تا حالا شده وسط روزیا وقتی مهمان دارید، ناگهان متوجه شوید که قالب‌های یخِ فریزرخالی است؟ معمولاً اولین فکری که به ذهنمان می‌رسد این است که: «ای وای، تا بخواهد این آب معمولی یخ بزند، مهمانی تمام شده!» اما یک ترفند علمی عجیب وجود دارد که شاید باورتان نشود: برخلاف تصورعموم، آبِ جوشیده خیلی سریع‌ترازآبِ شیر یخ می‌زند. به این پدیده درعلم فیزیک، «اثر امپمبا» (Mpemba effect) می‌گویند.
حالا چطورازاین ترفند درخانه استفاده کنیم و چرا این اتفاق می‌افتد؟
تبخیرسریع‌تر: وقتی آب داغ است، مقداری ازآن تبخیر می‌شود. در نتیجه حجم کمتری ازآب برای یخ زدن باقی می‌ماند و این فرآیند سرعت می‌گیرد.
خروج گازهای محلول: جوشاندن باعث می‌شود گازهای حل‌شده درآب (که معمولاً مانع ازتشکیل سریع کریستال‌های یخ می‌شوند) خارج شوند؛ حذف آن‌ها روند یخ‌زدگی را به‌طرزچشمگیری تسریع می‌کند.
جریان‌های همرفتی: اختلاف دمای زیاد بین آب گرم و محیط سرد فریزر، جریان‌های همرفتی قوی‌تری ایجاد می‌کند که باعث انتقال سریع‌تر گرما و خنک شدن کل حجم آب می‌شود.
فقط حواستان باشد که آبِ درحال جوش را مستقیم توی ظرف‌های پلاستیکی نازک نریزید که ذوب نشوند!