قلیان؛ خطری فراتر از یک دود

به گفته متخصصان، برخلاف تصور عمومی، قلیان جایگزین کم‌خطر سیگار نیست و مصرف آن می‌تواند زمینه‌ساز برخی سرطان‌ها و وابستگی به نیکوتین شود

نویسنده:

مترجم:

​​​​​​​

متخصص بیماری‌های داخلی بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد مشهد، با هشدار درباره باور نادرست بی‌خطر بودن قلیان تأکید کرد: عبور دود قلیان از آب، ترکیبات سمی و سرطان‌زای آن را از بین نمی‌برد و حتی مصرف تفریحی و گاه‌به‌گاه این ماده دخانی نیز می‌تواند سلامت فرد و اطرافیانش را به خطر بیندازد. حمیدرضا قاصری در گفت‌وگو با وب‌دا اظهار کرد: برخلاف تصور عمومی، قلیان جایگزین کم‌خطر سیگار نیست و مصرف آن می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌های مزمن ریوی، مشکلات قلبی‌عروقی، برخی سرطان‌ها و وابستگی به نیکوتین شود.
وی افزود: آب قلیان، قابلیت تصفیه مؤثر مواد زیان‌آور دود را ندارد و ترکیباتی مانند منواکسیدکربن، فلزات سنگین و مواد سرطان‌زا همچنان وارد دستگاه تنفسی و جریان خون می‌شوند. شواهد علمی نیز مصرف قلیان را با افزایش خطر ابتلا به بیماری انسدادی مزمن ریه، برونشیت مزمن و کاهش عملکرد ریه مرتبط می‌دانند. همچنین مواد سمی موجود در دود آن می‌توانند به دستگاه قلبی‌عروقی آسیب برسانند و خطر بیماری‌های قلبی و سکته قلبی را افزایش دهند. این متخصص بیماری‌های داخلی با اشاره به ارتباط مصرف قلیان با برخی سرطان‌ها گفت: ترکیبات سرطان‌زای موجود در دود این ماده دخانی می‌توانند احتمال ابتلا به سرطان ریه، دهان و مری را افزایش دهند. از سوی دیگر، هر وعده مصرف قلیان معمولاً ۴۵ تا ۹۰ دقیقه طول می‌کشد و فرد در این مدت در معرض حجم قابل‌توجهی از دود قرار می‌گیرد؛ بنابراین حتی مصرف تفریحی و محدود نیز بی‌خطر نیست.
قاصری، زغال قلیان را یکی دیگر از منابع تولید مواد سمی دانست و تصریح کرد: سوختن زغال موجب تولید منواکسیدکربن، گازی بی‌رنگ و بی‌بو می‌شود که با کاهش توانایی خون در انتقال اکسیژن، عملکرد اندام‌های حیاتی را مختل می‌کند. سردرد و سرگیجه از علایم مواجهه با این گاز است و در موارد شدید می‌تواند مسمومیت جدی و حتی تهدیدکننده حیات ایجاد کند. وی همچنین درباره خطرات مصرف قلیان در دوران بارداری هشدار داد و گفت: نیکوتین و سایر ترکیبات زیان‌آور دود می‌توانند از جفت عبور کنند و بر رشد جنین تأثیر بگذارند. افزایش احتمال زایمان زودرس و تولد نوزاد با وزن کم از پیامدهای احتمالی این مواجهه است. به گفته وی، عوارض قلیان تنها به مصرف‌کننده محدود نمی‌شود و اطرافیان نیز از طریق استنشاق دود دست‌دوم در معرض مواد زیان‌آور قرار می‌گیرند. این مسئله به‌ویژه برای کودکان، سالمندان و مبتلایان به بیماری‌های تنفسی مانند آسم خطرناک‌تر است. این متخصص با تأکید بر بی‌خطر نبودن تنباکوهای معطر و میوه‌ای خاطرنشان کرد: طعم‌دهنده‌ها و اسانس‌ها تنها بو و مزه دود را تغییر می‌دهند و مانع ورود ترکیبات سمی و سرطان‌زا به بدن نمی‌شوند. قاصری  ، پرهیز از مصرف تمامی فراورده‌های دخانی را مهم‌ترین راه پیشگیری از عوارض آن دانست و بر ضرورت افزایش آگاهی خانواده‌ها، اصلاح باورهای نادرست و ترویج سبک زندگی سالم تأکید کرد. وی همچنین توصیه کرد افراد متقاضی ترک دخانیات با مراجعه به مراکز تخصصی ترک و دریافت مشاوره درمانی، برای رهایی از وابستگی به نیکوتین اقدام کنند.
10 صفحه اول