شاید وقتی یک کیک را می‌بینیم اول به مزه‌ آن فکر می‌کنیم، در حالی‌که ممکن است در پشت یک کیک معمولی ساعت‌ها تلاش، آزمون و خطای یک هنرمند پنهان شده باشد و در نهایت تبدیل به کیکی خوشمزه و دلچسب می‌شود. امروز ممکن است کیکی را ببینیم که در نگاه اول هیچ شباهتی به یک خوراکی نداشته باشد؛ از چهره‌های واقعی و عروسک‌های کوچک گرفته تا وسایلی که آن‌قدر طبیعی ساخته شده‌اند که تشخیص کیک بودنشان آسان نیست. ساخت چنین کیک‌هایی فقط به دانستن فوت‌وفن قنادی محدود نمی‌شود؛ کیک‌ساز باید صبر و حوصله زیادی داشته باشد، جزئیات را بشناسد و برای رسیدن به نتیجه دلخواه، بارها طرح خود را اصلاح کند. گاهی آماده‌سازی یک سفارش از صبح تا شب طول می‌کشد و در بعضی موارد، چند روز زمان لازم است تا همه بخش‌های کار آماده شود. مهدی شایگان‌فر که کیک‌هایش در فضای مجازی مورد اقبال مخاطبان قرار گرفته، یکی از افرادی است که این مسیر را تجربه کرده است؛ او سال‌ها پیش کارش را از یک قنادی شروع کرد و حالا کیک‌هایی می‌سازد که در عین خوشمزگی، شبیه یک مجسمه یا اثر هنری است؛ با نسبت‌های دقیق و جالب. او در گفت‌وگو با ما از شروع کارش، سختی‌های این مسیر، علاقه‌اش به هنر، تجربه سال‌ها فعالیت در قنادی و اراده‌ای می‌گوید که او را به جایگاه امروز رسانده است؛ مسیری که نشان می‌دهد گاهی یک علاقه ساده می‌تواند با پشتکار به حرفه‌ای متفاوت تبدیل شود.


اول ‌تجربه کن ببین چه‌چیزی را دوست داری! 
شایگان‌فر درباره شروع حرفه کیک و شیرینی‌پزی و‌ روش یادگیری ساخت کیک‌های فانتزی و واقع‌گرایانه می‌گوید: «بنده چون زیاد به کارهای هنری علاقه داشتم، تصمیم گرفتم بعد از گرفتن سیکل وارد بازار کار شوم و درس خواندن را ادامه ندهم. از 15 سالگی تا زمانی که باید به سربازی می‌رفتم، کارهای زیادی انجام دادم از قبیل چاپخانه، لوسترفروشی، بنایی، ادکلن‌فروشی و... . بعد از آن دو سال به خدمت سربازی رفتم و بعد از خدمت به واسطه عموهایم که در قنادی کار می‌کردند، وارد این شغل شدم. از همان موقع تمام کارهای قنادی را انجام دادم، از قبیل فروشندگی و شیرینی خشک و دسر و... بعد از مدتی هم در زمینه کیک‌سازی فعال شدم؛  یک سال و نیم، دو سالی در مشهد  بودم و بعد از آن‌هم یک سال به تهران رفتم و در اسلامشهر مشغول به کار شدم، در واقع می‌شود گفت از آن‎جا استادکار شدم. بعد از یک سال برگشتم مشهد و مجدد در قنادی‌های این شهر شروع کردم به استادکاری؛ یعنی سفارش می‌گرفتند و من هم استادکار قنادی بودم. در قنادی، پله پله با تمرین و تکرار توانستم کیک های واقع‌گرایانه و فانتزی درست کنم. درواقع برای یادگیری آن هر روز تکرار و تمرین می‌کردم و با آزمون و خطا آن را یاد گرفتم. اما از سال 95 قنادی را کنار گذاشتم و وارد کار آموزش شدم و اکنون در شهرهای مختلف آموزش می‌دهم».


کیک‌هایی که مجسمه می‌شوند
فعالیت اصلی شایگان‌فر در سال‌های اخیر به ساخت و آموزش کیک‌های عروسکی و واقع گرایانه ‌مربوط می‌شود؛ آثاری که در آن‌ها کیک با مجسمه تلفیق می‌شود. به گفته خودش، در دوره‌ای افراد دیگری هم در این حوزه فعالیت می‌کردند، اما او تلاش کرده این سبک را گسترش دهد و به شکل حرفه‌ای‌تری اجرا کند و آموزش دهد. وقتی از سخت‌ترین بخش کار یک قناد یا کیک‌ساز می‌پرسیم، پاسخ او فقط به یک تکنیک یا نوع خاصی از کیک محدود نمی‌شود. از نظر شایگان‌فر، اصل سختی این حرفه در ساعت کاری نامنظم و فشار سفارش‌هاست. او می‌گوید: «کلا کار قنادی کار سختی است، دلیلش این است که شما صبح زود بخواهی بروی سرکار، دیگر معلوم نیست ساعت چند برگردی. در مناسبت‌هایی مثل شب عید و... هم ساعت کارمان بیشتر می‌شود؛ برای همین اصلا نمی‌توانیم برای کار قنادی برنامه‌ریزی کنیم؛ اغلب قنادهای ما روزهای جمعه سر کار هستند و معمولا دوشنبه ، سه شنبه را تعطیل می‌کنند که کمی خلوت‌تر است». 


هر روز یک مدل جدید
کیک‌سازی از آن دسته حرفه‌هایی است که مدام در حال تغییر است. مدل‌های جدید، تکنیک‌های تازه و سفارش‌هایی که گاهی بر اساس تصاویر فضای مجازی مطرح می‌شوند، باعث می‌شوند کیک‌ساز همیشه با چالش‌های تازه روبه‌رو باشد. بارها پیش آمده مشتری طرحی را سفارش داده که اجرای آن برای این قناد آسان نبوده، اما تلاش کرده سفارش را تا حد امکان اجرا کند. به گفته او، امروزه ابزارهایی مانند هوش مصنوعی هم می‌توانند در ایده‌پردازی و اجرای چنین سفارش‌هایی کمک‌کننده باشند. این استاد قنادی در این باره می‌گوید: «کار کیک سازی طوری است که هر روز دارد به روز می‌شود و هر روز مدل‌های جدید می‌آید. خیلی از ما هم که داریم سفارش می‌زنیم، خیلی تکنیک‌ها را بلد نیستیم، مثلا مشتری یک سفارش جدید می‌خواهد که شما آن را اجرا کنید و حالا ما هم زیاد اطلاعات نداریم. البته که الان خیلی خوب شده، هوش مصنوعی خیلی می‌تواند به ما کمک کند؛ ولی بارها پیش آمده که سفارش‌ها سخت باشند و ما نتوانیم از پس آن بربیاییم. با این حال تا جایی که توانستیم، سعی کردیم اجرا کنیم و خیلی وقت‌ها هم مشتری شاید ناراضی بوده، ولی در کل ما سفارشی را رد نمی‌کنیم، یعنی صاحب‌کار اجازه نمی‌دهد سفارشی رد کنیم و ما هم توفیق اجباری داریم که بیشتر سفارش‌ها را اجرا کنیم، هرچند من مسئول پذیرش سفارشات نیستم ولی این‌ها تجربیاتی بوده که از قبل داشتم.خیلی وقت‌ها هم  مشتری‌ها راضی بودند و سفارش‌ها خیلی خوب از آب درآمده است.»

یک کیک ممکن است
 3 روز زمان ببرد
آقای شایگان‌فر درباره زمان و انرژی که برای درست کردن یک کیک سفارشی صرف می‌کند، ‌می‌گوید: «بستگی به مدل سفارش دارد. یک سفارش ممکن است‌ از صبح تا شب زمان ببرد و حتی ممکن است تا سه روز هم طول بکشد؛ مثلا بستگی دارد کیک طبقاتی باشد یا این‌که کار خاصی باشد، یا یکسری تزیینات داشته باشد که از قبل باید آن‌ها را آماده کنی. یکسری تزیینات مثل تاپرها یا عروسک‌های کوچک که روی کیک می‌گذارند، خیلی زمان‌بر است. سفارشی داریم که دو یا سه روز زمان می‌برد و سفارشی هم داریم که طی نیم ساعت یا یک ربع می‌توانیم اجرایش کنیم و تحویل مشتری بدهیم.»


این شغل مردانه نیست!
فعالیت مردان در حوزه کیک و شیرینی هنوز برای بعضی از مردم عجیب به نظر می‌رسد. شایگان‌فر هم می‌گوید در زندگی شخصی‌اش با چنین نگاه‌هایی مواجه شده است. او توضیح می‌دهد: «به دلیل ماهیت آموزشی کارم، بیشتر هنرجویان کلاس‌ها خانم‌ها هستند و همین مسئله گاهی باعث شده اطرافیانم درباره این شغل نگرانی‌هایی داشته باشند. از طرف دیگر، سفرهای متعدد برای برگزاری کلاس هم باعث شده خانواده‌ام بخواهند به فکر کاری ثابت‌ باشم. مادرم همیشه من را نصیحت می‌کند و می‌گوید: «به دنبال کار دیگری باش یا برگرد قنادی کار کن چون  همیشه در سفرهستی و بچه‌ها تنها هستند.». حتی فامیل دور و نزدیک هم همین نظر را دارند و مدام می‌گویند «این‌که مدت زمان طولانی در کنار خانواده نیستی و خودت هم خسته می‌شوی، دلیل خوبی است برای این‌که به فکر شغل ثابت باشی». اما من هم چاره‌ای ندارم، فعلا کشتی‌ای هست که سوارش هستیم تا ببینیم تا کجا پیش می‌رویم.»

درآمدم به شبکه‌های اجتماعی گره خورده ‌است
شایگان‌فر که در این حرفه صاحب نام است، درباره درآمد این شغل می‌گوید: « درآمد این شغل رقم ثابتی ندارد و به تعداد کلاس‌ها، سفارش‌ها، مهارت فرد و میزان فعالیت او وابسته است. در کار آموزشی، فضای مجازی نقش بسیار مهمی دارد و دیده‌شدن یک پست در اکسپلور می‌تواند باعث افزایش ثبت‌نام کلاس‌ها شود. مشکلات اینترنت و فضای مجازی در مقاطعی روی میزان دیده‌شدن صفحات و در نتیجه تعداد هنرجویان اثر گذاشته است. حتی فعالیت در همین فضا باعث شده که هنرجویانی از کشورهای مختلف از جمله روسیه، لبنان و بغداد داشته‌ باشم که این موضوع را یکی از اتفاقات قابل توجه در مسیر کاری خود می‌دانم. در نهایت می‌توان گفت، در میان شاخه‌های مختلف قنادی، کیک‌سازی در صورت داشتن مهارت، خلاقیت، تمیزی کار و توانایی مدیریت سفارش‌ها می‌تواند درآمد مناسبی داشته باشد.»

​​​​​​​
تجربه مهم‌تر است یا تحصیلات؟
این استاد ‌ساخت کیک‌های واقع‌گرایانه با تأکید بر اهمیت تحصیلات، تجربه عملی را در یادگیری حرفه قنادی بسیار مهم می‌داند و در این باره توضیح می‌دهد: «ترکیب تحصیلات و تجربه می‌تواند با بهترین نتیجه همراه شود، اما اگر قرار باشد تنها یکی از این دو را انتخاب کنم، تجربه را انتخاب می‌کنم. برای کسانی که قصد ورود به این حرفه را دارند، پیشنهاد می‌کنم از پایه شروع کنند؛ ابتدا فروشندگی و ارتباط با مشتری را یاد بگیرند، بعد وارد کارگاه شوند و کار را در بخش‌های مختلف قنادی تجربه کنند و پس از کسب تجربه کافی، سراغ شاخه موردعلاقه‌شان بروند. درباره شرکت در کلاس‌ها هم همیشه به هنرجویانم می‌گویم؛ کارهای تخصصی کیک‌سازی نیاز به تمرین و تکرار زیادی دارند و هنرجو نباید انتظار داشته باشد بلافاصله پس از پایان کلاس بتواند یک اثر حرفه‌ای خلق کند. در سال‌های فعالیت آموزشی خود، هنرجویان زیادی داشتم که بعدها وارد بازار کار شده‌اند. حالا بعضی از آن‌ها سفارش می‌گیرند و به شکل مستقل فعالیت می‌کنند».


اگر امروز از صفر شروع می‌کردم...
آقای شایگان‌فر توصیه‌ای هم برای افرادی که می‌خواهند وارد این حرفه شوند، دارد: «افرادی که به کیک‌پزی و شیرینی‌پزی علاقه دارند، باید از پایه شروع کنند و پله پله بالا بیایند. کار در قنادی و تجربه مستقیم محیط کار با فعالیت خانگی قابل مقایسه نیست. فرد در کارگاه با مشتری، سفارش‌های مختلف، فشار زمانی و سرعت اجرای کار مواجه می‌شود و همین مسائل تجربه‌ای به او می‌دهد که در خانه به دست نمی‌آید. کسی که می‌خواهد در این حرفه موفق شود باید مدتی خاک کارگاه را بخورد و از کارهای ساده‌تر شروع کند تا به مرور به تخصص مورد علاقه‌اش برسد.»