​​​​​​​

 فراخوان چهل و پنجمین دوره جشنواره فجر در حالی منتشر شد که در نگاه نخست، تغییرات چندانی در ساختار اصلی این رویداد به چشم نمی‌خورد. جشنواره‌ای که هر سال با چالش کاهش تعداد آثار قابل اعتنا، کوچ بخشی از فیلم سازان موفق‌تر به شبکه خانگی و دشواری تامین فهرست مناسب برای بخش مسابقه مواجه است، همچنان بر عدد 22 برای تعداد فیلم‌های پذیرفته‌شده در بخش اصلی اصرار دارد. این در حالی است که به نظر می‌رسد با توجه به شرایط تولید و توزیع سینمای ایران، بازنگری در تعداد آثار مسابقه و متناسب کردن آن با کیفیت فیلم‌های متقاضی، می‌توانست یکی از تصمیم‌های مهم برگزارکنندگان دوره جدید باشد. در دوره چهل و پنجم بعد از یک دوره بدون حضور هیئت انتخاب، بار دیگر این هیئت بازگشته و مسئولیت گزینش آثار را از عهده دبیر جدید این رویداد برخواهد داشت.
سومین نام یک سیمرغ قدیمی برای میناب
یکی از نکاتی که در روزهای گذشته درباره فراخوان جشنواره مطرح شده، پیش‌بینی جایزه ویژه شهدای میناب است که عده‌ای آن را یک جایزه جدید دیده‌اند، اما بررسی متن فراخوان نشان می‌دهد با یک جایزه کاملا جدید مواجه نیستیم. در متن فراخوان تصریح شده است که «جایزه ویژه شهدای میناب نیز در قالب سیمرغ زرین بهترین فیلم از نگاه ملی پیش‌بینی شده است». این توضیح از آن جهت اهمیت دارد که جشنواره فیلم فجر پیش از این نیز جایزه‌ای با عنوان بهترین فیلم از نگاه ملی داشت که از سال 98 و در پی شهادت حاج‌قاسم، با عنوان جایزه ویژه سردار شهید سلیمانی شناخته می‌شد و حالا به نظر می‌رسد برگزارکنندگان تصمیم گرفته‌اند عنوان شهدای میناب را جایگزین آن کنند.
جایزه‌ای برای تنها فیلم هوش مصنوعی!
در حالی که در بعضی ادوار، سیمرغ بهترین فیلم نامه اقتباسی و بهترین فیلم پویانمایی به برگزیدگان اهدا شده و در برخی دوره‌ها خبری از این جوایز نبوده و این مسئله به تعداد و ویژگی آثار حاضر در جشنواره ارتباط داشت، فراخوان امسال نیز در همین مسیر، اعطای این جوایز را به پیشنهاد هیئت داوران و تایید دبیر جشنواره موکول کرده. بخش قابل توجه فراخوان، پیش‌بینی جایزه‌ای برای استفاده از هوش مصنوعی در تولید فیلم است که در شرایطی مطرح شده که بر اساس اطلاعات موجود، امسال تنها یک فیلم با این‌چنین ویژگی در میان آثار تولیدشده وجود دارد: اثر جدید مسعود ده‌نمکی درباره حمله آمریکا به پرواز 655 در تابستان 67. با توجه به احتمال حضور این فیلم در بخش مسابقه، می‌توان از همین حالا حدس زد که جایزه هوش مصنوعی عملا رقابت خاصی نخواهد داشت و در صورت تغییر نکردن ترکیب آثار، برنده احتمالی آن نیز چندان دور از انتظار نیست.
نشانه‌های حضور و غیبت دو فیلم مهم
بخش نگاه نو نیز بار دیگر به شکل مستقل حضور خواهد داشت و محل نمایش آثار تازه‌ای خواهد بود. این بخش که در دوره‌های مختلف، وضعیت ثابتی نداشته و گاه بوده و گاه نبوده، بار دیگر در حالی تغییر ساختاری یافته که حالا بیش از هرچیز، فقدان یک سیاست پایدار درباره جایگاه فیلم سازان اول را در جشنواره نشان می‌دهد. در بخش مقررات پذیرش آثار نیز چند نکته می‌تواند بر ترکیب احتمالی فیلم‌های جشنواره تأثیر بگذارد. بر اساس فراخوان، فیلم‌هایی امکان حضور در جشنواره را دارند که پیش از این در هیچ سالن سینمایی به نمایش عمومی درنیامده باشند. با این شرط، فیلم «دانه‌های انگور» با بازی نوید محمدزاده که توسط عده‌ای دارای شانس حضور در جشنواره شمرده شده، نمی‌تواند در جشنواره حضور پیدا کند؛ چراکه پیش از این برای حضور در اسکار به نمایش درآمده. البته فراخوان یک استثنا هم در نظر گرفته که می‌تواند برای یک فیلم مهم دیگر تعیین‌کننده باشد. بر اساس این بند، آثاری که در جشنواره‌های برتر معرفی‌شده از سوی فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های تهیه‌کنندگان فیلم (فیاپف) به نمایش درآمده‌اند، از محدودیت یادشده مستثنا هستند. این تبصره اگرچه می‌تواند روی حضور چند اثر تأثیر مستقیم بگذارد، اما بیش از هرچیز احتمالاً وضعیت فیلم «غذای نیمروز» مجید مجیدی را روشن می‌کند که سال گذشته به جشنواره داده نشد، اما امسال بعد از کسب جایزه در بوسان، می‌تواند فجر را هم فتح کند؛ حالا اگر مجیدی بخواهد، فجر آغوش خود را برای این سینماگر پرسابقه باز کرده است.