تأملی در فرایند خرید دلار توسط بانک‌ها و عرضه در صرافی‌ها

سود 15 هزارتومانی دلار به جیب چه کسی می‌رود؟

نویسنده: مسعود حمیدی

مترجم:

​​​​​​​

کشور حدود 60 میلیارد دلار صادرات غیرنفتی دارد که 85 درصد آن در اختیار شرکت‌های دولتی و شبه‌دولتی است که موظف هستند ارز صادراتی خود را در مرکز مبادلات با نرخ 164هزار تومان در اختیار واردکننده قرار دهند؛ ارزی که عمدتاً صرف واردات کالای اساسی و مواد اولیه می‌شود که البته در این که چه حجمی از این واقعاً به کشور بازمی‌گردد و یا کالای اساسی و مواد اولیه‌ای که وارد می‌شود با کدام نرخ به مصرف‌کننده و تولیدکننده عرضه می‌شود، می‌توان نقدی جدی وارد کرد که رانت‌ها و فسادهای میلیون دلاری در این بخش بارها عیان شد. اما بخشی دیگر از ارز صادراتی را تجار باید با نرخ تعیین‌شده توسط بانک مرکزی به بانک‌های عامل مانند بانک ملی یا توسعه صادرات و سامان تحویل دهند که نرخ روز گذشته آن حدود 210هزار تومان بوده است. حال این سؤال مطرح می‌شود که چرا صادرکننده‌ای که با نرخ آزاد صادرات خود را انجام داده است، باید دلار را با این نرخ به دولت بفروشد؟
فروش دلار در صرافی با 15 هزارتومان سود
حسین محمدیان، رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی مشهد، در گفت‎وگو با «خراسان» افشاگری قابل‌تأملی می‌کند. به گفته وی نرخ دلار بانکی روز گذشته در بانک توسعه صادرات 210هزار تومان بوده است یعنی صادرکننده برای رفع تعهد ارزی باید ارز صادراتی خود را با این نرخ به بانک تحویل دهد. این بانک هم از طریق بانک مرکزی این ارز را به صرافی‌ها تحویل می‌دهد. این در حالی است که نرخ فروش ارز در صرافی‌ها روز گذشته (یک‎شنبه) 225 هزار تومان نرخ‌گذاری شده است. یعنی صرافی‌ها تا سقف 5 هزار دلار به تجار و هزار دلار به اشخاص ارز می‌فروشند با نرخ 225 هزار تومان.
سود به جیب چه کسی می‌رود؟
سؤال این جاست که چرا باید دولت تاجر را وادار کند ارز صادراتی خود را با نرخ 210هزار تومان به بانک‌ها بفروشد و همین دلار به صرافی ها‌ داده می‌شود تا با نرخ 225هزار تومان به مشتری خود بفروشند؟ سود 15هزارتومانی برای یک دلار به جیب چه کسی می‌رود؟ آیا این سود به جیب بانک مرکزی می‌رود یا بانک؟ یا صرافی‌ها؟
به‌طورکلی نرخ 210هزارتومانی بر چه اساسی تعیین‌شده است؟ این نرخ تعیین‌ شده است که سود 15هزارتومانی برای دولت و صرافی‌ها در پی داشته باشد؟
 وقتی درهرصورت این ارز با نرخ 225هزار تومان وارد بازار می‌شود چرا دولت اجازه نمی‌دهد صادرکننده‌ای که از هیچ یارانه تولید و خدمات استفاده نکرده است، ارز را مستقیم در بازار عرضه کند تا هم مشوقی برای صادرکننده به منظور بازگشت ارز باشد هم بالا رفتن عرضه عاملی برای کاهش نرخ شود؟
10 صفحه اول