چیرگی دشمن را برنمی تابیم

میرجلال‌الدین کزازی، شاهنامه‌پژوه نامدار، با تشریح روایت شاهنامه از جنگ‌های ایران در طول تاریخ، به این نکته اشاره کرد که  ایرانیان آغازگر جنگ نبوده‌اند

نویسنده: محمد بهبودی نیا

مترجم:

 ایران‌هراسی، از شگردهایی است که آمریکا و اسرائیل از ابتدای جنگ و حتی پیش از آن دنبال کرده‌اند. آن‌ها برای رسیدن به این هدف از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کنند؛ ادعایی که با پیشینه فرهنگی ایرانیان در تضاد است. شاهنامه فردوسی، که می‌توان آن را بزرگ‌ترین رزم‌نامه جهان نامید و بخشی از آن بر پایه تاریخ ایران شکل گرفته است، روایت‌ها و شواهدی در خود دارد که نشان می‌دهد ایرانیان در طول تاریخ، بیش از آن‌که آغازگر جنگ باشند، در دفاع از میهن دلاوری کرده‌اند.
به گزارش خراسان،عصر چهارشنبه هفته گذشته، نشستی با حضور دکتر میرجلال‌الدین کزازی، شاهنامه پژوه نامدار ایرانی و تعدادی از شاهنامه پژوهان برجسته دیگر کشورمان به همت بنیاد فردوسی توس و کانون شاهنامه فردوسی در جهاد دانشگاهی مشهد، برگزار شد.

​​​​​​​
شاهنامه برترین رزم‎نامه جهان است اما...
دکتر میرجلال الدین کزازی در ابتدای این نشست،  ضمن اشاره به فرازهایی از شاهنامه فردوسی گفت: رزم در شاهنامه چیست؟ چگونه است؟ چه کاربردی دارد؟ درست است که شاهنامه به برهان، برترین رزم‌نامه جهان است، نامه ای رزمی نیست. در شاهنامه هیچ رزمی را ما نمی‌یابیم که به پاس رزم، آغاز گرفته باشد و انجام یافته. هر رزمی هنگامی در ایران رخ می دهد که دشمنان به این سرزمین تاخته اند، رزم را آنانند که می آغازند، ایرانیان از سر ناچاری است که تن به رزم می دهند.
وی افزود : هر رزمی را شما در شاهنامه بنگرید این ساختار را، این ویژگی بنیادین را در آن خواهید یافت. هنگامی که دشمن بدین سرزمین می تاخته است یا می تازد یا در آینده خواهد تاخت، بر هر ایرانی راستین بایسته است که در برابر او بایستد. او را از این خاک پاک براند. اگر چنین نکند، ایرانی نیست.

ما ایرانیان هرگز آغازگر جنگ نبوده‌ایم
این استاد برجسته دانشگاه خاطرنشان کرد: ایران سرزمینی سپند و اهورایی است. من هر زمان سخن از ایران می‌رود بر خود بایسته می‌دانم که آن گفته شگرف زرتشت، خردمند باستانی ایرانی را بر زبان برانم. سخنی ناب تر، نکوتر از این گفته درباره ایران نمی‌توان گفت. زرتشت می گفت:« ایران بهترین بومی است که مزدا آفریده است». این سرزمین، سرزمینی مزدایی، اهورایی است. اگر دیوان، ددمنشان ،آزمندان بدین سرزمین بتازند، ما اگر باشندگان اهورایی این سرزمین سپندیم، به ناچار می‌باید در برابرشان بایستیم. اما ما ایرانیان هرگز آغازگر جنگ نبوده‌ایم. همواره ناچار شده‌ایم به جنگیدن تا جایی که می‎توانسته ایم کوشیده ایم که از نبرد و آورد دوری بجوییم، اما دشمن دشمنی بوده است خیره روی ، آزمند، ایران ما در درازنای روزگاران سرزمینی بوده است که آز دیگران را بر می‌انگیخته است.
کزازی گفت :ایران، سرزمینی  است آباد، سرزمین آزاد، سرزمینی بهره‌مند برخوردار از دهش های گونه گون ایزدی، پس همواره دشمنانی چشم آز، به این سرزمین می دوختند. یکی از بزرگ ترین، شگفت انگیزترین مردان جهان، کوروش بزرگ است که نه تنها ما ایرانیان، جهانیان، هرکس او را به شایستگی بشناسد بدو می نازد. کوروش، جهان شادی پهناور هخامنشی را بنیاد نهاد. او تنها یک، دو سرزمین را با نیروی ارتشی گشود، آن سرزمین‌ها هم به یاری مردمانشان گشوده شد مانند بابل. بابلیان از درون راه را بر سپاه ایران گشودند. بیست و اندی سر زمین به جهانشاهی هخامنشی پیوستند، زیرا می‌دانستند با باوری استوار که اگر بخشی از این جهانشاهی باشند زندگانی بهتری خواهند داشت، سرزمینشان آبادتر خواهد شد، با آغوش باز به این جهانشاهی روی آوردند.

ما دلیریم، رزمنده ایم
وی خاطرنشان کرد: ما دلیریم، رزمنده ایم چیرگی دشمن را بر نمی تابیم چرا؟ پاسخ یکی بیش نیست، چون ما ایرانی هستیم اما هرگز ما نبرد را با دیگران آغاز ننهاده‌ایم و آغاز نمی‌نهیم و آغاز نخواهیم نهاد. شاهنامه گواه گزیده این سخن است. ایرانیان هنگامی که ناچار می‌شدند سرزمینی را فرو بگیرند مانند دیگر جهان خواران، آن را به تباهی نمی کشیدند.
 این نویسنده و مترجم نامدار تصریح کرد: ما مردان و مردمان رزمیم، شاهنامه برترین رزم‎نامه جهان است؛ اما به خواست خویش به رزم نمی‌پردازیم. ما مردمان رزمیم مگر راهی برای آشتی پیشارویمان نماند.

 شاهنامه کتاب پرسش های دشوار
همچنین در ادامه این نشست، دکتر عبدالحمید ضیایی،استاد فلسفه غرب، ضمن تشریح داستان های شاهنامه از دریچه علم فلسفه گفت: شاهنامه علاوه بر کتاب رزم و بزم کتاب راز است. فردوسی را می توان علاوه بر شاعری بزرگ، فیلسوفی تمام معنا نیز به شمار آورد که در شاهنامه جاویدانش هرگاه به حوزه رازهای هستی می رسد، سکوت می کند و خردورزانه با این موضوعات رو به رو می شود.
 وی افزود: فردوسی چند قرن پیش در شاهنامه به ما گفته در مواجهه با موضوعات خردگریز باید سکوت کرد، خردستیزها را باید رد کرد و خردپذیرها را باید پذیرفت. چیزی که فلاسفه امروز به آن می پردازند و درباره اش بحث و بررسی می کنند.
وی افزود: فردوسی در بسیاری موارد جوابش «نمی دانم» است. به تعبیر من شاهنامه کتاب پاسخ های آماده نیست بلکه کتاب پرسش های دشوار است. پرسش هایی که ما را لحظه به لحظه با خود درگیر می کنند.
10 صفحه اول