عربستان و فرسایش امنیت اقتصادی 

نویسنده: سیدرضی عمادی

مترجم:


جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه غرب آسیا و به خصوص جنگ علیه ایران و همچنین درگیری‌های داخلی یمن و جنگ عربستان علیه این کشور، پیامدهای مهم امنیتی و اقتصادی برای کشورهای منطقه و به خصوص عربستان سعودی داشته است. یکی از مهم‌ترین پیامدها این است که ضریب امنیت در عربستان کاهش پیدا می‌کند و این موضوع نیز می‌تواند در طرح‌های توسعه اقتصادی این کشور اثر بگذارد. عربستان سعودی در سال‌های اخیر تلاش کرده است با اجرای برنامه چشم‌انداز ۲۰۳۰، اقتصاد خود را از وابستگی تاریخی به درآمدهای نفتی خارج کند و به قطبی برای سرمایه‌گذاری بین‌المللی، گردشگری، حمل‌ونقل، خدمات مالی و برگزاری رویدادهای بزرگ تبدیل شود. موفقیت این راهبرد، علاوه بر منابع مالی، به یک پیش‌شرط اساسی وابسته است: اطمینان سرمایه‌گذاران از امنیت زیرساخت‌ها، استمرار فعالیت‌های اقتصادی و پیش‌بینی‌پذیری محیط کسب‌وکار. حملات یمن به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض، از این رو اهمیت دارد که فرودگاه پایتخت صرفاً یک زیرساخت حمل‌ونقلی نیست؛ بلکه بخشی از شبکه ارتباطی دیپلماتیک، تجاری و مالی عربستان محسوب می‌شود. اکنون نیز روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد که به دنبال حملات یمن به فرودگاه ریاض عربستان و افزایش نگرانی‌های امنیتی، مدیران شرکت‌های بزرگ نفتی جهان از حضور در کنفرانس انرژی ریاض انصراف دادند. آنچه در گزارش نقل شده از فایننشال تایمز برجسته می‌شود، صرفاً لغو حضور شماری از مدیران شرکت‌های بزرگ نفتی در یک کنفرانس انرژی نیست؛ مسئله اصلی، تبدیل ناامنی نظامی به هزینه اقتصادی، کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران و تضعیف تصویر عربستان به‌عنوان یکی از امن‌ترین مراکز تجاری و مالی منطقه است. این رویداد را می‎توان نشانه‌ای از گسترش آثار یک بحران امنیتی از میدان نظامی به حوزه اقتصاد و اعتبار بین‌المللی عربستان ارزیابی کرد. ریاض درصدد است با جذب سرمایه خارجی، توسعه زیرساخت‌ها، گسترش گردشگری و تبدیل‌شدن به مرکز مالی و تجاری، جایگاه خود را در اقتصاد جهانی ارتقا دهد. تحقق این اهداف، مستلزم آن است که سرمایه‌گذاران بتوانند درباره امنیت دارایی‌ها، رفت‌وآمد مدیران و استمرار فعالیت‌های اقتصادی ارزیابی نسبتاً باثباتی داشته باشند. جنگ‌های کنونی این ارزیابی را تحت تأثیر قرار داده است. یکی دیگر از پیامدهای مهم جنگ‌های مکرر در منطقه غرب آسیا به خصوص تهدیدهایی که متوجه عربستان است، این است که نشان می‌دهد امنیت و ناامنی کشورهای منطقه و به خصوص قدرت‌های منطقه‌ای به هم پیوسته است. در واقع، گسترش تهدید علیه عربستان نتیجه مستقیم شدت گرفتن تهدیدها در منطقه غرب آسیا و به خصوص در اثر وجود پایگاه‌های نظامی آمریکا و همچنین مداخله در امور داخلی کشورهایی نظیر یمن است. بنابراین، طرح‌های توسعه‌طلبانه اقتصادی در صورتی بدون مشکل امنیتی پیگیری خواهد شد که اساساً از یک سو مداخله عربستان در امور داخلی یمن و به ویژه محاصره این کشور پایان یابد و از سوی دیگر، پایگاه‌های آمریکا که تهدیدی جدی برای کشورهایی نظیر ایران است، تعطیل شود. نکته پایانی این‎که؛ اگر تهدیدهای کنونی و به خصوص جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و محور مقاومت به یک وضعیت مستمر تبدیل شوند، هزینه امنیتی برای دیگر کشورهای منطقه همچنان روند صعودی خواهد داشت و آینده طرح‌های اقتصادی را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.
10 صفحه اول