بخشی از درآمدهای حاصل از مالیات و عوارض ارزش‌افزوده، طبق ماده ۳۹ قانون مالیات بر ارزش‌افزوده مصوب ۱۴۰۰، به شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، روستاهای فاقد دهیاری و مناطق عشایری اختصاص می‌یابد. بر همین اساس، سهم دهیاری‌ها به‌حساب آن‌ها، سهم روستاهای فاقد دهیاری به‌حساب فرمانداری‌های مربوط و سهم مناطق عشایری به‌حساب اداره کل امور عشایر استان واریز می‌شود.
بر اساس اعلام مدیرکل امور مالیاتی استان در 6 ماه اول سال جاری مجموع عوارض واریزی استان از حدود ۴٬۲۷۸ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ به 058/10میلیارد تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی حدود 780/5 میلیارد تومان افزایش. رشد محاسباتی این شاخص حدود ۱۳۵ درصد است و مبلغ امسال تقریباً ۲٫۳۵ برابر سال گذشته شده است.
شهرداری‌ها؛ بیشترین سهم از منابع استانی
بنا بر گفته احسانی مهر مجموع مبالغ شهرداری‌ها از 186/3 میلیارد تومان به 485/7 میلیارد تومان رسیده است. افزایش حدود 298/4 میلیارد تومانی این بخش، بیشترین افزایش مبلغی را در میان ردیف‌های جدول استانی نشان می‌دهد.
آمارها همچنین نشان می دهد مبالغ مربوط به دهیاری‌ها با رشد حدود ۱۳۶ درصدی، از 055/1 میلیارد تومان به 490/2 میلیارد تومان رسیده است.
سهم عشایری از حدود ۱۶٫۱۷ میلیارد تومان به ۴۰٫۴۴ میلیارد تومان افزایش یافته است. رشد این ردیف تقریباً ۱۵۰ درصد است که بالاترین نرخ رشد در میان ردیف‌های استانی جدول محسوب می‌شود.
فرمانداری‌ها و روستاهای فاقد دهیاری؛ کمترین نرخ رشد
مبالغ این بخش از حدود ۲۰٫۵۷ میلیارد تومان به ۴۲٫۸۷ میلیارد تومان رسیده است؛ یعنی رشد حدود ۱۰۸ درصدی. این میزان از رشد سایر ردیف‌های اصلی جدول کمتر است.
این حجم منابع کجا هزینه شده است؟
درنهایت باید اذعان کرد این منابع به‌صورت نقدی و از طریق واریز مستقیم وجه به حساب‌های مربوط تخصیص می‌یابد، اما هزینه کرد آن‌ها باید در چارچوب ضوابط قانونی و برای اهداف تعیین‌شده، ازجمله عمران و آبادانی روستاها، اجرای طرح‌های عمرانی و خدماتی، بهسازی معابر، مدیریت پسماند، تأمین تجهیزات و زیرساخت‌های موردنیاز مناطق روستایی و عشایری انجام شود. مطابق تبصره یک ماده ۳۹، منابع اختصاص‌یافته به روستاهای فاقد دهیاری نیز باید با مشارکت دستگاه‌های اجرایی مرتبط، صرف امور عمرانی و آبادانی همان روستاها شود. بنابراین، بررسی میزان واریزی این منابع، علاوه بر نشان‌کرده روند تأمین مالی مدیریت روستایی و عشایری، ضرورت ارزیابی نحوه هزینه کرد و میزان اثرگذاری آن‌ها در بهبود زیرساخت‌ها و خدمات عمومی را نیز برجسته می‌کند. بنابراین، شهرداری‌ها مهم‌ترین بخش ازنظر حجم منابع واریزی هستند. پرسش مدیریتی مهم این است که چه میزان از این منابع به تأمین هزینه‌های جاری و چه میزان به توسعه زیرساخت‌ها و اجرای پروژه‌های عمرانی اختصاص‌یافته است؟