بخش قابل‌توجهی از زیرساخت‌های خدماتی و عمومی خراسان رضوی بر عرصه‌های موقوفه استقراریافته است؛ زمین‌هایی که مالکیت آن‌ها متعلق به موقوفات است، اما ساختمان‌ها و تأسیسات احداث‌شده در آن‌ها سال‌هاست در اختیار دستگاه‌های اجرایی قرار دارد. بررسی اطلاعات ثبتی ۳۲۹ رکورد مربوط به املاک موقوفه استان نشان می‌دهد دست‌کم ۸۳۸ هزار و ۸۰۸ مترمربع، معادل ۸۳.۸۸ هکتار، از این اراضی در اختیار دستگاه‌ها و نهادهای دولتی قرارگرفته است؛ مساحتی که بخش عمده آن به حوزه‌های ورزش، آموزش عالی، بهداشت و درمان و خدمات اجتماعی اختصاص دارد.
بر اساس مصوبات هشتاد و چهارمین جلسه شورای راهبری اجرای این قانون در ۲۴ مرداد ۱۴۰۵، دستگاه‌های اجرایی مکلف شده‌اند اطلاعات املاک مشمول را برای مستندسازی اعیانی‌های واقع در عرصه‌های موقوفه تکمیل و ارسال کنند تا با مشارکت خزانه‌داری کل کشور، سازمان ثبت‌اسناد و املاک کشور و سازمان اوقاف و امور خیریه، وضعیت حقوقی آن‌ها تعیین تکلیف شود و مهلت قانونی آن پایان شهریورماه تعیین‌شده بود.


ورزش و درمان؛ بزرگ‌ترین بهره‌برداران اراضی وقفی
 با توجه به اتمام مهلت قانونی داده‌های اولیه نشان می‌دهد در استان خراسان رضوی از مجموع ۳۲۹ رکورد بررسی‌شده، ۹۵ مورد فاقد مساحت عددی یا دارای اطلاعات نامشخص بوده‌اند؛ بنابراین مجموع ۸۳۸ هزار و ۸۰۸ مترمربع، صرفاً مساحت قابل‌محاسبه در اطلاعات ثبتی است و لزوماً تمام اراضی مورداستفاده دستگاه‌ها را شامل نمی‌شود.
در میان بهره‌برداران، حوزه ورزش و جوانان با ۲۴۰ هزار و ۹۹۳ مترمربع و سهم ۲۸.۷ درصدی در رتبه نخست قرار دارد. دانشگاه‌ها و مراکز علوم پزشکی با ۱۶۱ هزار و ۶۴۶ مترمربع و حوزه بهداشت، درمان و بیمارستان‌ها با ۱۳۶ هزار و ۶۸۰ مترمربع در رتبه‌های بعدی هستند. مجموع اراضی این دو حوزه درمانی و دانشگاهی به بیش از ۲۹۸ هزار مترمربع می‌رسد.


پس از این گروه‌ها، شرکت‌های برق با بیش از ۱۰۰ هزار مترمربع و دستگاه‌های حوزه کار و رفاه اجتماعی با ۷۸ هزار مترمربع قرار دارند. این ترکیب نشان می‌دهد اراضی وقفی صرفاً در اختیار مجموعه‌های اداری نیست و بخش مهمی از زیرساخت‌های ورزشی، درمانی، آموزشی و خدماتی استان نیز بر این اراضی استقرار یافته است.
تمرکز ۷۸ درصد اراضی در پنج شهرستان
بررسی جغرافیایی اطلاعات ثبتی از تمرکز قابل‌توجه اراضی در پنج شهرستان حکایت دارد. گناباد با بیش از ۲۰۹ هزار مترمربع در صدر قرار گرفته و پس از آن کاشمر، سبزوار، مشهد و بردسکن قرار دارند.
​​​​​​​
مجموع اراضی این پنج شهرستان معادل ۷۸.۱ درصد کل مساحت شناسایی‌شده استان است. در گناباد، دانشگاه علوم پزشکی با حدود ۱۳۶ هزار مترمربع، ورزش با ۴۰ هزار مترمربع و فنی و حرفه‌ای با ۲۹ هزار مترمربع بیشترین سهم را دارند. در کاشمر، ورزش و بهداشت و درمان و در سبزوار، حوزه کار و رفاه اجتماعی با حدود ۷۴ هزار مترمربع مهم‌ترین بهره‌برداران هستند. در بردسکن نیز بهداشت و درمان با حدود ۳۹ هزار و ۴۰۰ مترمربع در صدر قرار دارد.
سند اعیانی‌ها چگونه صادر می‌شود؟
بر اساس دستورالعمل ابلاغی، در صورت وجود شرایطی مانند شکل‌گیری رابطه استیجاری و احداث اعیانی پیش از ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۵ با حق تملک اعیان، انطباق بهره‌برداری با نیت واقف، پرداخت پذیره ابتدایی یا تملک رقبه با پرداخت ثمن در چارچوب قانون، دستگاه اجرایی می‌تواند مستندات خود را در سامانه سادا نوین بارگذاری و صدور گواهی بهره‌بردار و سپس سند مالکیت اعیانی را پیگیری کند.
نکته مهم آن است که حتی عدم انطباق بهره‌برداری با نیت واقف یا پرداخت نشدن پذیره نیز لزوماً مانع صدور سند اعیانی به نام دولت با حق بهره‌برداری دستگاه مربوط نیست؛ البته در این شرایط، پذیره باید به نرخ عادله روز پرداخت محاسبه و در قرارداد اجاره و سند مالکیت درج شود.