مثل همیشه با شرف
مجید مجیدی در اختتامیه جشنواره بوسان، جایزه بهترین فیلم را گرفت و یاد شهدای جنگ رمضان و کودکان میناب را زنده کردنویسنده: مصطفی قاسمیان
مترجم:
بعدازظهرروزپنج شنبه به وقت ایران و درجریان مراسم اختتامیه سی ویکمین جشنواره بینالمللی فیلم بوسان، مجیدمجیدی با فیلم موردانتظار«غذای نیمروز» (Midday Meal) درخشید و این بارجایزه بزرگ بهترین فیلم این رویداد را ازآن خودکرد وشایدمهم تر ازاین جایزه مهم،آن بودکه او از تریبون جشن پایانی این رویداد،ازدغدغههای انسانی وملی خودگفت و یادوخاطره کودکان شهیدمیناب را یادآوری کرد؛ اتفاقی که ارزش جایزه این فیلمسازصاحب سبک سینمای ایران را دوچندان کرد.

مسیرهموارتا اسکار
موفقیت«غذای نیمروز» اثرمجیدی دربوسان یک پیامد مهم داشت، چراکه این فیلم با کسب جایزه اصلی بهترین فیلم، به صورت مستقیم وارد رقابت اسکار2027درشاخه بهترین فیلم بینالمللی شد.اگرچه پیش ازاین درادواری فیلمهای ایرانی ازسوی کشورهای دیگر به این رویداد ارسال شده، اما این نخستین باردرتاریخ سینمای ایران است که با استفاده از قانون جدید اسکاردر6جشنواره شاخص سینمای جهان (کن، ونیز، برلین، تورنتو، ساندنس و بوسان) یک فیلم ایرانی میتواند به اسکاربرود. حالا «غذای نیمروز» با همراهی «سرزمین فرشتهها» که ازطرف ایران معرفی شده بود، پیش چشم اعضای آکادمی اسکارخواهد بود و باید دید چه عملکردی خواهد داشت.

مجیدی در بوسان چه گفت؟
مجیدی که جایزه خود را از ژانگ ییمو رئیس هیئت داوران و سینماگر معتبر اهل چین دریافت کرد، پس ازتشکر ازهیئت داوران و جشنواره، ازمادر تازهدرگذشتهاش یاد کرد و گفت: «جایزهام را با افتخار به مردم شجاع و دلیر ایران تقدیم میکنم که شجاعانه در طول این سالیان سال ایستادگی کردند، زیر بار ظلم نرفتند و همچنان مقاومت میکنند. 48 سال است که مردم ایران تحت شدیدترین تحریمهای اقتصادی و غیره هستند، طوری که از دارو برای بچههای سرطانی هم دریغ شده است. در طول این 48 سال ولی مردم ایران تسلیم نشدند. وقتی که دیدند مردم ایران تسلیمنشدنیاند؛ همهتان شاهد بودید که در سال گذشته و امسال چندین و چند بار شهرهای کشور ما تحت شدیدترین بمبارانهای وحشیانه قرار گرفت که در روز اول حمله فقط 168 کودک بیگناه در یک مدرسه بمباران شد و اینها قطعهقطعه شدند، طوری که جنازه بعضی از این بچهها هیچوقت پیدا نشد. آنهایی هم که پیدا شد، همه قطعهقطعه شدند. دانشگاه، مدرسه، بیمارستان و ۱۵۰ هزار خانه مسکونی را بمباران کردند و 4-5 هزار نفر در طول این مدت از دست رفتند. واقعا فکر میکنید که جرم مردم ما چیست؟ جرم مردم ما این است که فقط میخواهند استقلال داشته باشند و زیر بار ظلم و استعمار نباشند و مردم ما برای همین مبارزه میکنند و تا آخر هم خواهند ایستاد. من امیدوارم جهان روزی شاهد این باشد که دیگر جنگی نباشد و جهان در یک صلح و آرامش و توام با عشق و یگانگی و برادری بتواند کنار همدیگر زندگی کنند. به امیدآن روز که جهان پر از عشق و دوستی شود».
یادی از ونیز 2026
مجید مجیدی در حالی به بوسان رفت و جایزه گرفت که در ابتدا گفته میشد فیلم او برای جشنواره کن یا ونیز کنار گذاشته شده و به همین دلیل در جشنواره فیلم فجر شرکت نکرده. اگرچه نام «غذای نیمروز» در فهرست آثار ونیز قرار نگرفت، ولی حالا بسیاری به یاد اتفاقی افتادند که در ونیز رخ داد. همین چند هفته پیش بود که لاله مرزبان بازیگر ایرانی فیلم «مراقب» پس از دریافت جایزه بخش فرعی «افقها»ی جشنواره ونیز، با ادبیاتی جنجالبرانگیز در فضای مجازی واکنشهای گستردهای برانگیخت و بسیار نقد شد. حالا مجید مجیدی نشان داد که میتوان هم در جشنوارههای خارجی جایزه گرفت و هم صدای ایرانیان تحت جنگ و محاصره بود. اگرچه باید پذیرفت مجیدی امروز به جایگاهی رسیده که نیازی ندارد برای ادامه مسیر بینالمللیاش، خود را با ترندهای مورد پسند جشنوارهها هماهنگ سازد، اما همچنان این نکته از ارزش کار او کم نمیکند، چراکه تاریخ سینما، چهرههای شاخصی را نشان میدهد که پس از یک اظهارنظر خلاف جریان، از جشنوارههای بینالمللی حذف شدهاند. تفاوت رویکرد میان مجید مجیدی و برخی دیگر از سینماگران داخلی، تفاوت دو پاسخ به یک پرسش مهم است: سینماگر ایرانی در مجامع بینالمللی چه وظیفهای دارد؟ انتقاد از ایران به نفع جشنواره و استفاده از مواهب احتمالی آن یا دفاع از ایران با استفاده از تریبون بینالمللی؟
همان مجیدی که میشناختیم
مجیدی البته تنها در این موقعیت خاص چنین نبوده. او در طول حدود 45 سال فعالیت سینمایی، همواره دغدغه کودکان را در مرکز آثار خود قرار داده؛ از «بدوک» و «بچههای آسمان» تا «آواز گنجشکها» و «خورشید» و حالا «غذای نیمروز»، کودکان و نوجوانان مسیر اصلی روایتهای او بودهاند. او از تحولات مهم ایران نیز هیچگاه کناره نگرفته و در جنگ رمضان نیز با موضعگیریهای بهموقع، نشان داده ایران را بالاتر از هر نام دیگری میداند و ترجیح نمیدهد روایت مورد پسند جشنوارههای سینمایی را از ایران بازتولید کند. او در لحظهای که توانست، از جایگاه خود برای روایت درست از مردم کشورش استفاده کرد.

مسیرهموارتا اسکار
موفقیت«غذای نیمروز» اثرمجیدی دربوسان یک پیامد مهم داشت، چراکه این فیلم با کسب جایزه اصلی بهترین فیلم، به صورت مستقیم وارد رقابت اسکار2027درشاخه بهترین فیلم بینالمللی شد.اگرچه پیش ازاین درادواری فیلمهای ایرانی ازسوی کشورهای دیگر به این رویداد ارسال شده، اما این نخستین باردرتاریخ سینمای ایران است که با استفاده از قانون جدید اسکاردر6جشنواره شاخص سینمای جهان (کن، ونیز، برلین، تورنتو، ساندنس و بوسان) یک فیلم ایرانی میتواند به اسکاربرود. حالا «غذای نیمروز» با همراهی «سرزمین فرشتهها» که ازطرف ایران معرفی شده بود، پیش چشم اعضای آکادمی اسکارخواهد بود و باید دید چه عملکردی خواهد داشت.

مجیدی در بوسان چه گفت؟
مجیدی که جایزه خود را از ژانگ ییمو رئیس هیئت داوران و سینماگر معتبر اهل چین دریافت کرد، پس ازتشکر ازهیئت داوران و جشنواره، ازمادر تازهدرگذشتهاش یاد کرد و گفت: «جایزهام را با افتخار به مردم شجاع و دلیر ایران تقدیم میکنم که شجاعانه در طول این سالیان سال ایستادگی کردند، زیر بار ظلم نرفتند و همچنان مقاومت میکنند. 48 سال است که مردم ایران تحت شدیدترین تحریمهای اقتصادی و غیره هستند، طوری که از دارو برای بچههای سرطانی هم دریغ شده است. در طول این 48 سال ولی مردم ایران تسلیم نشدند. وقتی که دیدند مردم ایران تسلیمنشدنیاند؛ همهتان شاهد بودید که در سال گذشته و امسال چندین و چند بار شهرهای کشور ما تحت شدیدترین بمبارانهای وحشیانه قرار گرفت که در روز اول حمله فقط 168 کودک بیگناه در یک مدرسه بمباران شد و اینها قطعهقطعه شدند، طوری که جنازه بعضی از این بچهها هیچوقت پیدا نشد. آنهایی هم که پیدا شد، همه قطعهقطعه شدند. دانشگاه، مدرسه، بیمارستان و ۱۵۰ هزار خانه مسکونی را بمباران کردند و 4-5 هزار نفر در طول این مدت از دست رفتند. واقعا فکر میکنید که جرم مردم ما چیست؟ جرم مردم ما این است که فقط میخواهند استقلال داشته باشند و زیر بار ظلم و استعمار نباشند و مردم ما برای همین مبارزه میکنند و تا آخر هم خواهند ایستاد. من امیدوارم جهان روزی شاهد این باشد که دیگر جنگی نباشد و جهان در یک صلح و آرامش و توام با عشق و یگانگی و برادری بتواند کنار همدیگر زندگی کنند. به امیدآن روز که جهان پر از عشق و دوستی شود».
یادی از ونیز 2026
مجید مجیدی در حالی به بوسان رفت و جایزه گرفت که در ابتدا گفته میشد فیلم او برای جشنواره کن یا ونیز کنار گذاشته شده و به همین دلیل در جشنواره فیلم فجر شرکت نکرده. اگرچه نام «غذای نیمروز» در فهرست آثار ونیز قرار نگرفت، ولی حالا بسیاری به یاد اتفاقی افتادند که در ونیز رخ داد. همین چند هفته پیش بود که لاله مرزبان بازیگر ایرانی فیلم «مراقب» پس از دریافت جایزه بخش فرعی «افقها»ی جشنواره ونیز، با ادبیاتی جنجالبرانگیز در فضای مجازی واکنشهای گستردهای برانگیخت و بسیار نقد شد. حالا مجید مجیدی نشان داد که میتوان هم در جشنوارههای خارجی جایزه گرفت و هم صدای ایرانیان تحت جنگ و محاصره بود. اگرچه باید پذیرفت مجیدی امروز به جایگاهی رسیده که نیازی ندارد برای ادامه مسیر بینالمللیاش، خود را با ترندهای مورد پسند جشنوارهها هماهنگ سازد، اما همچنان این نکته از ارزش کار او کم نمیکند، چراکه تاریخ سینما، چهرههای شاخصی را نشان میدهد که پس از یک اظهارنظر خلاف جریان، از جشنوارههای بینالمللی حذف شدهاند. تفاوت رویکرد میان مجید مجیدی و برخی دیگر از سینماگران داخلی، تفاوت دو پاسخ به یک پرسش مهم است: سینماگر ایرانی در مجامع بینالمللی چه وظیفهای دارد؟ انتقاد از ایران به نفع جشنواره و استفاده از مواهب احتمالی آن یا دفاع از ایران با استفاده از تریبون بینالمللی؟
همان مجیدی که میشناختیم
مجیدی البته تنها در این موقعیت خاص چنین نبوده. او در طول حدود 45 سال فعالیت سینمایی، همواره دغدغه کودکان را در مرکز آثار خود قرار داده؛ از «بدوک» و «بچههای آسمان» تا «آواز گنجشکها» و «خورشید» و حالا «غذای نیمروز»، کودکان و نوجوانان مسیر اصلی روایتهای او بودهاند. او از تحولات مهم ایران نیز هیچگاه کناره نگرفته و در جنگ رمضان نیز با موضعگیریهای بهموقع، نشان داده ایران را بالاتر از هر نام دیگری میداند و ترجیح نمیدهد روایت مورد پسند جشنوارههای سینمایی را از ایران بازتولید کند. او در لحظهای که توانست، از جایگاه خود برای روایت درست از مردم کشورش استفاده کرد.
10 صفحه اول
پربازدیدترین اخبار


