در آستانه پایان دوره پنج ساله مدیریت پیمان جبلی بر سازمان صداوسیما، مجموعه‌ای از برنامه‌ها، نشست‌ها و اقدامات رسانه‌ای با محوریت ارائه کارنامه دوره موسوم به «تحول» در حال برگزاری است که درمجموع، تصویری یک‌سره‌موفق از عملکرد پنج سال اخیر رسانه ملی ارائه می‌کنند و در آن‌ها بر نکات مثبت این دوره تأکید می‌شود. کنار هم قرار گرفتن این برنامه‌ها، این پرسش را نیز ایجاد کرده که آیا مجموعه اقدامات اخیر صرفاً تلاشی برای ارائه یک گزارش ساده عملکرد است یا می‌توان آن را نوعی کمپین رسانه‌ای برای تثبیت مدیریت فعلی سازمان دانست؟

برگزاری نشست افق تحول
یکی از مهم‌ترین رویدادهای این روزها را هشتمین نشست افق تحول رسانه ملی می‌توان دانست که در روزهای پایانی شهریورماه برگزار شد. این نشست که اولین دوره آن اسفندماه 1400 جامه عمل پوشیده بود، گردهمایی بزرگ مدیران برای پیگیری اجرای سند تحول صداوسیماست که به عنوان محلی برای ارائه گزارش عملکرد آن‌ها در اجرای سیاست‌های این سند و ارزیابی‌شان به شمار می‌آید. اگرچه این نشست در تمام 5 سال گذشته، نظم خاصی نداشته و گاه به فاصله سه ماه و گاه به فاصله یک سال برگزار شده، اما بعید است بازگشت آن در فاصله کمتر از دو هفته تا پایان زمان حکم 5 ساله رئیس سازمان، اتفاقی باشد. جالب آن که همین نشست، یکی دو شب پیش به شکل مشروح از دو شبکه تلویزیونی یعنی شبکه دو و شبکه خبر 2 روی آنتن رفت تا آنتن رسانه ملی بیش از گذشته به محلی برای تبلیغ عملکرد دوره اخیر مدیریتی آن تبدیل شود.

رونمایی از آمارهای پنهان
در چارچوب هشتمین نشست افق تحول بود که آمار مخاطبان تلویزیون در سال‌های اخیر، بالاخره منتشر شد. این آمارها که طی سال‌های گذشته، به شکل منظم و عمومی منتشر نمی‌شد و معمولاً در برخی نشست‌ها و مناسبت‌های خاص، آن هم در مواردی که مدیران سازمان از افزایش مخاطب سخن می‌گفتند، مورد اشاره قرار می‌گرفت، ناگهان با یک نمودار معنادار به رسانه‌ها راه یافت. مطابق این نمودار که آمار مخاطب رسانه ملی را در 11 سال گذشته نشان می‌دهد، تلویزیون طی سال‌های 1394 تا 1402 همواره دچار افت مخاطب بوده، اما از نقطه عطف نمودار در سال 1402، شیب آن ناگهان معکوس شده و افزایش میزان مخاطب رخ داده است! معنای این آمار آن است که با اثرگذاری تدریجی سیاست‌های گروه تازه مدیران پس از 2 سال، بالاخره بعد از سال‌ها افت مخاطب، این روند برعکس شده؛ ادعایی که طی روزهای گذشته در فضای مجازی جنجال به پا کرد و مخالفان زیادی یافت. نکته مهم این‌جاست که برخی از این اعداد، با ارقام رسمی پیشین تضاد دارد. مثلاً در حالی که طبق گزارش‌های رسمی مرکز تحقیقات رسانه ملی، طی سال 99، بیش از 77 درصد مردم ایران تلویزیون می‌دیدند، اما این رقم در نمودار جدید کمتر از 72 درصد ذکر شده. همین وضعیت برای سال 1400 هم وجود دارد که طبق آمار رسمی، بین 78 تا 80 درصد آمار بیننده آن سال بوده، ولی در نمودار جدید، کمتر از 69 درصد آمده! جالب آن که نمودار مورد اشاره، ظاهراً در کتابچه‌ای چاپ شده که در پیشانی آن عنوان «بیست دستاورد برتر دوره تحول رسانه ملی» به چشم می‌خورد.

جبلی به گفت وگوی ویژه خبری رفت
در ادامه همین روند و جز گزارش‌های متعددی که از نشست افق تحول در بخش‌های خبری پخش شد، رئیس سازمان صداوسیما 24 شهریورماه در برنامه «گفت وگوی ویژه خبری» حاضر شد و از دستاوردهای دوره پنج‌ساله مدیریت خود سخن گفت. اگرچه مهدی خسروی یکی دو مورد سؤال جدی هم از پیمان جبلی پرسید، اما خروجی نهایی گفت وگو از جنس آن برنامه‌هایی بود که در آن عمده زمان به ارائه توضیحات آقای رئیس درباره عملکرد مدیریتی خود اختصاص داشت و هرگز کار به چالش نرسید؛ چالشی که روشن است اگر رئیس رسانه ملی در برابر یک رسانه منتقد قرار می‌گرفت، موظف به پاسخ دادن به آن‌ها بود.
​​​​​​​
برنامه‌ای برای تحسین سریال‌ها
از جمله اجزای عجیب این پازل رسانه‌ای، می‌توان به برنامه‌ای نامتعارف با عنوان «نقش اول» اشاره کرد که از شنبه هفته گذشته به آنتن رسیده و ظاهراً بناست شنبه‌شب‌ها روی آنتن شبکه یک برود؛ برنامه‌ای که در آن، مجریان، مهمانان و روایت‌های آیتمی، به شکلی واضح به مدح سریال‌های تلویزیون می‌پردازند و بدون اندکی تلاش برای پنهان کردن نیت خود، یکسره از جذابیت سریال‌های کنونی تلویزیون می‌گویند! عجیب آن که در این برنامه، حتی مجموعه «مرد 3000 چهره» که طی روزهای اخیر بسیار مورد نقد قرار گرفته، بازنمایی مثبتی دارد.

روایت نمایشگاهی 5 سال تحول
همزمان با این اقدامات، نمایشگاه «روایت تحول» نیز در مرکز همایش‌های صداوسیما آغاز به کار کرده که بناست تصویری از دستاوردهای پنج سال اخیر این سازمان ارائه کند و محلی برای دعوت از مسئولان دولت و دیگر نهادها برای نمایش دستاوردهای عملکرد رسانه ملی در این مدت باشد. این نمایشگاه که البته روشن نیست چه میزان شرکت‌کننده عمومی دارد و مردم عادی را به خود جلب کرده، به شکل جدی از سوی رسانه‌های وابسته به سازمان صداوسیما پوشش داده شده؛ تا جایی که گزارش‌ها و مصاحبه‌های متعددی از مسئولان رسانه ملی و گاه مسئولان دولتی درباره آن در روزنامه جام‌جم و سایر ارگان‌های رسانه‌ای وابسته به صداوسیما منتشر می‌شود و ارزیابی مثبت آن‌ها را نسبت به عملکرد صداوسیما در این دوره 5 ساله نشان می‌دهد. 

با همه کار می‌کنیم!
تبلیغات یادشده در بند قبل البته محدود به روزنامه جام‌جم نیست و در فضای مجازی نیز طی روزهای اخیر، تحرک رسانه‌ای بیشتری از سوی برخی مجموعه‌های وابسته به رسانه ملی به چشم می‌آید. برای نمونه، در اتفاقی کم‌سابقه، کانال تلگرامی سیمافیلم احتمالاً در پاسخ به انتقادات درباره محدوده تنگ همکاران سازمان طی سال‌های اخیر، به ارائه آماری از تهیه‌کنندگان پرکار در دوران تحول پرداخته که در صدر آن‌ها چهره‌هایی چون محمدرضا شفیعی، سعید سعدی، ابوالفضل صفری و اکبر تحویلیان دیده می‌شوند. با این حال، همین روایت نیز با انتقاداتی مواجه شده؛ چراکه بسیاری معتقدند اغلب آثار یادشده در این فهرست، در دوره قبل مدیریت رسانه ملی به تولید رسیده یا کلید خورده و این امر، ناقض شواهد و اظهارنظرها درباره محدود بودن دایره گیرندگان پروژه در سازمان نیست. شفیعی صدرنشین این فهرست نیز در صفحه شخصی‌اش نوشته: «اکثر این سریال‌ها که افتخارات سیمافیلم هم هست برای دوران آقای علی‌عسگری‌ است و پخش آن برای دوران آقای جبلی بوده.» نکته قابل تأمل آن که چنین مجموعه‌ای از اقدامات در روزهای پایانی دوره مدیریتی سازمان، کم‌سابقه -اگر نگوییم بی‌سابقه- است و با روال معمول ارائه گزارش عملکرد مدیران پیشین این سازمان تفاوت دارد، خصوصاً آن که حداقل در سال‌های اخیر نمونه‌ای مشابه از برگزاری یک نمایشگاه جامع با عنوانی مشخص برای روایت کارنامه یک دوره مدیریتی در ماه‌های پایانی ریاست سازمان، کمتر به چشم آمده است.