شعر، با وجود پیوندش با هنرهای دیگر، در بیشتر جشنواره‌ها و جوایز ادبی از دریچه ادبیات بررسی شده است و بس؛ چه در رویدادهای مستقل و چه در جشنواره‌هایی که دولت و نهادهای مختلف برگزار می‌کنند. این در حالی است که تجربه‌های شعری، به‌ویژه در حوزه شعر سپید و آزاد، گاهی از قالب‌های متعارف زبان و فرم فاصله می‌گیرند و ظرفیت‌هایی دارند که خارج از نگاه صرفاً ادبی کمتر دیده می‌شوند. پنج‎شنبه هفته گذشته اختتامیه  نخستین جایزه هنر و ادبیات «هوا» با تمرکز تخصصی بر شعر سپید و آزاد برگزار شد. این  رویداد ادبی در نخستین گام خود تلاش کرده است باقرار دادن هنرمندان رشته‌های مختلف در ترکیب هیئت داوری، امکان نگاه‌های متفاوت به شعر سپید و آزاد را فراهم کند. در ادامه ماحصل گفت و گو با جواد گنجعلی، دبیر این جایزه را می‎خوانید.



جناب گنجعلی؛ لطفا برایمان بگویید چه ضرورتی باعث شد این جایزه را با تمرکز بر شعر سپید برگزار کنید؟
 ویژگی اصلی جایزه «هوا»، نگاه تخصصی به شعر سپید  و آزاد است؛ قالب شعری که در بسیاری از جایزه ها و جشنواره ها مغفول می‌ماند یا در بعضی جوایز، همراه با شعر کلاسیک داوری می‎شود. این جایزه در اصل تلاشی است برای ارج نهادن به این قالب و داوری آن به صورت تخصصی آن هم از نگاه هنرمندان چندین رشته که هر کدام در رشته خود حرف های زیادی برای گفتن دارند.
در این مسیر، تصمیم گرفتیم به سراغ شعرهایی برویم که در ساختار، زبان یا شیوه نگارش، خلاقیت دارند؛ آثاری که پیشنهادهای تازه‌ای برای زبان و ادبیات فارسی ارائه می‌کنند، زبان را پدیده‌ای پویا می‌دانند، در لایه‌های غیرمعمول آن خلاقیت به خرج می‌دهند، به جنبه‌های روان‌شناختی شعر توجه دارند یا از سیاق‌های متداول فاصله می‌گیرند و در فرم، زبان و محتوا نوآورانه عمل می‌کنند. این آثار گاهی به دلیل فاصله گرفتن از تکنیک های معمول شناخته شده، در داوری جوایز ادبی  دیگر دیده نمی‌شوند.
چرا در جایزه «هوا» از هنرمندان رشته‌های دیگر  مثل بازیگری ، عکاسی و مترجمی برای داوری استفاده شد؟
 ما در این جایزه صرفاً به دنبال انتخاب کتابی نبودیم که مورد تأیید چند داور با سلیقه‌های مشابه  ادبی باشد. همان‌طور که از نام جایزه هنر وادبیات«هوا» مشخص است، همه هنرها  در کنار ادبیات  برای ما اهمیت زیادی دارند. شکل‌گیری این رویداد با هدف نزدیک‌تر کردن نگاه‌های متفاوت هنری به یکدیگر بود. هدف این بود که کتاب‌ها را هنرمندانی انتخاب کنند که ادبیات را به‌خوبی می‌شناسند، اما لزوماً شاعر نیستند. این افراد مخاطبان جدی شعر و ادبیات‌اند و می‌توانند از زاویه تخصص خود به آثار نگاه کنند. در واقع، جایزه «هوا» انتخاب کتاب سال از نگاه هنرمندان رشته‌های مختلف است. ما حتی بخشی برای انتخاب بهترین عنوان کتاب درنظر گرفتیم تا مشخص شود کدام عنوان می‌تواند مخاطب را به خواندن کتاب ترغیب کند. 
​​​​​​​
داوری جایزه «هوا» چگونه سازمان‌دهی شد و چه هنرمندان شناخته شده ای  در بخش‌های مختلف حضور داشتند؟
 در بخش اصلی، محمدباقر کلاهی اهری(شاعر)، فؤاد نظیری(نویسنده)، بهناز جعفری(بازیگر)، علیرضا جهانشاهی(شاعر) و اعظم کیان افراز (مترجم و پژوهشگر) داوری کردند. در بخش پیشرو، کیارنگ علایی(عکاس)، رضا عابدین‌زاده(شاعر)، امیر تیمور زحمتکش(شاعر)، فریبا مأموریان(شاعر) و بابک زمانی (مترجم)حضور داشتند. 
برای بخش عنوان نیز داوران جداگانه‌ای انتخاب شدند و هیچ‌یک از داوران در سه بخش مشترک نبودند. تفکیک داوری‌ها کار دشواری بود، اما به نظرم همین موضوع یکی از نوآوری‌های جایزه به شمار می‌رود.
از دستاورد های این دوره این بود که نشر «نگاه »برای سال آینده اعلام آمادگی کرده است تا در سه بخش، آثار برگزیده معرفی و منتشر شوند. همچنین قصد داریم بخش شاعران بدون کتاب را اضافه کنیم. 
برگزیدگان نخستین جشنواره هنر و ادبیات «هوا» چه کسانی بودند؟
 در بخش کتاب سال، کتاب «زیستن در لبه» اثر ریحانه رسول‌زاده از تهران برگزیده شد. در بخش پیشرو، کتاب «جلز با کل سطح ممکن پوست» اثر حسن متین‌راد، منتشرشده از سوی نشر ناهونته از بیرجند، انتخاب شد. در بخش عنوان نیز کتاب «ارکیده در ایستگاه مه» اثر روشنک رزمگیر، منتشرشده از سوی نشر شاملو از مشهد، جایزه را دریافت کرد.