محوطه شهر کهن نیشابور به مساحت عرصه بیش از ۵ هزار هکتار را که در فهرست آثار ملی نیز ثبت شده، باید گسترده ترین پهنه تاریخی و باستانی کشور دانست که در این میان کهن‎دژ آلب ارسلان و شارستان دوره ساسانی آن از مهم‎ترین بخش های عرصه شهر کهن است. حالا چند روزی است که گروهی از باستان‌شناسان با هدف لایه‌نگاری و کاوش علمی در بخشی از شارستان شهر کهن نیشابور فعالیت خود را آغاز کرده‌اند و امیدوارند بتوانند بخشی از تاریخ نیشابور باستان را از دل خاک بیرون کشند.
به گزارش خراسان، رئیس اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان نیشابور در این باره گفت: فصل نخست کاوش باستان‌شناسی شارستان شهر کهن نیشابور که در دل خود لایه های تمدنی از ادوار مختلف تاریخی را جای داده است، با مجوز رسمی پژوهشکده باستان‌شناسی میراث فرهنگی کشور از چندی پیش آغاز شده و ادامه دارد.
حسن گیاهی افزود: این کاوش علمی به قصد لایه‌نگاری تاریخی و پی بردن به دوره‌های مختلف سکونتی، شیوه زندگی و معماری، حوادث تاریخی، خواناسازی برخی قسمت های دیواره های موجود در شارستان و ... در منظر فرهنگی شارستان شهر کهن نیشابور انجام می شود و فرایند ثبت و ضبط و بررسی داده های فرهنگی به دست آمده و... نیز همزمان توسط کارشناسان تیم کاوش صورت می پذیرد.
وی ادامه داد: به همین منظور و تکمیل چرخه گردشگری و حفاظتی و رسیدن به برنامه مدیریتی شهر کهن و کمک به ثبت جهانی آن، با هماهنگی و رایزنی انجام شده، محدوده کاوش شده هفته گذشته توسط قائم مقام و معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مورد بازدید قرار گرفت.
گیاهی تصریح کرد: در این بازدید که با همراهی جمعی از مدیران ارشد انجام شد، درخواست های شهرستان همچون اهمیت تملک بخش باقی مانده شارستان شهر کهن به مساحت ۱۷ هکتار، ادامه روند و پیشبرد پرونده ثبت جهانی شهر کهن و ایجاد موزه بزرگ باستان‌شناسی نیشابور در ساختمان افلاک نما به قائم مقام وزیر میراث فرهنگی ارائه شد.
رئیس اداره میراث‌فرهنگی نیشابور محوطه شهرکهن نیشابور را بازمانده از دوره های مختلف ساسانی، سامانی، غزنوی، سلجوقی و ... دانست و افزود: بزرگی آن با شهرهایی مثل بغداد ( پایتخت خلافت عباسی) و قاهره و... مقایسه می‌شده است.