بسیاری از ما بارها شنیده ایم که «تاریخ بیهقی» یکی ازستون های اصلی ادبیات فارسی است. اثری که هم میان تاریخ نویسان ازشایستگی و اعتباربالایی برخورداراست و هم میان صاحبنظران دنیای ادبیات. این اثرهمچنان با وجودگذشت قرن ها دارای اعتباری مثال زدنی است. یکی ازرازهای این جاودانگی را می توان دراین اصل مهم جست و جو کردکه نویسنده‌اش طریقه دقت درجزئیات،گوش سپردن به دیالوگ های مردم زمان خود را به نیکی  می دانسته است. ابوالفضل بیهقی درنوشتن تاریخ زمانه خود،فقط به ثبت وقایع بسنده می کرد بلکه حضورخودش درقالب منتقد به وضوح روشن است.به مناسبت اول آبانماه که به نام بزرگداشت این تاریخ نگاربزرگ خراسانی نامگذاری شده نگاهی گذرا به دلایل ماندگارتاریخ بیهقی انداخته ایم.
​​​​​​​
تصویرسازی  پیش ازاختراع دوربین  
درسال۱۳۹۱، پژوهشی با عنوان «تصویرسازی سینمایی درتاریخ بیهقی» به قلم جهاندوست سبزعلی‌پور، محمد اصغرزاده و حسین اسکندری منتشرشد.
نویسندگان دراین مقاله سراغ بخش‌هایی از کتاب رفته‌اندکه ظرفیت بصری و نمایشی بیشتری دارند و آن‌ها را ازمنظرتکنیک‌های سینمایی بررسی کرده‌اند. ابوالفضل بیهقی با قدرتی بی نظیردرروایت تاریخ ،آن هم درحدود سال۳۷4 ه. شمسی (قرن پنجم) توانسته صحنه هایی راخلق کندکه خواننده امروزآن را مانند یک تصویرمتحرک درسینما و تلویزیون درذهنش تجسم می کند.
شیوه توصیف وروایت بیهقی و پرهیز از گزارش نویسی ساده یک رویداد رمزاین موفقیت بزرگ است. 
جزئی نگری ،جزئی نگری ، جزئی نگری 
یکی ازتفاوت‌های مهم تاریخ بیهقی با تاریخ‌نویسیِ رویدادمحور،توجه به جزئیاتی است که ممکن است در نگاه اول حاشیه‌ای به نظربرسند.درگزارش‌هایی که ابوالفضل بیهقی ثبت کرده،آداب دربار، شیوه پذیرایی، پوشش، رفتارشخصیت‌ها و چگونگی برگزاری مراسم به وضوح به چشم می خورد.
یکی ازاین آداب و رسوم که با تمام جزئیاتش بیان شده است رسم ازدواج و مراسم نثاروهدیه و جشن‌های هنگام عروسی است که در دربار مسعود (حکومت: 421ـ432 ق) و امیرزادگان معاصر اورایج بوده است. این جزئیات برای شناخت فضای اجتماعی و فرهنگی روزگار غزنویان ارزشمند است .
تغییرزاویه دید و دیالوگ نویسی 
اوازتکنیکی دیگردراثرش بهره می گیرد او زاویه دید را تغییر می‌دهد،گفت‌وگو را وارد متن می‌کند، تا خواننده شخصیت‌ها را ازخلال رفتارشان بشناسد اوحتی حواسش به تغییرسرعت روایت نیزهست. این ویژگی‌ها برای تاریخ نویسان و نویسندگان امروزپیام روشنی دارند: شخصیت را فقط با چند صفت معرفی نکن؛ او را درموقعیتی قراربده که خودش را ازخلال انتخاب‌ها، گفتارو واکنش‌هایش نشان دهد. 
گفت‌وگو و آشکارشدن شخصیت
در«تاریخ بیهقی»،گفت‌وگوها دربسیاری ازموارد شخصیت افراد را آشکارمی کند،اختلاف نظررا نشان دهند یا اطلاعاتی درباره شخصیت گوینده به دست می دهند.به عنوان مثال گفت‌وگوی صمیمانه امیر علی قریب با ابونصرمشکان پیش ازحرکت امیر به هرات. این صحنه‌ها ازنمونه‌هایی‌اندکه درآن‌ها گفت‌وگو، هم اطلاعات تاریخی منتقل می‌کند و هم رابطه شخصیت‌ها را پیش چشم خواننده می‌سازد. 
ساختن معنا ازدل یک واقعه
بیهقی تاریخ را مجموعه‌ای ازاتفاق‌های جدا ازهم نمی‌بیند.او رویدادها را درزمینه روابط انسانی و سیاسی قرارمی‌دهد وگاهی با توضیحی کوتاه، خواننده را به تأملی فراترازخود ماجرا می‌رساند.این تاریخ نگار و نویسنده بزرگ  به ما ثابت می کند که اثرهنری زمانی درذهن می‌ماند که رویدادها فقط پشت سرهم اتفاق نیفتند؛ میان آن‌ها رابطه‌ای شکل بگیرد و مخاطب بتواند معنایی را از دل آن‌ها کشف کندبه عبارتی، بیهقی نشان می‌دهد که روایت، صرفاً گفتن «چه اتفاقی افتاد» نیست؛ انتخاب،ترتیب وتفسیر اتفاق‌ها نیز درشکل‌گیری معنا نقش دارند.