طبق قانون مالیاتی، اصناف و اشخاص حقیقی در فصل بهار هرسال باید اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال گذشته خود را تسلیم سازمان امور مالیاتی کنند و این سازمان در فرصت قانونی رسیدگی به اظهارنامه‌های ابرازی را در دستور کار قرار می‌دهد. به همین دلیل در گزارش پیش رو به وضعیت مالیات‌های ابرازی سال 1403 که نهایی شده‌اند، خواهیم پرداخت.
بر اساس داده‌های رسمی در سال 1403 تعداد 247 هزار و 277 اظهارنامه و فرم تبصره 100 مالیاتی اشخاص حقیقی که دربرگیرنده اصناف است تقدیم سازمان امور مالیاتی شد که نسبت به سال 1402 عقب‌نشینی داشته است.
سوپرمارکت‌ها در صدر ابرازی‌ها 
این داده‌ها نشان می‌دهد که کدام اتحادیه‌های صنفی بیشترین سهم را در مؤدیان و مالیات‌دهندگان صنفی در استان داشته‌اند. بر اساس این آمار در سال 1403 بالاترین تعداد اظهارنامه ابرازی استان متعلق به صنف سوپرمارکت‌ها بوده که بیش از 47 هزار و 500 مؤدی را در برگرفته است و صنف مشاورین املاک با 19 هزار و 172 اظهارنامه ابرازی در رتبه دوم قرارگرفته است.اما آنچه قابل‌توجه است وضعیت مالیات‌های ابرازی است که در صنف سوپرمارکت‌ها بیش از 40 هزار و 615 مؤدی مالیات ابرازی صفر بوده‌اند که قابل توجه است و آنچه عجیب است این که از میان 3798 مالیات ابرازی صنف« پزشکان متخصص» 1359 یعنی حدود یک سوم پرونده‌ها مالیات ابرازی صفر بوده‌اند. قابل‌تأمل است که چگونه می‌شود که در صنف پزشکان متخصص که بالاترین میزان درآمد را عموماً در بین فعالان صنفی در اختیاردارند باید یک‌سوم این گروه مالیات ابرازی صفر باشند.
شاید بتوان یکی از دلایل اصلی آن را مربوط به نحوه اظهار مالیاتی دانست. برخی از پزشکان متخصص از بیماران خود وجه نقد مطالبه می‌کنند و برخی نیز به‌جای استفاده از دستگاه پوز ترجیح می‌دهند وجه ویزیت و خدمات پزشکی را که از بیماران خود می‌گیرند با پوزهای اجاره‌ای یا شماره‌حساب‌های غیرمرتبط اخذ کنند.نکته دیگری که می‌توان در این داده‌ها به آن اشاره کرد وضعیت عملکرد مالیاتی گروه رستوران‌داران است که در استان بیش از 2456 واحد رستورانی مالیات ابرازی خود را در سال 1403 به سازمان امور مالیاتی اعلام کرده‌اند که دوسوم آن‌ها مشمول مالیات ابرازی صفر شده‌اند و این نیز قابل توجه است که آیا یک رستوران با حجم گسترده فعالیت به کف مالیات ابرازی هم نرسد و دوسوم طیف رستوران‌داران استان مشمول مالیات ابرازی صفر شده‌اند
( یکی از پرونده‌های فرار مالیاتی گسترده استان مربوط به صنف رستوران‌داران بوده که با پوزهای اجاره‌ای فعالیت می‌کرد به همین دلیل مالیات ابرازی این واحد بسیار پایین‌تر از عملکرد واقعی ابراز می‌شد).قابل توجه آن که صنف اغذیه‌فروشان  در مجموع 12 هزار اظهارنامه ابرازی در سال 1403 داشته است و از این تعداد 600 اظهارنامه مالیات ابرازی بالاتر از 500 میلیون ریال داشته‌اند اما این رقم برای رستوران‌داران تنها 186 فقره بوده است.
​​​​​​​
مشاورین املاک و آرایشگاه های زنانه
 بی مالیات
شاید بتوان قابل‌توجه‌ترین وضعیت را مربوط به صنف مشاورین املاک دانست. طبق داده‌ها در سال 1403 بیش از 19 هزار اظهارنامه مالیاتی مربوط به این صنف در استان بوده که از این تعداد بیش از 17 هزار مورد مالیات ابرازی صفر بوده است که با در نظر گرفتن حجم بالای بنگاه‌های املاک غیرمجاز در مشهد و استان می‌توان گفت که عملکرد مالیاتی این صنف نیز قابل ارزیابی دقیق‌تر است. درخصوص فعالیت صنف آرایشگران زنانه نیز وضعیت شدیدتر از صنف اتحادیه‌های املاک است و از 20 هزار واحد صنفی در این رسته 19 هزار واحد مشمول مالیات ابرازی صفر در سال 1403 شده‌اند.