مشهد همچنان بر  مدار  بحران  آب

نویسنده:

مترجم:

استان خراسان رضوی در حالی به استقبال فصل گرم سال می‌رود که با بحرانی جدی در حوزه منابع آبی و تغییرات اقلیمی دست‌وپنجه نرم می‌کند. آمارهای نگران‌کننده نشان می‌دهد که مجموع کسری مخزن در دشت‌های استان به حدود ۱.۳ میلیارد مترمکعب رسیده و تقریباً تمام دشت‌های استان در وضعیت «بحران‌زده» قرار گرفته‌اند.اگرچه در سال آبی جاری، شرایط جوی تا حدودی با استان مهربان‌تر بوده و میانگین بارندگی‌ها به حدود ۲۰۰ میلی‌متر رسیده است که نسبت به سال گذشته بهبود خوبی را نشان می‌دهد، اما کارشناسان هشدار می‌دهند که این میزان بارندگی در برابر خشکسالی‌های پیاپی سال‌های اخیر، تنها حکم یک «مُسکن موقت» را دارد و به هیچ عنوان قادر به جبران کمبودهای انباشته شده و بازسازی ذخایر زیرزمینی نیست.مشکل اصلی این جاست که تأمین آب مشهد به‌شدت به چاه‌ها وابسته است؛ به طوری که بیش از ۹۰ درصد نیاز آبی این کلان‌شهر از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود. تداوم این وابستگی، موجب تشدید افت تراز آبخوان‌ها شده است طوری که امروز تمام دشت ها و آبخوان های استان بحرانی اند و آبخوان مشهد فوق بحرانی است و فرونشست امروز اماکن حیاتی و زیرساخت های این کلان شهر را تهدید می کند. طبق داده ها و اعلام های رسمی در پیک مصرف تابستان، نیاز آبی مشهد به مرز ۱۳ هزار لیتر بر ثانیه می‌رسد، در حالی که توان تأمین منابع موجود کمتر از این رقم است. مسئولان آبفا تلاش دارند با مدیریت شبکه، از جیره‌بندی آب جلوگیری کنند، اما واقعیت این است که در برخی مناطق، افت فشار و کاهش کیفیت آب به دلیل پایین رفتن سطح منابع زیرزمینی، به موضوعی جدی تبدیل شده است.وضعیت سدهای استان نیز همچنان بحرانی است. «سد دوستی» که زمانی قلب تپنده تأمین آب مشهد بود، طی دو ماه گذشته از مدار خارج شده و اکنون تنها ۵ درصد ظرفیت آن دارای آب است. اسماعیلیان مدیرعامل آبفای مشهد در گفت وگو با خراسان پیش‌بینی کرده که در اوج مصرف امسال، با توجه به گرمای شدیدتر نسبت به سال قبل، تقاضا به بیش از ۱۱ هزار لیتر بر ثانیه خواهد رسید. در حالی که برای پایداری وضعیت، نیاز است حدود ۴ مترمکعب بر ثانیه آب از محل سدها تأمین شود، اکنون ظرفیت خروجی سدها به ۱.۵ مترمکعب بر ثانیه کاهش یافته است.
در همین راستا، عملیاتی برای برون‌رفت از این تنش آبی آغاز شده است. اجرای ۱۲ پروژه کلیدی با هدف تأمین ۲۵۰۰ لیتر بر ثانیه آب، در دستور کار قرار گرفته که تاکنون حدود ۴۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته‌اند. با این حال، تداوم گرمای کم‌سابقه و خشکسالی‌های زنجیره‌ای، ضرورت مدیریت جدی مصرف توسط شهروندان و تسریع در تکمیل پروژه‌های زیرساختی را بیش از هر زمان دیگری گوشزد می‌کند. 
10 صفحه اول