نتانیاهو برگ برنده و ضامن پیروزی دوباره خود در انتخابات را در تشدید حملات و جنگی تازه خواه علیه ایران، غزه و لبنان ببیند.در این میان، به نظر می‌رسد که ایران نیز به دلایلی و اهدافی در حال بررسی گزینه حمله پیش‎دستانه به اسرائیل است که به سقوط سیاسی نتانیاهو در انتخابات منتهی شود. احتمالا تهران در حال حاضر مشغول ارزیابی و سبک ‌سنگین کردن جایگاه انتخاباتی نتانیاهو و پیامدهای احتمالی چنین اقدامی است؛ این که یک عملیات پیش‎دستانه می‌تواند در کنار دیگر اهداف، پایان قدرت نتانیاهو را رقم بزند یا این‎که ممکن است پیامدی معکوس در پی داشته باشد.
10 صفحه اول