تناقض گویی های مکرر ترامپ درباره سرنوشت جنگ و وضعیت تنگه هرمز چه معنایی دارد؟

معمای لحن جدید ترامپ!

نویسنده: صابرگل عنبری 

مترجم:


 نه تنها دیگر روان‎شناسان باتجربه و کارکشته هم  سر از کار ترامپ درنمی‌آورند، بلکه خود او نیز این روزها رشته کلام از دستش دررفته و از بس دوز تناقض و ناهمگونی در سخنانش بالا رفته، دیگر سر و ته کلامش مشخص نیست؛ اما این لزوما بدان معنا نیست که «نمی‌داند چه کار می‌کند». او طی این دو روز متعاقب نتایج تاریخی انتخابات آمریکا، اظهارات جدیدی بر زبان جاری می‌کند که تقریبا در چند ماه اخیر سابقه نداشته است. ترامپ در مصاحبه‌ها ‌و اظهاراتی پراکنده گفته است که «قصد تشدید درگیری با ایران» و بازگشت به جنگ «بسیار بعید است» و.... در مصاحبه با شبکه سی بی اس آمریکا در پاسخ به شرطش برای توافق با ایران گفته است که شرط او «بازشدن تنگه هرمز» است. باز دوباره در همان مصاحبه می‌گوید که البته تنگه هرمز الان هم باز است. در هفته‌های اخیر هم بارها گفته بود که تنگه هرمز کاملا تحت کنترل آمریکا و باز است. خوب اگر چنین است، پس این چه شرطی برای توافق است؟!
اگر واقعا تنگه هرمز باز است و فروش نفت مانند قبل از جنگ و حتی فراتر از آن زمان است، اساسا چه نیازی به توافق و مذاکره با تهران است؟ اما در حالی ترامپ دوباره بازشدن تنگه هرمز را به عنوان شرط توافق مطرح می‌کند که بعد از فروپاشی یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، باردیگر روی برنامه هسته‌ای ایران متمرکز شده و آن را پیش‌شرط قرار داده بود. در جای دیگری در پاسخ به پرسشی درباره این که آیا از ترور رهبران ایران پشیمان است، به شکلی ابراز پشیمانی کرده و گفته است: «بله، می‌شد فقط تأسیسات هسته‌ای را هدف قرار داد، اما کسانی بودند که می‌خواستند فراتر بروند.»
اکنون پرسش‌ نخست این است که آیا آشفتگی کلامی نشانه تردیدی راهبردی است؟ پرسش دیگر این که آیا این تغییر لحن ترامپ، نوعی زمینه‌سازی برای توافق با ایران و کنار آمدن با پیام نتایج انتخابات اخیر کنگره برای پرهیز از ورود به چالش و بحران با دموکرات‌هاست؟ یا خدعه و نیرنگی دیگر با هدف پایین آوردن قیمت نفت به کمترین حدممکن و سپس صدور دستور جنگی دیگر؟ اگر واقعا ترامپ وضعیت اقتصادی آمریکا، نتایج انتخابات و چالش‌های داخلی پیش‌رو را ملاک عمل قرار داده باشد، می‌توان گفت که این تغییر لحن نوعی بسترسازی و آماده کردن فضا برای توافق است. اما این‎جا این پرسش مطرح می‌شود که اگر واقعا چنین قصدی دارد، چرا قبل از انتخابات این کار را انجام نداد، تا هم از توافق و هم گفتن این که به دنبال جنگی دیگر نیست، بهره‌برداری انتخاباتی کند؟ حتی اگر هم این شکست سنگین برای او قابل پیش‌بینی نبود، اما می‌دانست که موقعیت انتخاباتی حزبش به شدت متزلزل است و خطر در کمینش است.
با این حال اگر تجربه همین دو جنگ قبلی، تحرکات نظامی فشرده آمریکا در منطقه و نبود تحولی جدی در مذاکرات غیرمستقیم کنونی را مدنظر قرار دهیم، می‌توان احتمال خدعه و نیرنگ را بیشتر دانست. ترامپ درست چند ساعت قبل از جنگ 12روزه طی پستی در شبکه اجتماعی خود در اظهارنظری عجیب گفت که کل دولت خود را مامور به مذاکره با ایران کرده است. معمولا قبل از دو جنگ هم مدام از در دسترس بودن توافق و نزدیک بودن آن حرف می‌‎زد. اما اگر احتمال اول (بسترسازی برای توافق) دست‎کم تاکنون زیاد جدی بود که رئیس جمهور ترکیه نمی‌بایست به تازگی این چنین از تشدید تنش در منطقه اظهار نگرانی می‌کرد و می‌گفت که دوباره تحرکات منفی علیه ایران آغاز شده است. خلاصه باید صبر کرد و دید که بالاخره نتایج انتخابات و ناامیدی از جنگ دیگری، ترامپ را در مسیر توافق قرار داده و به دنبال زمینه‌سازی برای آن است، یا این که با این اظهارات برای جنگی دیگر مقدمه‌سازی می‌کند؛ چه با هدف پایین آوردن جدی قیمت نفت و چه خلق فرصت اولیه طلایی برای شروع حمله.
10 صفحه اول